# Іван Канстанцінавіч Айвазоўскі

| Іван Айвазоўскі Հովհաննես Կոնստանդինի Այվազովսկի |
| --- |
| арм.: Հովհաննես Այվազյան |
|  Партрэт І. Айвазоўскага працы А. Тыранаў (1841). |
| Імя пры нараджэнні | Аганес (аванес) Айвазян Հովհաննես Այվազյան |
| Дата нараджэння | 17 (29) ліпеня 1817 ці 29 ліпеня 1817(1817-07-29) |
| Месца нараджэння | * Феадосія, Феадасійскі павет[d], Таўрычаская губерня, Расійская імперыя[…]
 |
| Дата смерці | 19 красавіка (2 мая) 1900[…] (82 гады) |
| Месца смерці | * Феадосія, Феадасійскі павет[d], Таўрычаская губерня, Расійская імперыя[…]
 |
| Месца пахавання | * St. Sarkis Church (Feodosia)[d]
 |
| Грамадзянства |  Расійская імперыя |
| Дзеці | Q110366109? |
| Род дзейнасці | мастак, дзеяч выяўленчага мастацтва, калекцыянер мастацтва |
| Месца працы | * Расійскі імператарскі флот
 |
| Жанр | марына, пейзаж, батальны жанр, фігурка[d], жанравы жывапіс, гістарычны жывапіс, партрэт, рэлігійны жывапіс[d], міфалагічны жывапіс[d] і рамантызм |
| Вучоба | * Simferopol gymnasium №1[d] (1833)
* Імператарская Акадэмія мастацтваў (1837)
 |
| Мастацкі кірунак | рамантызм |
| Уплыў | Maxim Vorobiev[d] |
| Уплыў на | Архіп Куінджы, Юлія Бразоль |
| Член у | * Імператарская Акадэмія мастацтваў
* Рымская акадэмія прыгожых мастацтваў[d]
* Фларэнтыйская акадэмія мастацтваў[d]
* Штутгарцкая дзяржаўная акадэмія выяўленчага мастацтва
* Каралеўская акадэмія прыгожых мастацтваў у Амстэрдаме[d]
* Рускае геаграфічнае таварыства
* Акадэмія прыгожых мастацтваў[d]
 |
| Узнагароды |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ордэн Белага арла | Ордэн Святога Уладзіміра II ступені | Ордэн Святой Ганны II ступені |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Іва́н Канстанцінавіч Айвазо́ўскі** (руск.: Иван Константинович Айвазовский, арм.: Հովհաննես Կոստանդինեսի Հայվազյան — *Аганес Гайвазян*, 29 (17) ліпеня 1817 — 2 мая 1900) — сусветна вядомы мастак-марыніст, калекцыянер, мецэнат. Найвыбітнейшы мастак-армянін XIX стагоддзя. Брат армянскага гісторыка і святара Габрыэла Айвазоўскага.

## Біяграфічныя звесткі

Іван Айвазоўскі пачаў свой творчы шлях яшчэ ў першай палове XIX ст. (1830-я г.). Але асноўны перыяд яго творчасці прыпадае на другую палову стагоддзя.

За сваё жыццё стварыў каля шасці тысяч карцін. Большасць з іх былі напісаны ў Феадосіі і прысвечаны Чорнаму мору.

## Творчасць

Ноч на востраве Родас
Шматлікія палотны марыніста складаюць свайго роду энцыклапедыю пра мора. «Паэзію прыроды заўсёды адчуваў, адчуваю і стараюся перадаць маім пэндзлем. Абаянне паўднёвай ночы, неба, паўднёвага захаду, жах, што наганяе на душу бура ці ураган, — вось тыя пачуцці, што натхняюць мяне, калі я пішу». Зменлівасць станаў марской стыхіі знайшла адлюстраванне ў творчасці майстра. Мора ў Айвазоўскага то ціхамірна-спакойнае («Туманная раніца», 1853; «Марына», 1858; «Раніца на моры», 1883), то зачаравана-таямнічае («Месяцавая ноч у Амальфі», 1845; «Ноч на востраве Радос», 1850), то грозна-неспакойнае («Бура», 1852). І кожны з гэтых станаў перададзены віртуозна, паэтычна. «Сюжэт карціны складаецца ў мяне ў памяці, як сюжэт верша ў паэта; зрабіўшы накід на кавалку паперы, я прыступаю да працы і да таго часу не адыходжу ад палатна, пакуль не выкажуся на ім маім пэндзлем». Творы Івана Айвазоўскага дэманструюць рамантычнае, эмацыянальнае ўспрыманне прыроды, амаль заўсёды перадаюць моцныя пачуцці, яркія перажыванні.

## Гл. таксама

* Палац Манук-Бея

## Зноскі