# Цяжкасці перакладу

| Цяжкасці перакладу  |
| --- |
| англ.: Lost in Translation |
|  Жанры
 | рамантычная камедыя[d], незалежны кінематограф[…] і драматычны фільм |
| Рэжысёр | * Сафія Копала[…]
 |
| Прадзюсары | * Сафія Копала
* Рос Кац[d]
 |
| Сцэнарыст | * Сафія Копала
 |
| У галоўных ролях | * Біл Мюрэй[…]
* Скарлет Ёхансан[…]
* Джавані Рыбізі[d][…]
* Anna Faris[d][…]
* Akiko Takeshita[d][…]
* François Du Bois[d]
* Akira[d]
* Nancy Steiner[d]
* Hiromix[d]
* Takashi Fujii[d]
* Akiko Monō[d]
* Diamond Yukai[d]
* Akira Yamaguchi[d]
* Fumihiro Hayashi[d]
* Hiroko Kawasaki[d]
 |
| Аператар | * Лэнс Экорд[d]
 |
| Кампазітар | * Kevin Shields[d]
 |
| Мастакі-пастаноўшчыкі | Anne Ross[d] і K. K. Barrett[d] |
| Кінакампаніі | American Zoetrope[d] і Tohokushinsha Film[d] |
| Працягласць | 97 хв. |
| Бюджэт | 4 000 000 $ |
| Зборы | 119 000 000 $ |
| Краіны | * ЗША
* Японія
 |
| Мовы | англійская, японская мова, французская і нямецкая |
| Год | 29 жніўня 2003, 31 жніўня 2003, 5 верасня 2003, 3 кастрычніка 2003, 17 кастрычніка 2003, 7 лістапада 2003, 5 снежня 2003, 19 снежня 2003, 25 снежня 2003, 26 снежня 2003, 7 студзеня 2004, 8 студзеня 2004, 9 студзеня 2004 і 14 студзеня 2004 |
| IMDb | ID 0335266 |
| Афіцыйны сайт (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**«Цяжкасці перакладу»** (англ.: Lost in Translation) — амерыканскі рамантычны камедыйна-драматычны фільм 2003 года, зняты рэжысёркай Сафіяй Копалай па ўласным сцэнарыі. Галоўныя ролі выканалі Біл Мюрэй і Скарлет Ёхансан.

Немалады амерыканскі акцёр Боб Харыс прылятае ў Токіа на здымкі рэкламы мясцовага віскі, што абяцае яму вялікі ганарар. Стомлены ад жыцця і шматгадовага шлюбу Боб безуважна плыве па плыні быцця, нічому не дзівячыся і даўно забыўшыся на шчырыя пачуцці. У чужой краіне яго мучае бяссонніца, ратуючыся ад якой ён забівае час у гасцінічным бары. Там ён знаёміцца з юнай і чароўнай Шарлот, якая прыехала ў Японію ўслед за сваім мужам. Двое зусім розных людзей хутка знаходзяць агульную мову, адчуўшы роднасць душ.

У аснову сцэнарыя пра людзей, якія перажываюць рамантычную меланхолію ў Токіа, былі пакладзены ўласныя ўражанні Сафіі Копалы ад гэтага горада. У 1999 годзе рэжысёрка жыла ў гатэлі Shinjuku Park Tower падчас прасоўвання свайго першага мастацкага фільма — драмы «*Самагубствы цнатлівак*» — куды ў выніку і пасяліла сваіх герояў. Копала з самага пачатку меркавала, што ролю Боба Харыса мусіць сыграць Біл Мюрэй, і на працягу цэлага года спрабавала залучыць яго ў каманду, нястомна дасылаючы яму тэлефонныя паведамленні і лісты. У рэшце рэшт акцёр пагадзіўся на ролю, але не падпісаў кантракт; тым не менш Копала выдаткавала чвэрць бюджэту карціны на ганарар акцёру, не ведаючы, ці прыбудзе ён на здымкі ў Токіа.

