Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1980

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 2 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * XIX стагоддзе
* **XX стагоддзе XXI стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 1960-я
* 1970-я
* **1980-я 1990-я
* 2000-я
 |
| Гады: | * 1977
* 1978
* 1979
* **1980 1981
* 1982
* 1983
 |

|  |
| --- |
| **1980 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

Закрыццё Алімпійскіх гульняў у Маскве.
* 21 студзеня: Вялікая Кітайская сцяна атрымала статус ахоўваемага помніка Кітая.
* 22 студзеня: Затрыманы і адпраўлены ў высылку Андрэй Сахараў.
* 28 студзеня: У Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі створаны Інстытут прыкладной фізікі.
* 22 лютага: На зімовых Алімійскіх гульнях складзеная са студэнтаў зборная ЗША па хакеі перамагла каманду СССР.
* 13 сакавіка: Адкрыты малы спадарожнік Сатурна Каліпса.
* 21 сакавіка: Прэзідэнт ЗША Джымі Картэр абвяшчае амерыканскі байкот Алімпійскіх гульняў у Маскве.
* 3 мая: Увайшла ў сілу Хельсінкская канвенцыя па ахове марскога асяроддзя раёна Балтыйскага мора.
* 9 мая: Выйшаў у пракат амерыканскі фільм жахаў «Пятніца, 13-е».
* 20 мая: Адкрыты новы павільён Цэнтральнага (Камароўскага) рынка ў Мінску.
* 22 мая: Першы выпуск аркаднай відэагульні «Pac-Man» адбыўся ў Японіі.
* 10 ліпеня: Адкрыты Дзяржаўны літаратурны музей Петруся Броўкі ў Мінску.
* 19 ліпеня: У Маскве стартавалі XXII Летнія Алімпійскія гульні (працягваліся да 3 жніўня).
* 30 ліпеня:
	+ Астравы Новыя Гебрыды атрымалі незалежнасць пад назвай Рэспубліка Вануату.
	+ Іерусалім абвешчаны *«вечнай і непадзельнай»* сталіцай Ізраіля.
* 17 жніўня: У Гданьску прынялі 21 патрабаванне страйкоўшчыкаў.
* 31 жніўня: У Польшчы створаны прафсаюз «Салідарнасць».
* 22 верасня: Пачатак ірана-іракскай вайны (1980—1988).

## Нарадзіліся

* 21 лютага: Джыгмэ Кхесар Намг'ял Вангчук, пяты кароль Бутана
* 18 сакавіка: Аляксей Ягудзін, расійскі фігурыст
* 17 чэрвеня: Вінус Уільямс, амерыканская тэнісістка
* 26 жніўня: Крыс Пайн, амерыканскі акцёр
* 26 жніўня: Макалей Калкін, амерыканскі акцёр
* 14 кастрычніка: Бен Уіша, брытанскі акцёр
* 12 лістапада: Раян Гослінг, канадскі акцёр

## Памерлі

* 17 лютага: Грэхем Вівіян Сазерленд, брытанскі мастак (нар. 24.8.1903)
* 14 красавіка: Джані Радары, італьянскі дзіцячы пісьменнік (нар. 23.10.1920)
* 15 красавіка: Жан-Поль Сартр, французскі філосаф, пісьменнік і літаратуразнавец (нар. 21.6.1905)
* 29 красавіка: Альфрэд Хічкак, англійскі кінарэжысёр (нар. 13.8.1899)
* 25 ліпеня: Уладзімір Высоцкі, савецкі музыкант, акцёр, паэт (нар. 28.1.1938)
* 16 верасня: Жан Піяжэ, швейцарскі псіхолаг (нар. 9.8.1896)
* 18 верасня: Кэтрын Эн Портэр, амерыканскі пісьменніца (нар. 15.5.1890)
* 27 кастрычніка: Джон Хазбрук Ван Флек, амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (нар. 13.3.1899)
* 22 лістапада: Мэй Уэст, амерыканская актрыса (нар. 17.8.1893)
* 2 снежня: Рамэн Гары, французскі пісьменнік, сцэнарыст і рэжысёр (нар. 21.5.1914).
# Аляксандр Хэйг

