# Оскар Уайльд

| Оскар Уайльд |
| --- |
| англ.: Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde |
|  |
| Асабістыя звесткі |
| Імя пры нараджэнні | англ.: Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde |
| Псеўданімы | С.3.3. і Sebastian Melmoth |
| Дата нараджэння | 16 кастрычніка 1854(1854-10-16)[…] |
| Месца нараджэння | * Дублін, графства Дублін, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
 |
| Дата смерці | 30 лістапада 1900(1900-11-30)[…] (46 гадоў) |
| Месца смерці | * VI акруга Парыжа, Парыж, Парыж, рэгіён Іль-дэ-Франс, Метраполія Францыі, Францыя
 |
| Пахаванне | * Пер-Лашэз
 |
| Грамадзянства | * ÉIR
* Вялікабрытанія
* Францыя
 |
| Бацька | Уільям Уальд[d] |
| Маці | Джэйн Уальд[d] |
| Жонка | Constance Lloyd[d] |
| Дзеці | Vyvyan Holland[d] і Cyril Holland[d] |
| Альма-матар | * Магдален-каледж[d]
* Трыніці-каледж[d]
 |
| Прафесійная дзейнасць |
| Род дзейнасці | паэт, драматург, навеліст, дзіцячы пісьменнік, раманіст, пісьменнік, аўтар, празаік, публіцыст, эсэіст, байкапісец, лібрэтыст, сцэнарыст |
| Гады творчасці | 1878 — 1900 |
| Кірунак | Ірацыяналізм і дэкадэнцтва |
| Жанр | камедыя, гатычная літаратура[d], драма, трагедыя, казка, апавядальная паэзія[d], эсэ і паэма |
| Мова твораў | французская і англійская |
| Прэміі | Newdigate Prize[d] (1878) |
| Подпіс |  |
| cmgww.com/histori… (англ.) |
|  **Творы** ў Вікікрыніцах |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  Цытаты ў Вікіцытатніку |

**О́скар Фі́нгал О’Фла́эрці Уілс Уайльд** (англ.: Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde; 16 кастрычніка 1854 — 30 лістапада 1900) — ірландскі пісьменнік, паэт і крытык, адзін з самых вядомых драматургаў позняга Віктарыянскага перыяду; прадстаўнік дэкадэнцтва.

## Біяграфічныя звесткі

Нарадзіўся 16 кастрычніка 1854 года ў Дубліне, сталіцы Ірландыі. Бацькам яго быў афтальмолаг і аталарынголаг сэр Уільям Роберт Уайльд, які займаўся таксама археалогіяй і ірландскім фальклорам. Маці — Джэйн Франчэска Уайлд (у дзявоцтве Элджы), вядомая ірландская свецкая дама.

У 1864—1871 гадах навучаўся ў Каралеўскай школе Портэра (горад Эніскілен каля Дубліна). У 1874 годзе выйграў стыпендыю на навучанне ў Оксфардскім каледжы Магдаліны на класічным аддзяленні. Скончыў Оксфардскі ўніверсітэт у 1879 годзе.

Па заканчэнні ўніверсітэта перасяліўся ў Лондан, дзе хутка ўцягнуўся ў свецкае жыццё. Лонданскі дэндзі быў пазней асуджаны за «непрыстойныя паводзіны» (гомасексуальнасць) і пасля двух гадоў турмы і выпраўленчых работ з’ехаў у Францыю, дзе жыў у галечы пад змененым імем і прозвішчам.

## Творчасць

Дэбютаваў у 1876 годзе. У зборніку «Вершы» (1881) блізкі да французскіх імпрэсіяністаў, імкнуўся да сінтэзу паэзіі, музыкі і жывапісу. Аднавіў жанр літаратурна-філасофскай казкі (зборнікі «Шчаслівы прынц», 1888; «Гранатавы домік», 1891), паставіўшы ў цэнтр праблемы стасункаў мастацтва і рэчаіснасці, ролі фантазіі, пакут і міласэрнасці. Аўтар паэмы «Равена» (1878), трагедый «Герцагіня Падуанская» (1883), «Саламея» (1893; на яе аснове напісана аднайменная опера Р. Штрауса, 1905). У камедыях «Веер лэдзі Уіндэрмір» (паст. 1892), «Ідэальны муж», «Як важна быць сур’ёзным» (абедзве паст,, 1895) праявіў сябе як майстар парадокса, знаўца псіхалогіі і свецкага жыцця. У кнізе эсэ «Задумы» (1891) выклаў канцэпцыю эстэтызму, дэкларуючы прымат мастацтва над рэчаіснасцю і непадуладнасць яго законам абмежаванай маралі. Мастацкай ілюстрацыяй тэорыі О. Уайльда і вяршыняй яго творчасці стаў сацыяльна-філасофскі раман «Партрэт Дарыяна Грэя» (1891), у якім сцвярджаў абсалютную перавагу мастацтва над жыццём і адначасова абвяргаў ідэю незалежнасці прыгажосці ад маралі. Стылістыка рамана адзначана спалучэннем рыс рэалізму, імпрэсіянізму, неарамантызму. Позняя творчасць Оскара Уайльда нясе адбітак перажытай ім асабістай трагедыі — турэмнага зняволення («Балада Рэдынгскай турмы», 1898, і інш.).

На беларускую мову паасобныя творы О. Уайльда пераклаў М. Дуброўскі.

## Беларускія пераклады

* Балада Рэдынгскай турмы / Пер. М. Дуброўскага. Мн., 1926.

## Зноскі

## Літаратура

* *Сініла Г.* Уайльд Оскар // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — С. 153. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
* Эллман Р. Оскар Уайльд пер англ.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Оскар Уайльд
* prajdzisvet.org