# Піньінь

|  |
| --- |
| Сістэмы транскрыпцыі кітайскіх іерогліфаў |
|   |
| Путунхуа |
| *Лацінкай** Піньінь (ханьюй піньінь)
* Уэйда — Джайлза
* Гаюй ламацзы
* Тун'юн-піньінь

*Кірыліцай** Сістэма Паладыя
* Беларуская транскрыпцыя

*Іншае** Чжуінь (бапамафо)
 |
| Кантонская |
| *Лацінкай** Ютпхін
* Ельская
* Ганконская традыцыйная
* Інстытута мовы ў адукацыі (SCP)

*Кірыліцай** Кантонска-беларуская
 |
| Фуцзяньская |
| *Лацінкай** Pe̍h-ōe-jī
 |
| * Г
* Р
* П
 |

**Піньі́нь** (кіт.: 拼音, *pīnyīn*; больш афіцыйна: 汉语拼音, *Hànyǔ pīnyīn*, *Ханьюй піньінь*, што значыць «Запіс гукаў кітайскай мовы») — сістэма раманізацыі для кітайскай мовы. У Кітайскай Народнай Рэспубліцы (КНР) піньінь мае афіцыйны статус.
З 1 студзеня 2009 г. піньінь стаў афіцыйным стандартам раманізацыі ў Тайвані. У ліпені 2009 г. прэзідэнт астраўной дзяржавы Ма Інцзю на пасяджэнні Форума па эканоміцы, гандлю і культуры паміж бакамі Тайваньскага праліва (г. Чанша, правінцыя Хунань) прапанаваў таксама перайсці на спрошчаныя іерогліфы.

Піньінь быў прыняты ў 1958 г., з 1979 ён выкарыстоўваецца ва ўсім свеце ў якасці афіцыйнай лацінскай транскрыпцыі імёнаў і назваў з КНР. Яна замяніла транскрыпцыі Уэйда—Джайлза і чжуінь, якія існавалі раней.

Транскрыпцыя была ўхвалена Міжнароднай арганізацыяй па стандартызацыі (ISO) у якасці асноўнай лацінскай транскрыпцыі кітайскай мовы.

У піньіне выкарыстоўваюцца ўсе літары лацінскага алфавіта, акрамя V, і дададзена літара Ü (u-умляўт; пры ўводзе ў камп'ютар літара V можа выкарыстоўвацца замест Ü). Абазначэнне тонаў у піньіне прадугледжана з дапамогай надрадковых знакаў. Звычайна іх пішуць толькі ў навучальнай літаратуры. У слоўніках нумар тону часам указваецца за словам, запісаным піньінем, напрыклад: *dong2* або *dong²* (= *dóng*).

