Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Драконавыя горы

|  |
| --- |
|  |
| Драконавыя горы |
| англ. Drakensberg, афрык. Drakensberge, зулу uKhahlamba, сота Maluti ці Maloti |
|  |
|  Драконавыя горы |
|  |
| Краіны | * Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
* Лесота
* Эсваціні
 |
|  |
|  |
|  |
| Плошча | 402 418 км² |
|  |
| Даўжыня | 1 169 км |
|  |
| Шырыня | 732 км |
|  |
| Найвышэйшая вяршыня | Табана-Нтленьяна  |
|  |
| Найвышэйшы пункт | 3482 м  |
|  |
|  |
|  |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Драконавыя горы** (афр.: Drakensberge) — ланцуг гор у Паўднёвай Афрыцы, які знаходзіцца на тэрыторыі Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі, Лесота, Эсваціні.

Найвышэйшым пунктам з’яўляецца гара Табана-Нтленьяна (3482 м). Ланцуг гор расцягнуўся на амаль 1000 км з паўднёвага захаду на паўночны ўсход Паўднёвай Афрыкі. Горы глыбока прарэзаныя далінамі рэк; на ўсходніх схілах знаходзяцца вечназялёныя ліставыя ды хваёвыя лясы, на заходніх — саваны, хмызнякі; нацыянальны парк Наталь. Карысныя выкапні: пла́ціна, марганцазмяшчальныя руды, золата, каменны вугаль і іншае.

## Назва

На мове зулу ланцуг гор мае назву uKhahlamba, што азначае «перашкода для коп’яў».

## Рэльеф

Вадаспад Тугела
Найвышэйшы пункт ланцугу гор — г. Табана-Нтленьяна (афр.: Thabana Ntlenyana) — 3482 м. Далей паводле вышыні размясціліся — г. Мафадзі (Mafadi) — 3450 м, Макааненг (Makoaneng) — 3416 м, Нджэсуці (Njesuthi) — 3408 м. Усе гэтыя вяршыні знаходзяцца на памежжы з Лесота; на поўнач ад мяжы горы робяцца ніжэйшымі, а таму лягчэйшымі для ўзыходжання.

Драконавыя горы — месца, дзе размясціўся другі па вышыні вадаспад у свеце — Тугела (947 м).

## Раслінны і жывёльны свет

Драконавыя горы — дом для шматлікіх (2153) відаў раслін, у тым ліку водных, лясных, горных і стэпавых відаў. Шмат раслін занесеныя ў Чырвоную кнігу.

Паводле дадзеных у гарах пражываюць птушкі 299 відаў, што складае да 37 % ад усіх немарскіх птушыных відаў Паўднёвай Афрыкі.

## Зноскі

## Спасылкі

|  |  |
| --- | --- |
|  | Сусветная спадчына ЮНЕСКА, аб’ект № 985 рус. • англ. • фр. |

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Драконавыя горы
* KZN Drakensberg Homepage Архівавана 23 сакавіка 2021. — Official Website for the KwaZulu Natal Drakensberg.
* Cathkin Estates Conservation and Wildlife Sanctuary Архівавана 9 верасня 2010. — the largest privately owned game park in the Drakensberg.
* Nature — Drakensberg: Barrier of Spears — PBS Nature episode covering the eland (largest member of antelope family) of the Drakensberg.
* Drakensberg alti-montane grasslands and woodlands ecoregion report
* Drakensberg hiking trails Архівавана 28 жніўня 2018.
# Орган (біялогія)

Органы ў жываце жанчыны. Малюнак Леанарда да Вінчы, 1507
**Орган** (стар.-грэч.: ὄργανον — «інструмент») — адасобленая сукупнасць розных тыпаў клетак і тканак, якая выконвае пэўную функцыю ў жывым арганізме.

Орган ўяўляе сабой функцыянальную адзінку ў межах арганізма, адасобленую ад іншых функцыянальных адзінак дадзенага арганізма. Органы аднаго арганізма звязаны ў сваіх функцыях паміж сабой такім чынам, што арганізм з’яўляецца сукупнасцю органаў, якія часта аб’ядноўваюцца ў розныя сістэмы органаў.

Органам завецца толькі тая сукупнасць тканак і клетак, якая мае ўстойлівае становішча ў межах арганізма і чыё развіццё прасочваецца ў межах эмбрыёгенеза (органагенез).

Органная арганізацыя клетак і тканак уласціва як для жывёл, так і для раслін і грыбоў.

## Гл. таксама

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Орган (біялогія)
* Органы чалавека
* Сістэмы органаў жывёл
* Сістэмы органаў чалавека
# Гнетавыя

|  |
| --- |
| Гнетавыя |
|
*Welwitschia mirabilis*, жаночая расліна |
| Навуковая класіфікацыя |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | **Гнетавыя** (Gnetophyta) |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | **Гнетавыя** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Gnetopsida Eichler ex Kirpotenko, 1884 |
| Парадкі |
| * Welwitschiales — Вяльвічыевыя
* Gnetales — Гнетавыя
* Ephedrales — Эфедравыя
 |
| Арэал |
|
Зялёны — вяльвічыевыя, сіні — гнетавыя, чырвоны — эфедравыя
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 18053 |
| NCBI   | 58022 |
| FW   | 263827 |

 |

 |

**Гнетавыя** (*Gnetophyta*) — аддзел голанасенных раслін.

Вядома каля 70 сучасных відаў, падзеленых на 3 сямействы.

Характарызуюцца наступнымі прыкметамі: наяўнасцю сасудаў у другаснай драўніне; прысутнасцю покрываў («калякветніка») вакол мікра- і мегастробілаў; моцнай рэдукцыяй жаночага зарастка; адсутнасцю архегоніяў у гнетума і вяльвічыі; моцнай рэдукцыяй мужчынскага зарастка. Сцёблы эфедры і гнетума — пікнаксільныя, а ў вельвічыі сцябло манаксільнае.

## Літаратура

* *Сапегін Л. М.* Батаніка. Сістэматыка вышэйшых раслін: вучэбны дапаможнік для студэнтаў устаноў вышэйшай адукацыі па біялагічных спецыяльнасцях. — Гомель: ГДУ, 2012. — 337 с. ISBN 978-985-439-644-6