# Дужкі

|  |
| --- |
| [ ] |
| Квадратныя дужкі |
|

| ( )  | { }  | 〈 〉 |
| --- | --- | --- |
| Круглыя дужкі  | Фігурныя дужкі  | Вуглавыя дужкі |

 |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| Пунктуацыя |
| апостраф | (’ ') |
| дужкі | ([ ], ( ), { }, ⟨ ⟩) |
| двукроп’е | (:) |
| коска | (,) |
| працяжнік | (‒, –, —, ―) |
| шматкроп’е | (…, ..., . . .) |
| клічнік | (!) |
| кропка | (.) |
| дэфіс | (‐) |
| дэфіс-мінус | (-) |
| пытальнік | (?) |
| двукоссе | (“ ”, ‘ ’, « », ‹ ›) |
| кропка з коскай | (;) |
| касая рыса (слэш, дроб) | (/,  ⁄ ) |
| Словараздзяляльнікі |
| прабел | ( ) ( ) ( ) |
| інтэрпункт | (·) |
| Асноўная тыпаграфіка |
| амперсанд | (&) |
| камерцыйнае at | (@) |
| зорачка (астэрыск) | (\*) |
| адваротная касая рыса | (\) |
| маркер спісу (буліт) | (•) |
| цыркумфлекс | (^) |
| крыжык | (†, ‡) |
| градус | (°) |
| перавернуты клічнік | (¡) |
| перавернуты пытальнік | (¿) |
| актаторп (рашотка, хэш) | (#) |
| знак нумара | (№) |
| знак дзялення | (÷) |
| парадкавы індыкатар | (º, ª) |
| працэнт, праміле, мільённая доля | (%, ‰, ‱) |
| абзац | (¶) |
| рыска | (′, ″, ‴) |
| знак параграфа | (§) |
| тыльда | (~) |
| падкрэсленне | (\_) |
| вертыкальная рыса | (¦, |) |
| Інтэлектуальная ўласнасць |
| знак аховы аўтарскага права | (©) |
| знак аховы сумежных правоў | (®) |
| сімвал знака абслугоўвання | (℠) |
| знак аховы сумежных правоў для фанаграмы | (℗) |
| таварны знак | (™) |
| Знакі валют |
| знак валюты (агульны) | (¤) |
| знакі валют (канкрэтныя) |
| (₳ ฿ ₵ ¢ ₡ ₢ ₠ $ ₫ ৳ ₯ € ƒ ₣ ₲ ₴ ₭ ℳ ₥ ₦ ₧ ₱ ₰ £ ₹ ₨ ₪ ₸ ₮ ₩ ¥ ៛) |
| Рэдкая тыпаграфіка |
| астэрызм | (⁂) |
| інтэрабанг | (‽) |
| іранічны знак | (؟) |
| Іншае |
| Дыякрытычныя знакі |
| Шпацыя |
| У іншых пісьменнасцях |
| Армянская пунктуацыя |
| Кітайская пунктуацыя |

 |
| Гэты шаблон: * глядзець
* размовы
* правіць
 |

**Дужкі** — парныя знакі, якія выкарыстоўваюцца ў розных галінах.

Адрозніваюць:

* круглыя () дужкі;
* квадратныя [] дужкі;
* фігурныя {} дужкі;
* вуглавыя <> дужкі (або <> у ASCII-тэкстах).

## Правілы пастаноўкі дужак у беларускай мове

У дужкі бяруцца ўстаўныя словы, спалучэнні слоў і сказы, якія аб’яднаны з асноўным сказам сэнсавай сувяззю і служаць у якасці заўваг, удакладненняў і пад.: *Узялі мы вуды, кацялок для юшкі, сачок (на ўсякі выпадак) і рушылі на рыбалку* (А. Якімовіч).

У дужкі бяруцца словы і спалучэнні слоў (разам з адпаведным знакам прыпынку), якія выражаюць рэакцыю, адносіны слухачоў да чыёй-небудзь прамовы, выказвання, рэплікі:

А н і с і м. …Таму кожны павінен атрымаць сваю долю. (Воклічы: «Правільна!»)
С а к р а т а р. Ці будуць пытанні да прысутных? (Галасы: «Хопіць!»)
У дужкі бярэцца прозвішча аўтара або прозвішча аўтара і крыніца (назва твора), з якой прыводзіцца цытата: *Каля пасады лесніковай цягнуўся гожаю падковай стары, высокі лес цяністы* (Я. Колас. «Новая зямля»).

Пасля цытаты, непасрэдна за якой у гэтым жа радку ў дужках змяшчаецца спасылка на аўтара або на аўтара і крыніцу (г. зн. перад адкрывальнай дужкай), захоўваецца адпаведны знак прыпынку — пытальнік, клічнік або шматкроп’е: *Прыгадаліся знаёмыя радкі: «Чым сустрэла мяне мая вуліца, як я выходзіў?»* (А. Куляшоў. «Сцяг брыгады»).

У дужкі бяруцца рэмаркі аўтара ў драматургічным творы:

А л ь ж б е т а (убягае, трымаючы ў руцэ клінок з тварагом). Што гэта ў вас тут парабілася, мае міленькія?
П а ў л і н к а. Кабыла дзядзькава ўцякла ці хто ўкраў. (Ідзе, садзіцца на ложак і шые) (Я. Купала).
Пасля ўстаўной канструкцыі (перад закрывальнай дужкай) ставіцца пытальнік, клічнік або шматкроп’е, якія патрабуюцца кантэкстам, а кропка не ставіцца: *І толькі школа (я адразу ўбачыў яе і беспамылкова пазнаў) стаяла за гародамі, бліжэй да лесу* (І. Шамякін).

## Гл. таксама

* Двукоссі

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Камп’ютарная клавіятура IBM/Windows |  |

(беларуская раскладка: QWERTY / ЙЦУКЕН) |
| Esc |  | F1 | F2 | F3 | F4 |  | F5 | F6 | F7 | F8 |  | F9 | F10 | F11 | F12 |  | PrtSc SysRq | Scroll Lock | Pause Break |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |
|  |  | Ins | Home | PgUp |  | NumLk | / | \* | − |
| Del | End | PgDn | 7 | 8 | 9 | + |
|  |  |  | 4 | 5 | 6 |
|  | ^ |  | 1 | 2 | 3 | Ent |
| < | v | > | 0 | , |