# 1920

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 2 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * XIX стагоддзе
* **XX стагоддзе XXI стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 1900-я
* 1910-я
* **1920-я 1930-я
* 1940-я
 |
| Гады: | * 1917
* 1918
* 1919
* **1920 1921
* 1922
* 1923
 |

|  |
| --- |
| **1920 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

У Нью-Ёрку спіртное зліваюць у каналізацыю.
Станіслаў Булак-Балаховіч з польскімі афіцэрамі ў Брэсце.
Салдаты літоўскай арміі ў Вільні.
* 16 студзеня: У ЗША пачаў дзейнічаць «сухі закон».
* 2 лютага: У Тарту падпісаны мірны дагавор, згодна з якім Савецкая Расія прызнала незалежнасць Эстоніі.
* 7 лютага: У Іркуцку расстраляны рускі адмірал Аляксандр Калчак.
* 9 лютага: Падпісаны года міжнародны трактат, які вызначыў прававы статус архіпелага Шпіцберген
* 23 лютага: Генерал Станіслаў Булак-Балаховіч са сваім атрадам перайшоў пад польскае камандаванне, адпаведнае пагадненне было падпісанае ў Рызе.
* 28 лютага: Антон Луцкевіч пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў БНР і выехаў у Вільню.
* 6 сакавіка: Польскія войскі занялі Шацілкі (зараз Светлагорск).
* 10 сакавіка: Абраны новы склад прэзідыума Часовага беларускага нацыяальнага камітэта на чале з Кузьмой Цярэшчанкам.
* 14 сакавіка: Рэферэндум у Шлезвіг-Гольштэйне, 80 % адыходзяць да Германіі.
* 7 мая: Польскія і ўкраінскія часці ўвайшлі ў Кіеў.
* 12 мая: У Савецкай Расіі абвешчана ваеннае становішча.
* 15 мая: Скліканы Устаноўчы сейм Літвы.
* 18 мая: Парламент Ісландыі (Альтынг) прыняў Канстытуцыю.
* 10 чэрвеня: Польскія аддзелы пад кіраўніцтвам Эдварда Рыдз-Сміглага пакінулі Кіеў.
* 4 ліпеня: Пачалося наступленне Чырвонай Арміі на савецка-польскім фронце.
* 11 ліпеня: Чырвоная Армія заняла Мінск.
* 12 ліпеня: РСФСР паводле Маскоўскага дагавора прызнала Літоўскую Рэспубліку і яе правы на значную частку тэрыторыі Беларусі.
* 14 ліпеня: Чырвоная Армія заняла Вільню.
* 31 ліпеня: Абвешчана дэкларацыя аб незалежнасці БССР — другое абвяшчэнне савецкай рэспублікі на тэрыторыі Беларусі.
* 13 жніўня: Пачатак наступлення Чырвонай арміі на чале з М. Тухачэўскім на Варшаву.

Польскія салдаты з захопленымі савецкімі сцягамі.
* 16 жніўня: Польскія сілы пад камандваннем Юзафа Пілсудскага контратакавалі пад Варшавай, прымусіўшы Чырвоную армію да адступлення.
* 17 жніўня: У Мінску пачаліся перамовы аб міры паміж Савецкай Расіяй і Другой Рэччу Паспалітай.
* 20 жніўня: Адбылося адкрыццё першай камерцыйнай радыёстанцыі ў свеце — радыё 8MK (WWJ) у Дэтройце.
* 26 жніўня: Прынятая 19-я папраўка да Канстытуцыі ЗША, якая дала права голасу жанчынам.