| Аляксандр Хэйг |
| --- |
| англ.: Alexander Haig |
|  |
|  |
|

| 59-ы дзяржаўны сакратар ЗША |
| --- |
| 22 студзеня 1981 — 5 ліпеня 1982 |

 |
| Папярэднік | David D. Newsom[d] |
| Пераемнік | Walter John Stoessel[d] |
|

| Намеснік саветніка прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы[d] |
| --- |
| 1970 — 1973 |

 |
| Папярэднік | Richard V. Allen[d] |
| Пераемнік | Брэнт Скоўкрафт |
|

| Кіраўнік адміністрацыі Прэзідэнта ЗША[d] |
| --- |
| 4 мая 1973 — 21 верасня 1974 |

 |
| Папярэднік | Harry Robbins Haldeman[d] |
| Пераемнік | Дональд Рамсфелд |
|

| вярхоўны саюзны камандзір у Еўропе[d] |
| --- |
| 15 снежня 1974 — 1 ліпеня 1979 |

 |
|

| намеснік начальніка штаба сухапутных войскаў ЗША[d] |
| --- |
| студзень 1973 — май 1973 |

 |
|

---

 |
| Нараджэнне | 2 снежня 1924(1924-12-02)[…]* Філадэльфія, акруга Філадэльфія, Пенсільванія, ЗША
 |
| Смерць | 20 лютага 2010(2010-02-20)[…] (85 гадоў)* Балтымар, Мэрыленд, ЗША[…]
 |
| Месца пахавання | * Арлінгтонскія нацыянальныя могілкі[d]
 |
| Дзеці | Brian Haig[d] |
| Грамадзянства | * ЗША
 |
| Веравызнанне | каталіцтва |
| Партыя | * Рэспубліканская партыя ЗША
 |
| Адукацыя | * Ваенная акадэмія ЗША
* Школа дыпламатычнай службы імя Эдмунда Уолша[d]
* Калумбійскі ўніверсітэт
* Універсітэт Нотр-Дам
* Ваенны каледж арміі ЗША[d]
* Школа справаводства Калумбійскага ўніверсітэта[d]
* Ваенна-марскі каледж[d]
* Lower Merion High School[d]
* St. Joseph's Preparatory School[d]
 |
| Аўтограф |  |
| Род войскаў | Армія ЗША |
| Званне | генерал і генерал |
| Бітвы | * Вайна ў Карэі
* вайна ў В’етнаме
 |
| Узнагароды |                 Doublespeak Award[d] (1981) ганаровы доктар Хайфскага ўніверсітэта[d] |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Аляксандр Хэйг** (англ.: Alexander Meigs Haig, Jr; 2 снежня 1924 — 20 лютага 2010) — амерыканскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, дзяржаўны сакратар Злучаных Штатаў Амерыкі, галоўны памочнік трох прэзідэнтаў ЗША. Генерал арміі ЗША, галоўнакамандуючы войскамі НАТА ў Еўропе.

Служыў дзяржсакратаром ЗША ў кабінеце прэзідэнта Рональда Рэйгана (1981 — 82) і кіраўніком прэзідэнцкай адміністрацыі прэзідэнтаў Рычарда Ніксана і Джэральда Форда. У 1973 Хэйг служыў намеснікам начальніка штаба арміі ЗША. Хэйг быў галоўнакамандуючым Еўрапейскага камандавання Узброеных сіл ЗША і вярхоўным камандуючым сіл НАТА (1974 — 79).

Быў намеснікам начальніка штаба арміі ЗША, пасля гэтага ў першай палове 1970-х узначальваў апарат Белага дома пры прэзідэнтах Рычарда Ніксана і Джэральда Форда, у другой палове 1970-х зноў як ваенны быў галоўнакамандуючым саюзных сілаў НАТО ў Еўропе і Еўрапейскага камандавання ўзброеных сіл ЗША.

У 1981-82, ужо ў адстаўцы з ваеннай службы, Аляксандр Хэйг быў дзяржаўным сакратаром ЗША за прэзідэнта Рональда Рэйгана.

## Зноскі