# Беатрыкс Потэр

| Беатрыкс Потэр |
| --- |
| англ.: Beatrix Potter |
|  |
| Асабістыя звесткі |
| Імя пры нараджэнні | англ.: Helen Beatrix Potter |
| Дата нараджэння | 28 ліпеня 1866(1866-07-28)[…] |
| Месца нараджэння | * West Brompton[d], Кенсінгтан і Чэлсі, графства Вялікі Лондан, Вялікі Лондан, Англія, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
 |
| Дата смерці | 22 снежня 1943(1943-12-22)[…] (77 гадоў) |
| Месца смерці | * Near Sawrey[d], Claife[d], Westmorland and Furness[d], Камбрыя, Англія, Вялікабрытанія
 |
| Грамадзянства | Вялікабрытанія |
| Бацька | Руперт Потэр[d] |
| Маці | Helen Leech[d] |
| Муж | каля William Heelis[d] |
| Альма-матар | * кіраванне (1913)
 |
| Прафесійная дзейнасць |
| Род дзейнасці | пісьменніца, ілюстратарка, мастачка, дзіцячая пісьменніца, міколаг, мастак-ілюстратар навуковых прац, батанік, раманіст, кансервацыяніст, артыстка |
| Гады творчасці | 1886 — 1942 |
| Кірунак | дзіцячая літаратура |
| Жанр | казка |
| Мова твораў | англійская |
| Дэбют |
«The Tale of Peter Rabbit» (Казка пра трусіка Пітэра) (1902) |
| Подпіс |  |
| peterrabbit.co.uk |
|  **Творы** ў Вікікрыніцах |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |
|  Цытаты ў Вікіцытатніку |

**Беатрыкс Потэр** (*Элен Беатрыкс Потэр*, англ.: Beatrix Potter, 28 ліпеня 1866, Кенсінгтон, Лондан — 22 снежня 1943, графства Камбрыя) — англійская дзіцячая пісьменніца і мастак.

## Біяграфія

### Раннія гады

Бацькі Беатрыкс жылі на спадчыну ад гандлю бавоўнай. Бацька, Руперт, большасць часу прысвячаў свайму захапленню мастацтвам і фатаграфіяй, а маці, Хелен, бавіла час у таварыстве пісьменнікаў, мастакоў і палітычных дзеячаў. Брат Беатрыкс Бертрам нарадзіўся праз шэсць гадоў пасля сястры і быў яе блізкім сябрам. У шэсць гадоў яго адправілі вучыцца ў школу-інтэрнат.

У Беатрыкс было закрытае і самотнае дзяцінства, тыповае для дачок буржуазных сем’яў віктарыянскай эпохі. Яе навучаннем займаліся гувернанткі, і яна рэдка бачылася з іншымі дзецьмі.

У Потэр былі асабліва блізкія адносіны з бацькам, і менавіта ён першым прызнаў яе мастацкі талент.

Беатрыкс вельмі любіла жывёл і вывучала іх усё жыццё. У дзяцінстве яны з братам трымалі ў класным пакоі жабак, мышэй, вожыка, трытона Ісаака Ньютана і кажана. Яна назірала за імі і малявала іх, паступова ўдасканальваючы сваё майстэрства. Потым яна пачала маляваць звяркоў у вопратцы, што было на той час наватарствам.

У Беатрыкс таксама было два трусікі, якім яна прысвяціла шмат ілюстрацый. Аднаго з іх, трусіка Пітэра, яна паўсюль брала з сабой, нават у цягнік, і вадзіла яго на павадку. На малюнках яна апранала яго ў сінюю куртачку — гэты вобраз вядомы ва ўсім свеце. Менавіта пра Пітэра яна напісала сваю першую казку з уласнымі ілюстрацыямі.

### Літаратурная і мастацкая кар’ера

У 1902 годзе выдавец Фрэдэрык Уорн надрукаваў казку пра трусіка Пітэра, ад якой да таго адмовілася некалькі іншых выдавецтваў. Да 1910 году Беатрыкс Потэр пісала, ілюстравала і публікавала прыблізна па 2 кніжкі на год. Яна атрымлівала ганарары, якія давалі ёй пэўную незалежнасць, хоць яна ўсё яшчэ жыла з бацькамі. У 1905 годзе выдавец Беатрыкс Норман Уорн зрабіў ёй прапанову рукі і сэрца, і яна адказала згодай. Праз некалькі тыдняў Норман памёр ад раку крыві. У тым жа годзе Беатрыкс набыла ферму «Хіл Топ» у вёсцы Сарэй у Азёрным краі, дзе бавіла шмат часу пасля смерці Нормана.