Здымкі пачаліся 29 верасня 2002 года і працягваліся 27 дзён. Падчас здымак Копала прытрымлівалася гібкага графіка з невялікай групай і мінімальным абсталяваннем. Сцэнарый быў кароткім, і Копала часта дапускала значную колькасць імправізацый падчас здымак. Аператар фільма Лэнс Акард часцей за ўсё выкарыстоўваў выкарыстоўваў натуральнае асвятленне, і многія японскія дзелавыя і грамадскія месцы выкарыстоўваліся ў якасці лакацыі для здымак. Пасля 10 тыдняў мантажу Копала прадала правы на распаўсюджванне ў Злучаных Штатах і Канадзе кампаніі Focus Features, і кампанія прасунула фільм, распаўсюдзіўшы станоўчыя водгукі перад яго паказам у кінатэатрах.

Прэм’ера фільма адбылася 29 жніўня 2003 года на Кінафестывалі ў Тэльюрайдзе. 31 жніўня карціна дэманстравалася на Венецыянскім кінафестывалі, а 5 верасня — на Кінафестывалі ў Таронта, дзе была прызнана найлепшым фільмам. Кінастужка выйшла ў абмежаваны амерыканскі пракат 12 верасня, а шырокі пракат карціны пачаўся 3 кастрычніка. Пры бюджэце ў 4 мільёны долараў, карціна сабрала больш за 118 мільёнаў.

Фільм атрымаў шырокае прызнанне крытыкаў, якія асабліва адзначылі ігру Біла Мюрэя, а таксама рэжысуру і сцэнарнае майстэрства Сафіі Копалы. На 76-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» фільм быў адзначаны ў чатырох катэгорыях і перамог у намінацыі Найлепшы арыгінальны сцэнарый.

## Сюжэт

Немалады амерыканскі акцёр Боб Харыс (Біл Мюрэй) прыбывае ў Токіа і спыняецца ў элітным гатэлі «*Shinjuku Park Tower*» у цэнтры горада. Праца ў Харыса высокааплатная, і ў той жа час нескладаная — яму належыць зняцца ў рэкламе мясцовага віскі «*Suntory*». Тым не менш, не гледзячы на сваю вонкавую паспяховасць, Боб пакутуе на бяссонніцу. Маючы за плячыма 25-гадовы шлюб і яркую, але затухаючую акцёрскую кар’еру, ён перажывае крызіс сярэдняга ўзросту.

У адным гатэлі з Харысам пражывае маладая выпускніца Ельскага ўніверсітэта Шарлот (Скарлет Ёхансан), якая прыехала ў Токіа з мужам-фатографам Джонам (Джавані Рыбізі). Шарлот амаль не бачыць свайго мужа, які большую частку часу праводзіць на працы. Яна таксама адчувае сябе дэзарыентаванай, паколькі сумняецца ў сваім нядаўнім шлюбе і не ўпэўнена ў будучыні. У дадатак да сваіх унутранных праблем, Боб і Шарлот пакутуюць ад змены гадзіннікавага поясу і паспытваюць культурны шоку ў Токіа, таму часта здараецца так, што яны бавяць час у бяздзейнасці ў гатэлі.

Ноччу, пасля таго, як Боб у чарговы раз не можа заснуць, ён прыходзіць у бар, дзе бачыць Шарлот, якая сядзіць разам з мужам і яго сябрамі. Боб і Шарлот усміхаюцца адзін адному, і яна падзывае афіцыянта, каб той перадаў Харысу невялікі кубачак з арэшкамі. Пасля гэтага кожную ноч Боб і Шарлот сустракаюцца ў тым жа бары, за тым жа столікам. Аднаго разу дзяўчына запрашае Харыса скласці ёй кампанію на вечарынцы ў сваіх сяброў. Пасля ночы танцаў, спеваў і прагулак яны пранікаюцца ўзаемна цёплымі пачуццямі, якія мяжуюць з моцнай сімпатыяй.

У наступныя некалькі дзён з імі адбываецца мноства прыгод: ад наведвання лякарні і стрып-клубу да пажарнай трывогі ў гатэлі. Паміж героямі перыядычна ўзнікае нялоўкасць, як паміж людзьмі, якія адчуваюць нешта большае, чым проста сяброўскія пачуцці, але не могуць пра гэта гаварыць у сілу многіх прычын. Адзін з апошніх вечароў героі праводзяць у адным нумары, глядзяць кіно і абмяркоўваюць сваё жыццё. Упершыню за доўгі час яны спакойна засынаюць.

