# Мэнцзян

|  |
| --- |
| марыянеткавы рэжым Японіі |
| Мэнцзян |
| кіт.: 蒙疆 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сцяг Мэнцзяна | Герб |

 |
|  Мэнцзян у 1939 годзе |
| <  <  <
 >  >
1939 — 1945 |
| Сталіца | Калган |
| Мова(ы) | японская, мангольская, кітайская |
| Афіцыйная мова | японская мова, мангольская мова і кітайская |
| Грашовая адзінка | Юань Унутранай Манголіі |
| Плошча | 506 800 км² |
| Насельніцтва | каля 5,5 млн чалавек |
| Форма кіравання | рэспубліка |
| Дынастыя |
Чынгізіды |
| Гісторыя |
|  • 12 мая 1936 |  Мангольскі вайсковы ўрад |
|  • 22 лістапада 1937 |  Аб'яднаныя аўтаномныя мангольскія аймакі |
|  • 1 верасня 1939 |  Аб'яднаны аўтаномны ўрад Мэнцзяна |
|  • 4 жніўня 1941 |
Мангольская аўтаномная федэрацыя |
|  • 10 кастрычніка 1945 |  Народная рэспубліка Унутранай Манголіі |
|  • 1 кастрычніка 1949 |  Аўтаномны раён Унутраная Манголія |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Мэнцзян** — марыянеткавая дзяржава (фармальна — рэспубліка), утвораная японскай ваеннай адміністрацыяй на тэрыторыі цэнтральнай часткі Унутранай Манголіі (правінцыі Чахар, Жэхэ і Суйюань), якая была акупавана Японіяй у ходзе вайны з Кітаем (1937—1945). Сталіца Мэнцзяна знаходзілася ў Калгане.

## Апісанне

На чале дзяржавы, што займала ў перыяд сваёй найбольшай экспансіі 506 800 км², у якасці прэзідэнта быў пастаўлены князь Дэ Ван Дэмчыгданроў, чынгізід, буйны землеўласнік. Насельніцтва складала каля 5,5 млн чалавек, прыкладна 80% з якіх, нягледзячы на назву дзяржавы, былі этнічнымі ханьцамі. Мэнцзян існаваў у перыяд з 1936 года па 1945 год і фактычна кантраляваўся Японіяй.

Мэнцзян быў ліквідаваны ў ходзе савецка-японскай вайны з разгромам Квантунскай арміі і вызваленнем адпаведнай тэрыторыі савецкай арміяй і войскамі МНР. У 1949 тэрыторыя Мэнцзяна ўвайшла ў склад Кітайскай народнай рэспублікі ў якасці аўтаномнага раёна.

## Заснаванне аўтаноміі

Кантралюючы з 1934 года частку Унутранай Манголіі, у 1935—1936 гадах японцы справакавалі па ўсёй яе тэрыторыі сепаратысцкія выступы мясцовых традыцыйных палітычных лідараў («феадалаў»), чаму спрыяў той факт, што ў красавіку 1934 года саслабелы Кітай, які акупаваў Унутраную Манголію, падаў ёй статус аўтаноміі.

Мангольскі князь Дэ Ван, які арыентаваўся ў сваіх перавагах на Японію, заняў пост старшыні аўтаномнага Хэбэй-Чахарскага Палітычнага савета і пачаў фармаванне мангольскай арміі. 22 снежня 1935 года (паводле іншых дадзеных 27 мая 1936 года) ён абвясціў незалежнасць Унутранай Манголіі, а ўжо да 12 мая 1936 года ў Цзябусу ім з дапамогай японцаў была сфармавана адміністрацыя — Мангольскі вайсковы ўрад.

28 чэрвеня 1936 года ёю быў, у прыватнасці, прыняты першы дзяржаўны сцяг Мэнцзяна. Пасля ўзяцця стаўкі Дэ Вана ў Байлінмяа кітайскімі войскамі генерала Фэ Цзоі месцам знаходжання ўрада незалежнай Унутранай Манголіі быў вызначаны Чжанбэй (англ.: Chang Pei), рэзідэнцыя князя Дэ Вана недалёка ад Чжанцзякоу (Калгана). Фактычна пад яго бесперапынным кіраваннем знаходзілася толькі тэрыторыя, што прылягала да сталіцы і Хух-Хота, астатнія раёны перыядычна аказваліся па-за нармальным кантролем з-за змены ліній франтоў з гаміньданаўцамі, камуністамі і канкуруючымі сепаратысцкімі групоўкамі.

22 лістапада наступнага 1937 года Дэ Ван, знаходзячыся на чале *«100 уплывовых людзей»*, абвясціў «поўную незалежнасць ад Кітая» — і вайсковая ўлада была ператворана ў фармальна грамадзянскае Аўтаномны ўрад Аб’яднаных мангольскіх аймакаў. 8 снежня 1937 года Дэ Ван як старшыня федэрацыі, кіраўнік урада і галоўнакамандуючы мангольскага войска падпісаў пагадненне пра супрацу і ўзаемадапамогу з суседняй Маньчжоу-Го. Аналагічныя органы ўлады ствараліся японцамі па гэтай мадэлі на роўні правінцый і нават частак правінцый амаль ва ўсіх акупаваных імі землях Кітая.

## Літаратура

* Владинец Н. И. *Филателистическая география. Страны Азии (без СССР).* — М.: Радио и связь, 1984. — 71 с.
* *Новейшая история Китая. 1928—1949* — М.: Наука, 1984
* Jowett, Phillip S. *Rays of The Rising Sun, Armed Forces of Japan’s Asian Allies 1931-45.* Volume I: *China & Manchuria* — Solihull: Helion, 2004 (англ.)
* Оуэн Латтимор. *The Phantom of Mengkukuo.* — Pacific Affairs, 10, #4, 1937, p. 420-27 (англ.)

## Спасылкі

* Об истории Северного Китая на сайте beitui.narod.ru
* О Дэ Ване Дэмчигдонрове на сайте hrono.ru
* О Китае 1930-х годов на сайте hrono.ru
* Хронология Внутренней Монголии с 1530 года на сайте zum.de (англ.)
* О флагах Мэнцзяна на сайте crwflags.com (англ.)
* О монгольском образовании под японским режимом (англ.)
* Денежные купюры Мэнцзяна на сайте zeno.ru (англ.)