Пасля 1920 году Потэр пачала страчваць зрок і малявала ўсё менш. Цяпер яе кнігі збольшага складаліся з эскізаў і малюнкаў, выкананых раней. Апошняя буйная яе праца — «Апавяданне пра парася Робінсана», апублікаванае ў 1930 годзе.

### Азёрны край

Яшчэ ў 16 гадоў, калі Беатрыкс пабывала ў Азёрным краі, яе так зачаравала яго прырода, што яна вырашыла аднойчы абавязкова там пасяліцца. На ілюстрацыях Беатрыкс Потэр лёгка можна пазнаць яе дом і сад.

У 1913 годзе, калі ёй было 47, Беатрыкс выйшла замуж за натарыуса Уільяма Хіліса з вёскі Сарэй і канчаткова там асталявалася.

Беатрыкс Потэр была адной з першых, хто актыўна займаўся захаваннем прыроды Англіі. Паступова яна скупіла фермы збяднелых суседзяў, дазволіўшы ім весці гаспадарку.

У 77 гадоў Беатрыкс Потэр памерла ад цяжкай формы бранхіту. Яна пакінула 4000 акраў зямлі і 15 фермаў у спадчыну Нацыянальнаму парку.

### Памяць

У 2006 годзе выйшаў мастацкі фільм пра пісьменніцу пад назвай «Міс Потэр», дзе галоўную ролю выканала Рэнэ Зелвегер.

## Творы

### 23 казкі

* *The Tale of Peter Rabbit (1902)*
* *The Tale of Squirrel Nutkin (1903)*
* *The Tailor of Gloucester (1903)*
* *The Tale of Benjamin Bunny (1904)*
* *The Tale of Two Bad Mice (1904)*
* *The Tale of Mrs. Tiggy-Winkle (1905)*
* *The Tale of the Pie and the Patty-Pan (1905)*
* *The Tale of Mr. Jeremy Fisher (1906)*
* *The Story of A Fierce Bad Rabbit (1906)*
* *The Story of Miss Moppet (1906)*
* *The Tale of Tom Kitten (1907)*
* *The Tale of Jemima Puddle-Duck (1908)*
* *The Tale of Samuel Whiskers or, The Roly-Poly Pudding (1908)*
* *The Tale of the Flopsy Bunnies (1909)*
* *The Tale of Ginger and Pickles (1909)*
* *The Tale of Mrs. Tittlemouse (1910)*
* *The Tale of Timmy Tiptoes (1911)*
* *The Tale of Mr. Tod (1912)*
* *The Tale of Pigling Bland (1913)*
* *Appley Dapply’s Nursery Rhymes (1917)*
* *The Tale of Johnny Town-Mouse (1918)*
* *Cecily Parsley’s Nursery Rhymes (1922)*
* *The Tale of Little Pig Robinson (1930)*

### Іншыя творы

* *Peter Rabbit’s Painting Book (1911)*
* *Tom Kitten’s Painting Book (1917)*
* *Jemima Puddle-Duck’s Painting Book (1925)*
* *Peter Rabbit’s Almanac for 1929 (1928)*
* *The Fairy Caravan (1929)*
* *Sister Anne (ілюстр. Katharine Sturges) (1932)*
* *Wag-by-Wall (ілюстр. J. J. Lankes) (1944)*
* *The Tale of the Faithful Dove (ілюстр. Marie Angel) (1955, 1970)*
* *The Sly Old Cat (напіс. 1906; апубл. 1971)*
* *The Tale of Tuppenny (ілюстр. Marie Angel) (1973)*

## Зноскі

## Спасылкі

* The world of Peter Rabbit Архівавана 20 студзеня 2013. (англ.)
* Казка Б.Потэр пра трусіка Пітэра ў перакладзе на беларускую мову  (бел.)
* Beatrix's Life (англ.).  peterrabbit.com. Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2013. Праверана 16 студзеня 2013.
* Беатрыкс Потэр(Beatrix Potter) **(нявызн.)**.  arttower.ru. Архівавана з першакрыніцы 20 студзеня 2013. Праверана 16 студзеня 2013.