Перадапошнюю ноч сваёго прабывання ў Японіі Боб праводзіць са спявачкай з бара гатэля. На наступную раніцу Шарлот чуе, як жанчына спявае ў пакоі Боба, што прыводзіць да напружання паміж імі. Увечары Боб сустракае Шарлот і паведамляе, што на наступны дзень пакіне Токіа. Боб і Шарлот прыміраюцца і прызнаюцца, як ім будзе не хапаць адзін аднаго.

Надыходзіць дзень ад’езду Боба з Токіа. Ён тэлефануе Шарлот, просіць прынесці ўніз яго пінжак, але ў нумары яе няма. Праз некаторы час яна ўсё ж прыходзіць да ўваходу з пінжаком і развітваецца з ім. Ужо ў таксі, на паўдарогі да аэрапорта, Боб разумее, што не змог сказаць усё, што хацеў. Праязджаючы міма вялізнага натоўпу, Боб выпадкова заўважае Шарлот і просіць таксіста спыніцца. Харыс даганяе дзяўчыну, і яны абдымаюцца. На развітанне ён нешта шэпча ёй на вуха і цалуе ў вусны. Затым Боб накіроўваецца ў аэрапорт, каб пакінуць сталіцу Японіі.

## Акцёрскі склад

|  |  |
| --- | --- |
|    Біл Мюрэй    | –   *Боб Харыс* |
|    Скарлет Ёхансан    | –   *Шарлот* |
|    Джавані Рыбізі    | –   *Джон, муж Шарлот* |
|    Анна Фэрыс    | –   *Келі* |
|    Фуміхіра Хаясі    | –   *Чарлі, сябар Шарлот* |
|    Акіка Такэсіта    | –   *місіс Кавасакі* |

## Выхад і прызнанне

### Пракат і зборы

Прэм’ера фільма адбылася 29 жніўня 2003 года на Кінафестывалі ў Тэльюрайдзе. 31 жніўня карціна дэманстравалася на Венецыянскім кінафестывалі, а 5 верасня — на Кінафестывалі ў Таронта, дзе была прызнана найлепшым фільмам. Кінастужка выйшла ў абмежаваны амерыканскі пракат 12 верасня, а шырокі пракат карціны пачаўся 3 кастрычніка. Пры бюджэце ў 4 мільёны долараў, карціна сабрала больш за 118 мільёнаў.

### Спісы

Падводзячы вынікі 2003 года ў вобласці кіно некаторыя крытыкі і перыядычныя выданні ўнеслі карціну ў дзясятку найлепшых фільмаў года:

