# Самуэль Морзэ

| Самуэль Морзэ |
| --- |
| англ.: Samuel Finley Breese Morse |
|  |
| Імя пры нараджэнні | Samuel Finley Breese Morse |
| Род дзейнасці | вынаходнік, фізік, скульптар, мастак, выкладчык універсітэта, фатограф, пісьменнік, дзеяч мастацтваў |
| Дата нараджэння | 27 красавіка 1791(1791-04-27) |
| Месца нараджэння | * Чарлзтаўн, Бостан, акруга Сафалк, Масачусетс, ЗША
 |
| Дата смерці | 2 красавіка 1872(1872-04-02) (80 гадоў) |
| Месца смерці | * Манхэтэн, Нью-Ёрк, штат Нью-Ёрк, ЗША
 |
| Месца пахавання | * Грын-Вуд[d]
 |
| Грамадзянства | * ЗША
 |
| Бацька | Jedidiah Morse[d] |
| Маці | Elizabeth Breese Morse[d] |
| Жонка | Sarah Elizabeth Griswold[d] |
| Дзеці | Leila Morse[d], Samuel Arthur Breese Morse, Jr.[d], Charles Walker Morse[d] і Edward Lind Morse[d] |
| Месца працы | * Нью-Ёркскі ўніверсітэт
* Політэхнічны інстытут Нью-Ёркскага ўніверсітэта[d]
 |
| Альма-матар | * Ельскі каледж
* Каралеўская акадэмія мастацтваў
 |
| Член у | * Шведская каралеўская акадэмія навук
* Амерыканскае філасофскае таварыства
* Амерыканская акадэмія мастацтваў і навук
* Таварыства Phi Beta Kappa
* Амерыканскае антыкварнае таварыства[d]
 |
| Узнагароды і прэміі |      Нацыянальная Зала славы вынаходнікаў[d] (1975) член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук |
| Аўтограф |  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Са́муэль Фі́нлі Брыз Мо́рзэ** (27 красавіка 1791 — 2 красавіка 1872) — адзін з вынаходнікаў аднадротавага тэлеграфа, адзін са стваральнікаў азбукі Морзэ, мастак.

## Дзяцінства і адукацыя

Самуэль Морзэ нарадзіўся ў Чарльзтаўне, Масачусетс у сям'і географа і пастара Джэдзідая Морзэ і Элізабет Эн Фінлі Брыз. Бацька Самуэла быў прапаведнікам кальвінізму і прыхільнікам Федэралісцкай партыі ЗША. Самуэль Морзэ быў выхаваны ў кальвінісцкіх традыцыях, чаму вельмі паспрыяў Джэдзідай, які верыў, што выхаванне мусіла весціся на федэралісцкай глебе, якая захоўвала блізкія да пурытанскіх традыцыі.

Пасля Акадэміі Філіпса (Эндовер, Масачусетс) Самуэль Морзэ паступіў у Ельскі каледж для атрымання дадатковых ведаў у рэлігійнай філасофіі, матэматыцы і конегадоўлі. У каледжы ён наведваў лекцыі па электрычнасці, якія праводзілі Бенджамін Сылмен і Джэрэмі Дэй. Сябе Морзэ забяспечваў сам — карцінамі. Пасля выпуску з Ельскага каледжа быў прыняты ў ганаровае таварыства Фі Бэта Капа.

## Тэлеграф

Хоць Морзэ ў першую чаргу звязваюць са стварэннем коду Морзэ, але ён зрабіў вялікі ўнёсак у вынаходніцтва электрычнага тэлеграфу як сродку сувязі на вялікіх дыстанцыях.

У 1825 годзе нью-ёркскія ўлады далі ўзнагароджанне памерам $1000 на напісанне партрэту Мары-Жозэфа Ляфаета ў Вашынгтоне. Падчас напісання партрэту Морзэ атрымаў ліст ад бацькі і, прачытаўшы толькі радок «Твая любая жонка ачуньвае», адправіўся дамоў у Нью-Гэван, так і ня скончаўшы замову. Але пакуль ён прыехаў, жонка была пахаваная. Засмучаны тым, што ўвесь час ён ня ведаў пра пагаршэньне стану жонкі, ён вырашыў змяніць сваю дзейнасць з мастацтва на стварэнне спосаба хуткай перадачы звестак на вялікай адлегласці.

Падчас марской вандроўкі дадому ў 1832 годзе пазнаёміўся з Чарльзам Томасам Джэксанам, які быў знаёмы з электрамагнетызмам. Назіраючы за эксперымэнтамі Джэксана з электрамагнітам, Морзэ распрацаваў прынцыпы аднадротавага тэлеграфа.

## Зноскі

## Гл. таксама

* Імя Сэмюэл