## Беларуская транскрыпцыя складоў піньінь

| А |
| --- |
| а - а | ai - ай | an - ань | ang - ан |
| ao – ао |  |  |  |
| В |
| ba - ба | bai – бай | ban - бань | bang – бан |
| bao – бао | bei - бэй | ben – бэнь | beng – бэн |
| bi - бі | bian - бень | biao – бяо | bie - бе |
| bin - бінь | bing - бін | bo - бо | bu - бу |
| С |
| ca - ца | cai - цай | can - цань | cang - цан |
| cao – цао | ce - цэ | cen - цэнь | ceng - цэн |
| ci - цы | cong - цун | cou - цоў | cu - цу |
| cuan - цуань | cui – цуэй | cun - цунь | cuo - цуо |
| СН |
| cha - ча | chai - чай | chan - чань | chang - чан |
| chao – чао | che - чэ | chen - чэнь | cheng - чэн |
| chi - чы | chong - чун | chou - чоў | chu - чу |
| chua - чуа | chuai - чуай | chuan - чуань | chuang - чуан |
| chui – чуэй | chun - чунь | chuo - чуо |  |
| D |
| da – да | dai - дай | dan – дань | dang – дан |
| dao – дао | de - дэ | dei – дэй | den – дэнь |
| deng – дэн | di - ды | dian – д’ень | diao – д’яо |
| die – д’е | ding – дын | diu – дыў | dong - дун |
| dou – доў | du – ду | duan – дуань | dui – дуэй |
| dun – дунь | duo – дуо |  |  |
| E |
| e – э | ei – эй | en – энь | eng – эн |
| er – ар |  |  |  |
| F |
| fa – фа | fan - фань | fang - фан | fei - фэй |
| fen – фэнь | feng – фэн | fo - фо | fou – фоў |
| fu - фу |  |  |  |
| G |
| ga - га | gai - гай | gan – гань | gang – ган |
| gao – гао | ge - гэ | gei – гэй | gen – гэнь |
| geng - гэн | gong – гун | gou - гоў | gu - гу |
| gua - гуа | guai – гуай | guan - гуань | guang - гуан |
| gui – гуэй | gun - гунь | guo - гуо |  |
| H |
| ha – ха | hai – хай | han – хань | hang – хан |
| hao – хао | he – хэ | hei – хэй | hen – хэнь |
| heng – хэн | hong –хун | hou - хоў | hu – ху |
| hua – хуа | huai – хуай | huan - хуань | huang – хуан |
| hui – хуэй | hun – хунь | huo – хуо |  |
| J |
| ji - дзі | jia - дзя | jian – дзень | jiang - дзян |
| jiao - дзяо | jie - дзе | jin - дзінь | jing - дзін |
| jiong - дзюн | jiu - дзіў | ju - дзю | juan - дзюань |
| jue - дзюэ | jun - дзюнь |  |  |
| К |
| ka – ка | kai – кай | kan – кань | kang – кан |
| kao – као | ke – кэ | kei – кэй | ken – кэнь |
| keng – кэн | kong - кун | kou – коў | ku – ку |
| kua – куа | kuai – куай | kuan – куань | kuang - куан |
| kui – куэй | kun – кунь | kuo – куо |  |
| L |
| la – ла | lai – лай | lan – лань | lang – лан |
| lao – лао | le – лэ | lei – лэй | leng – лэн |
| li – лі | lia – ля | lian – лень | liang – лян |
| liao – ляо | lie – ле | lin – лінь | ling – лін |
| liu – ліў | long – лун | lou – лоў | lu – лу |
| lü – лю | luan – луань | lüan – люань | lüe – люэ |
| lun – лунь | luo – луо |  |  |
| M |
| ma – ма | mai – май | man – мань | mang – ман |
| mao – мао | me – мэ | mei – мэй | men – мэнь |
| meng – мэн | mi – мі | mian – мень | miao – мяо |
| mie – ме | min – мінь | ming – мін | miu – міў |
| mo – мо | mou - моў | mu – му |  |
| N |
| na – на | nai – най | nan – нань | nang – нан |
| nao – нао | ne – нэ | nei – нэй | nen – нэнь |
| neng – нэн | ni – ні | nian – нень | niang – нян |
| niao - няо | nie – не | nin – нінь | ning – нін |
| niu – ніў | nong – нун | nou – ноў | nu – ну |
| nü – ню | nuan – нуань | nüe – нюэ | nuo – нуо |
| O |
| o – о | ou – оў |  |  |
| P |
| pa – па | pai – пай | pan – пань | pang – пан |
| pao – пао | pei – пэй | pen – пэнь | peng – пэн |
| pi – пі | pian – пень | piao – пяо | pie – пе |
| pin – пінь | ping – пін | po – по | pou – поў |
| pu – пу |  |  |  |
| Q |
| qi – ці | qia – ця | qian - цень | qiang – цян |
| qiao – цяо | qie – це | qin – цінь | qing – цін |
| qiong – цюн | qiu – ціў | qu – цю | quan - цюань |
| que – цюэ | qun – цюнь |  |  |
| R |
| ran – жань | rang – жан | rao – жао | re – жэ |
| ren – жэнь | reng – жэн | ri – жы | rong – жун |
| rou – жоў | ru – жу | ruan – жуань | rui – жуэй |
| run – жунь | ruo – жуо |  |  |
| S |
| sa – са | sai – сай | san – сань | sang – сан |
| sao – сао | se – сэ | sei – сэй | sen – сэнь |
| seng – сэн | si – сы | song – сун | sou – соў |
| su – су | suan – суань | sui – суэй | sun – сунь |
| suo – суо |  |  |  |
| SH |
| sha- ша | shai – шай | shan – шань | shang – шан |
| shao – шао | she – шэ | shen – шэнь | sheng –шэн |
| shi – шы | shou – шоў | shu – шу | shua – шуа |
| shuai – шуай | shuan – шуань | shuang - шуан | shui – шуэй |
| shun – шунь | shuo – шуо |  |  |
| T |
| ta – та | tai – тай | tan – тань | tang – тан |
| tao – тао | te – тэ | tei – тэй | ten – тэнь |
| teng – тэн | ti – ты | tian – т’ень | tiao – т’яо |
| tie – т’е | ting – тын | tong – тун | tou – тоў |
| tu – ту | tuan – туань | tui – туэй | tun – тунь |
| tuo – туо |  |  |  |
| W |
| wa – ва | wai – вай | wan – вань | wang – ван |
|  | wei – вэй | wen – вэнь | weng – вэн |
| wo – во | wu – ву |  |  |
| X |
| xi – сі | xia – ся | xian – сянь | xiang – сян |
| xiao - сяо | xie – се | xin – сінь | xing – сін |
| xiong – сюн | xiu – сіў | xu – сю | xuan – сюань |
| xue – сюэ | xun – сюнь |  |  |
| Y |
| ya – я |  | yan – янь | yang – ян |
| yao – яо | ye – е | yi – і | yin – інь |
| ying – ін | yo – ё | yong – юн | you – ёў |
| yu – ю | yuan – юань | yue – юэ | yun – юнь |
| Z |
| za – дза | zai – дзай | zan – дзань | zang – дзан |
| zao – дзао | ze – дзэ | zei – дзэй |  |
| zen – дзэнь | zeng – дзэн | zi – дзы | zong - дзун |
| zou - дзоў | zu – дзу | zuan – дзуань | zui – дзуэй |
| zun – дзунь | zuo – дзуо |  |  |
| ZH |
| zha – джа | zhai – джай | zhan – джань | zhang – джан |
| zhao – джао | zhe – джэ | zhen – джэнь | zheng – джэн |
| zhi – джы | zhong – джун | zhou – джоў | zhu – джу |
| zhua – джуа | zhuai – джуай | zhuan – джуань | zhuang – джуан |
| zhui – джуэй | zhun – джунь | zhuo – джуо |  |

Стык складоў: пры перадачы транскрыпцыі двух суседніх складоў, першы з якіх заканчваецца на -н, а другі пачынаецца на галосную, на стыку складоў ставіцца апостраф: 长安 Чан’ань.

Транскрыпцыя падаецца паводле "Кітайска-беларускі слоўнік. Беларуска-кітайскі слоўнік, Мінск, 2020"

## Зноскі

## Спасылкі

* PinYin.info — a guide to the writing of Mandarin Chinese in romanization  (англ.)
* New Edition Hanyu Pinyin Syllable Table Архівавана 24 студзеня 2009.  (кіт.) (англ.)
* Little Pinyin App 1.0 online Архівавана 6 ліпеня 2009.