* 1-е месца — Тай Бэр, «*The Boston Globe*»
* 1-е месца — Стэфані Захарэк, «*Salon*»
* 1-е месца — Шэры Ліндэн, «*The Hollywood Reporter*»
* 1-е месца — Клаўдыя Пуч, «*USA Today*»
* 1-е месца — Джонатан Разенбаўм, «*Chicago Reader*»
* 1-е месца — Чарлз Тэйлар, «*Salon*»
* 1-е месца — Кіт Фіпс, «*The Onion AV Club*»
* 1-е месца — Эн Хорнадэй, «*Washington Post*»
* 1-е месца — Рут Штайн, «*San Francisco Chronicle*»
* 1-е месца — «*The Austin Chronicle*»
* 2-е месца — Джэймс Берардзінэлі, «*ReelViews*»
* 2-е месца — Меган Леман, «*New York Post*»
* 2-е месца — Натан Рабін, «*The Onion AV Club*»
* 2-е месца — Джым Хоберман, «*The Village Voice*»
* 2-е месца — Роджэр Эберт, «*Chicago Sun-Times*»
* 2-е месца — «*Dallas Observer*»
* 2-е месца — «*Film Threat*»
* 3-е месца — Дэвід Ансен, «*Newsweek*»
* 3-е месца — Лу Люменік, «*New York Post*»
* 3-е месца — Вінсент Мюзета, «*New York Post*»
* 3-е месца — Пітэр Трэверс, «*Rolling Stone*»
* 3-е месца — Эла Тэйлар, «*LA Weekly*»
* 3-е месца — Джонатан Форман, «*New York Post*»
* 3-е месца — Ліза Шварцбаўм, «*Entertainment Weekly*»
* 4-е месца — Марк Кара, «*Chicago Tribune*»
* 4-е месца — Стывен Хантэр, «*Washington Post*»
* 5-е месца — Джэмі Бернард, «*New York Daily News*»
* 5-е месца — Мік ЛаСаль, «*San Francisco Chronicle*»
* 5-е месца — Кірк Ханікат, «*The Hollywood Reporter*»
* 5-е месца — Стывен Холдэн, «*The New York Times*»
* 5-е месца — Фрэнк Шэк, «*The Hollywood Reporter*»
* 6-е месца — Элвіс Мітчэл, «*The New York Times*»
* 7-е месца — Майк Кларк, «*USA Today*»
* 7-е месца — Карла Меер, «*San Francisco Chronicle*»
* 7-е месца — Уэслі Морыс, «*The Boston Globe*»
* 8-е месца — Уільям Арнальд, «*Seattle Post-Intelligencer*»
* 8-е месца — Шон Леві, «*Portland Oregonian*»
* 8-е месца — Скот Тобайс, «*The Onion AV Club*»

Без месцаў:

* Топ-10 — Джо Моргенштэрн, «*The Wall Street Journal*»
* Топ-10 — Пітэр Рэйнер, «*New York Magazine*»
* Топ-10 — Кенет Туран, «*Los Angeles Times*»

### Узнагароды

Паводле рэсурса «*Internet Movie Database*» фільм быў адзначаны 98 кінаўзнагародамі і яшчэ 133 намінацыямі.

| Кінафестываль / Кінапрэмія | Дата | Прэмія / Катэгорыя | Намінант(ы) | Вынік | Сп. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Залаты глобус | 25 студзеня 2004 | Найлепшы фільм — Камедыя або Мюзікл | «*Цяжкасці перакладу*» | Перамога |  |
| Найлепшы рэжысёр — Кінафільм | Сафія Копала | Намінацыя |
| Найлепшы акцёр — Камедыя або Мюзікл | Біл Мюрэй | Перамога |
| Найлепшая актрыса — Камедыя або Мюзікл | Скарлет Ёхансан | Намінацыя |
| Найлепшы сцэнарый — Кінафільм | Сафія Копала | Перамога |
| BAFTA | 15 лютага 2004 | Найлепшы фільм | «*Цяжкасці перакладу*» | Намінацыя |  |
| Прэмія Дэвіда Ліна за дасягненні ў рэжысуры | Сафія Копала | Намінацыя |
| Найлепшы акцёр | Біл Мюрэй | Перамога |
| Найлепшая актрыса | Скарлет Ёхансан | Перамога |
| Найлепшы арыгінальны сцэнарый | Сафія Копала | Намінацыя |
| Найлепшы мантаж | Сара Флэк | Перамога |
| Найлепшая аператарская праца | Лэнс Акард | Намінацыя |
| Прэмія Энтані Асквіта за арыгінальную музыку да фільма | Кевін Шылдс, Браян Райцэл | Намінацыя |
| Оскар | 29 лютага 2004 | Найлепшы фільм | «*Цяжкасці перакладу*» | Намінацыя |  |
| Найлепшая рэжысура | Сафія Копала | Намінацыя |
| Найлепшая мужчынская роля | Біл Мюрэй | Намінацыя |
| Найлепшы арыгінальны сцэнарый | Сафія Копала | Перамога |
| Нямецкая кінапрэмія | 18 чэрвеня 2004 | Найлепшы замежны фільм | «*Цяжкасці перакладу*» | Перамога |  |

## Крыніцы

## Спасылкі

* Цяжкасці перакладу на сайце «Internet Movie Database» (англ.)