Плакат прысвечаны Алімпійскім гульням.
* 12 верасня: Завяршыліся Летнія Алімпійскія гульні 1920, якія праходзілі ў Антверпене з 20 красавіка.
* 14 верасня: У Мінску адкрыўся Беларускі дзяржаўны тэатр.
* 27 верасня: Войскі С. Булак-Балаховіча занялі Пінск.
* 9 кастрычніка: Дывізіі генерала Люцыяна Жалігоўскага занялі Вільню і Віленскі край.
* 12 кастрычніка: На тэрыторыі Віленшчыны і Гродзеншчыны абвешчана асобнае дзяржаўнае ўтварэнне пад назвай Сярэдняя Літва
* 18 кастрычніка: Спыніліся ваенныя дзеянні ў ходзе савецка-польскай вайны.
* 20 кастрычніка: На беларускай нацыянальна-палітычнай нарадзе ў Рызе пад кіраўніцтвам Вацлава Ластоўскага створаны блок беларускіх партый для барацьбы супраць Савецкай улады і польскай акупацыі за незалежную і непадзельную Беларусь.
* 25 кастрычніка: Войскі генерала Станіслава Булак-Балаховіча (15 тыс. чал.) перайшлі часовую мяжу, пачаўшы вайсковыя дзеянні супраць Чырвонай Арміі.
* 25 кастрычніка: У чатырох канадскіх правінцыях прыняты «сухі закон».
* 10 лістапада: Аддзелы С. Булак-Балаховіча захапілі Мазыр.
* 11 лістапада: Заключана пагадненне паміж урадамі Беларускай Народнай Рэспублікі і Літоўскай Дэмакратычнай Рэспублікі.
* 15 лістапада: Данцыг абвешчаны вольным горадам.
* 21 лістапада: Рада Случчыны выдае дэкларацыю, у якой заклікае да барацьбы за незалежную Беларусь у яе этнаграфічных межах — пачатак Слуцкага збройнага чыну.
* 9 снежня: Беспартыйны Міхаэль Хайніш становіцца прэзідэнтам Аўстрыі.
* 22 снежня: VIII з’езд Саветаў РСФСР зацвердзіў план эканамічнага развіцця краіны «ГОЭЛРО».
* 28 снежня: Скончыліся баявыя дзеянні Слуцкага паўстання.
* снежань: Па ініцыятыве консула БНР М. Вяршыніна створана Беларуская грамада ў Празе.

## Нарадзіліся

* 1 студзеня: Барыс Рагуля, дзеяч беларускага нацыянальнага руху
* 2 студзеня: Айзэк Азімаў, амерыканскі пісьменнік-фантаст (пам. 6.4.1992)
* 14 студзеня: Мікола Аўрамчык, беларускі паэт, перакладчык
* 20 студзеня: Федэрыка Феліні, італьянскі сцэнарыст і кінарэжысёр (пам. 31.10.1993)
* 11 лютага: Фарук I, кароль Егіпта
* 20 лютага: Ф.А. Абрамаў, рускі пісьменнік (пам. 14.05.1983)
* 15 сакавіка: Эдуард Донал Томас, амерыканскі ўрач-трансплантолаг
* 1 красавіка: Ташыра Міфунэ, японскі акцёр (пам. 1997)
* 6 красавіка: Эдманд Фішэр, амерыканскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1992)
* 18 мая: Караль Вайтыла, які ў 1978 годзе стаў папай Рымскім Янам Паўлам II
* 11 ліпеня: Юл Брынер, амерыканскі акцёр
* 14 ліпеня: Алесь Астапенка, беларускі паэт, перакладчык (пам. 20.7.1970)
* 17 чэрвеня: Франсуа Жакоб, французскі мікрабіёлаг
* 17 жніўня: Морын О'Хара, ірландская актрыса
* 22 жніўня: Рэй Брэдберы, амерыканскі пісьменнік-фантаст
* 23 кастрычніка: Джані Радары, італьянскі дзіцячы пісьменнік і журналіст
* 29 кастрычніка: Барух Бенасераф, амерыканскі генетык, мікрабіёлаг і імунолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1980) (пам.2.8.2011)
* 12 лістапада: Андрэй Макаёнак, беларускі драматург

## Памерлі

* 7 студзеня: Эдмунд Бартан, першы прэм’ер-міністр Аўстраліі
* 7 лютага: Аляксандр Калчак, расійскі ваенны і палітычны дзеяч, флатаводзец, навуковец-акіянограф.
* 24 студзеня: Амедэо Мадыльяні, італьянскі мастак.
* 4 ліпеня: Макс Клінгер, нямецкі мастак.
* 28 ліпеня: Алесь Гарун, беларускі літаратар.