# Галоўная старонка

Вітаем у Вікіпедыі,
свабоднай энцыклапедыі,
правіць якую можа кожны і кожная.

13 чэрвеня 2026 года

**264 107** артыкулаў на беларускай мове
**Парталы**

Зборы асноўных правіл Вікіпедыі • Як шукаць інфармацыю • Як пісаць артыкулы • Як ілюстраваць артыкулы

## Артыкул дня

**Ураўненні Максвела** — сістэма ўраўненняў у дыферэнцыяльнай або інтэгральнай форме, якія апісваюць электрамагнітнае поле і яго сувязь з электрычнымі зарадамі і токамі ў вакууме і суцэльных асяроддзях. Разам з выразам для сілы Лорэнца, што задае меру ўздзеяння электрамагнітнага поля на зараджаныя часціцы, ураўненні Максвела ўтвараюць поўную сістэму ўраўненняў класічнай электрадынамікі, якую часам называюць *ураўненнямі Максвела — Лорэнца*. Ураўненні, сфармуляваныя Джэймсам Клеркам Максвелам на аснове назапашаных к сярэдзіне XIX стагоддзя эксперыментальных вынікаў, адыгралі ключавую ролю ў развіцці ўяўленняў тэарэтычнай фізікі і аказалі моцны, у некаторых выпадках вырашальны, уплыў не толькі на ўсе вобласці фізікі, непасрэдна звязаныя з электрамагнетызмам, але і на многія пазнейшыя фундаментальныя тэорыі, прадмет якіх не зводзіўся да электрамагнетызму (адным з самых яскравых прыкладаў тут можа служыць спецыяльная тэорыя адноснасці). *далей…*

Артыкулы дня · Выдатныя артыкулы · Добрыя артыкулы · Выдатныя спісы

## Ці ведаеце вы, што…

* Самым далёкі ад Зямлі **аб’ект**, які наведаў касмічны зонд, знаходзіцца на адлегласці 6,5 млрд км.
* **Звычайны лапатанос** найлепш сярод асятровых адаптаваўся да жыцця ў рэках з моцнай плынню.
* Толькі **адзіны звон** Віцебска перажыў пакаранне за забойства Іасафата Кунцэвіча.
* Пры **спробе вызначыць** этнічны склад Паўночна-Заходняга краю выявілі **чарнарусаў**, **бужан**, яцвягаў ды крывічоў.
* **Нацысцкае падполле** выкарыстоўвала пераклад дапаможніка савецкіх партызан.
* У творчасці Рыгора Барадуліна асабліва часта сустракаецца вобраз **маці**.

Падрыхтоўка · Прагляд · Архіў

## Выява дня

Касмічны здымак вострава Фогу (Каба-Вердэ).
Выявы дня

## Актуальныя падзеі

* Стартаваў фінальны турнір **чэмпіянату свету** па футболе ў Мексіцы, Канадзе і ЗША. *(11 чэрвеня)*
* У выніку атакі БПЛА практычна знішчана панарама **«Абарона Севастопаля»**. *(10 чэрвеня)*
* Выпушчаны дваццаты сольны студыйны альбом Пола Мак-Картні — **«The Boys of Dungeon Lane»**. *(29 мая)*

Іншыя актуальныя падзеі · Падрыхтоўка · Прагляд · Архіў

## Дзень у гісторыі

**13 чэрвеня 1146: Альмахады распачалі аблогу Маракеша.
* 1508: Паспалітае рушэнне ВКЛ выйшла з Ліды для дзеянняў супраць маскоўскіх войскаў.
* 1525: Марцін Лютэр насуперак каталіцкім правілам аб цэлібаце ўступіў у шлюб з Катарынай фон Бора.
* 1611: Войскі Рэчы Паспалітай пасля амаль двухгадовай аблогі ўзялі Смаленск.
* 1746: У Нясвіжы ў летняй рэзідэнцыі Альба адбылося прадстаўленне камедыі «Дасціпнае каханне» Францішкі Радзівіл.
* 1908: Упершыню жанчыны прынялі ўдзел у Алімпійскіх гульнях сучаснасці.
* 1919: Войскі Пятра Урангеля пачалі атаку на Царыцын, які ўтрымліваўся бальшавікамі.
* 1949: Каліфарнійскі ўніверсітэт абавязаў усіх выкладчыкаў і студэнтаў прыняць антыкамуністычную клятву.
* 1956: Апошнія англійскія салдаты выйшлі з зоны Суэцкага канала.
* 1966: Ватыкан адмяніў «Індэкс забароненых кніг».

Іншыя падзеі · Прагляд

## Вікістужка

* 12 красавіка 2026 — Падведзены вынікі конкурсу «WikiGap 2026 Belarus».
* 4 лютага 2026 — У Беларускай Вікіпедыі створаны 260 000-ы артыкул.

Больш пра Вікіжыццё · Прагляд · Архіў

## Тэмы

* **Прырода**

	+ Жыццё
	+ Зямля
	+ Космас
	+ Матэрыя
* **Грамадства**

	+ Народы
	+ Мовы
	+ Краіны
	+ Палітыка
	+ Сям’я
	+ Эканоміка
* **Беларусы**

	+ Краіна
	+ Гісторыя
	+ Мова
	+ Культура
	+ Постаці
* **Гісторыя**

	+ Падзеі
	+ Перыяды
	+ Гістарычныя вобласці
* **Чалавек**

	+ Асобы
	+ Антрапалогія
	+ Веды
	+ Філасофія
* **Культура**

	+ Архітэктура
	+ Літаратура
	+ Мастацтва
	+ Рэлігія
	+ Спорт
* **Навука**

	+ Астраномія
	+ Біялогія
	+ Геалогія
	+ Матэматыка
	+ Фізіка
	+ Хімія
	+ Гуманітарныя навукі
* **Тэхніка**

	+ Абсталяванне
	+ Зброя
	+ Інфарматыка
	+ Космас
	+ Транспарт
	+ Электроніка

## Вікіпраекты

* **Вікіслоўнік**
Слоўнікі і тэзаўрус
* **Вікікнігі**
Падручнікі і дапаможнікі
* **Вікіданыя**
База ведаў
* **Вікіцытатнік**
Зборнік цытат
* **Вікікрыніцы**
База тэкставых крыніц
* **Віківіды**
Слоўнік біялагічных відаў
* **Вікінавіны**
Свабодныя навіны
* **Вікісховішча**
Мультымедыйныя файлы
* **Метавікі**
Каардынацыя Вікіпраектаў
* MediaWiki
Праграмнае забеспячэнне Вікіпраектаў