# Італьянская акупацыя Албаніі

|  |
| --- |
| Пратэктарат Італіі |
| Албанскае каралеўства |
| італ.: Regno albanese алб.: Mbretnija Shqiptare |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сцяг | Герб |

 |
|  Вялікая Албанія ў жніўні 1941 года |
| <
 >
1939 — 1943 |
| Сталіца | Тырана |
| Мова(ы) | Албанская, італьянская. |
| Афіцыйная мова | албанская мова і італьянская мова |
| Форма кіравання | манархія і парламенцкая манархія |
| Гісторыя |
|  • 7 красавіка 1939 |
Італьянская акупацыя |
|  • 9 верасня 1943 |
Нямецкая акупациыя |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

|  Гісторыя Албаніі |
| --- |
|

---

 |
|
ілірыйцы |
|
Славянізацыя Албаніі |
|
Візантыйская Албанія |
|
Албанскія княствы |
|
Войны Скандэрбега |
|
Лежская ліга |
|
Венецыянская Албанія |
|
Асманская Албанія |
|
Албанскія пашалыкі |
|
Прызрэнская ліга |
|
Княства Албанія |
|
Рэспубліка Албанія |
|
Каралеўства Албанія |
|
Італьянская акупацыя Албаніі |
|
Нямецкая акупацыя Албаніі |
|
Народна-вызваленчая барацьба |
|
Народная Сацыялістычная Рэспубліка Албанія |
|
Беспарадкі 1997 года |
|
Сучасная Албанія |
|

---

**Партал «Албанія»** |

З 1939 па 1943 год Албанія была акупавана Італіяй і ўяўляла сабой італьянскі пратэктарат, афіцыйна - **Албанскае каралеўства** (алб.: Mbretnija Shqiptare, італ.: Regno albanese). Кіраўніком дзяржавы лічыўся італьянскі кароль Віктар Эмануіл III, а рэальна Албанія кіравалася італьянскімі губернатарамі. Далучэнне Албаніі было часткай плана па стварэнні Вялікай Італіі.

## Гісторыя

Італія акупавала Албанію 7 красавіка 1939 года, за пяць месяцаў да пачатку Другой сусветнай вайны. Італьянскія войскі сустрэлі ўзброены супраціў албанскай арміі, але тая не змагла нічога супрацьпаставіць суперніку. 9 красавіка 1939 кароль Албаніі Ахмет Зогу збег у Грэцыю. Албанія была саюзнікам Італіі з 1925 года, аднак Беніта Мусаліні, спрабуючы ўслед за пашырэннем Германіі (далучэнне Аўстрыі і Чэхаславакіі) стварыць уласную імперыю, прыняў рашэнне аб далучэнні Албаніі. Апошняя перастала існаваць як незалежная дзяржава і атрымала статус італьянскага пратэктарата, аналагічна пратэктарату Багеміі і Маравіі у складзе Германіі. Албанія была аўтаномнай тэрыторыяй у складзе Італіі, якая з часам павінна была быць каланізавана і італьянізавана. 16 красавіка каралём Албаніі фармальна стаў італьянскі кароль Віктар Эмануіл III. Рэальнае кіраванне ажыццяўлялі італьянскі губернатар і Албанскі грамадзянскі ўрад. Албанская армія стала часткай італьянскай.

Італьянскія фашысты лічылі Албанію гістарычнай часткай Італіі, так як спачатку яна ўваходзіла ў Рымскую імперыю, а затым Албанскае ўзбярэжжа (уключаючы Дураццо) было часткай Венецыянскай рэспублікі (Албанія Венета). Акрамя таго, Албанія займала важнае стратэгічнае становішча на Балканах. У 1940 Італія выкарыстала Албанію для ўварвання з яе тэрыторыі ў Грэцыю. Італія падтрымлівала албанскіх нацыяналістаў, якія ставілі мэтай непрыязнасць да яе суперніка - Югаславіі - населеных часткова албанцамі Косава і Вардарскай Македоніі.

Прэм'ер-міністрам албанскага каралеўства быў Шэфкет Верладжы, які ўступіў на пасаду яшчэ 12 красавіка 1939 і тым самым фармальна на працягу чатырох дзён выконваў абавязкі кіраўніка дзяржавы. У яго абавязкі ўваходзіла паўсядзённае кіраванне пратэктаратам. 3 снежня 1941 Шэфкет Верладжы сышоў у адстаўку, і яго змяніў прадстаўнік фашысцкай партыі Албаніі Мустафа Мерліка-Круя, які заставаўся на сваёй пасадзе да 19 студзеня 1943.

У перыяд акупацыі Італія цалкам кантралявала знешнюю палітыку, знешні гандаль і прыродныя рэсурсы Албаніі. Так, манаполіяй на выкарыстанне албанскай нафты валодала італьянская дзяржаўная нафтавая кампанія Agip. Марыянетачныя Албанская фашысцкая партыя стала кіруючай. Грамадзяне Італіі атрымалі права сяліцца ў Албаніі ў якасці каланістаў, каб у далейшым ператварыць краіну ў неад'емную частку Італіі.

У канцы кастрычніка 1940 пачалася італа-грэчаская вайна. Албанія іграла ў ёй важную ролю, бо менавіта з яе тэрыторыі італьянскія сухапутныя войскі ўварваліся ў Грэцыю. У планы Мусаліні ўваходзіла заваёва ўзбярэжжа ўсяго ўсходняга Міжземнамор'я. Аднак неўзабаве пасля пачатку вайны грэчаскія войскі перайшлі ў контрнаступленне і заваявалі істотную частку Албаніі. У красавіку 1941 Грэцыя капітулявала перад нямецкімі войскамі, і захопленыя ёй тэрыторыі вярнуліся пад пратэктарат Італіі. Больш за тое, частка тэрыторыі Грэцыі была аддадзена ў падпарадкаванне Італіі. У красавіку 1941 года нямецкія войскі захапілі таксама Югаславію, і вялікія тэрыторыі, населеныя албанцамі і якія ўваходзілі ў склад каралеўства Югаславія, былі перададзеныя Італіі.

У верасні 1943 года італьянская армія капітулявала, і Італія выйшла з Другой сусветнай вайны. Пасля гэтага Албанія была акупаваная Германіяй, пасля чаго ўся краіна хутка апынулася ахоплена партызанскімі дзеяннямі.

## Зноскі