Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Італія (рымская правінцыя)

Італія на карце імперыі.
**Італія** — рымская правінцыя на Апенінскім паўвостраве.

У часы рымскай рэспублікі Італія, якая ўключала тады ў сябе землі ад Рубікона да Калабрыі не лічылася правінцыяй, але толькі тэрыторыяй з цэнтрам у Рыме, што надавала ёй асобы статус. (Напрыклад, военачальнікі не мелі права ўводзіць на яе тэрыторыю войска і Цэзар, аддаўшы загад перайсці Рубікон, паклаў пачатак грамадзянскай вайне.)

Італійскія рэгіёны, пасля рэформы Актавіяна Аўгуста (I стагоддзе).
Першапачаткова слова *Італія* пазначала не ўвесь паўвостраў. Паводле Страбона (*Геаграфія*, т.1) Італія — гэта ўчастак ад Месінскага праліва да лініі, якая злучае залівы Салерна і Таранта. Пазней Італія пашырылася на ўвесь паўвостраў і нават істрыйскі горад Пула ўваходзіў у яе склад. Скончылася фарміраванне правінцыі, калі Юлій Цэзар даў рымскае грамадзянства жыхарам Цызальпійскай Галіі, пашырыўшы тэрыторыю Італіі да Альпаў.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Італія (рымская правінцыя)
# Турызм у Францыі

Сад de Marqueyssac, адзін з Выбітных садоў Францыі
Францыя — сусветны лідар па развіцці **турызму**. Маючы мноства прывабных прыродных ландшафтаў і шмат помнікаў культуры, Францыя ператварыла турызм у адну з найважнейшых галін сваѐй гаспадаркі, якая дае не менш за 9 % ВУП і забяспечвае больш за 2,9 млн працоўных месцаў. Штогод краіну наведваюць больш за 80 млн замежных турыстаў, якія накіроўваюцца на Французскае Міжземнамор’е, у Французскія Альпы і ў Парыж — найбуйнейшы цэнтр не толькі замежнага, але і ўнутранага турызму. Галоўны міжземнаморскі турысцка-рэкрэацыйны раён Францыі — Французская Рыўера, або Блакітны бераг (Côte d’Azur) — участак узбярэжжа, які працягнуўся на 115 км ад Тулона на Ментоны ля франка-італьянскай мяжы. «Сталіца» Французскай Рыўеры — курортны горад Ніца, у якім турызм дае працу палове насельніцтва. Яшчэ адным буйным турысцкім раёнам з’яўляецца даліна Луары са шматлікімі сярэднявечнымі і пазнейшага часу замкамі.

Самымі папулярнымі сярод турыстаў аб’ектамі ў ХХІ стагоддзі застаюцца Эйфелева вежа, Версальскі палацава-паркавы комплекс, Нацыянальны музей натуральнай гісторыі, акведук Пон-дзю-Гар, Трыумфальная арка і Сент-Шапель, Мон-Сен-Мішэль. Асобна можна выдзеліць музеі, паміж якіх вылучаецца парыжская тройка — Луўр, Арсэ з імпрэсіяністамі, і Цэнтр Пампіду з сучасным мастацтвам. Выклікае цікавасць праект пад назвай «Выбітныя сады Францыі», які ўключае каля 200 помнікаў ландшафтна-паркавага дызайну.

## Зноскі
# Каэфіцыент Джыні

| Каэфіцыент Джыні |
| --- |
|  |
| Названа ад | Corrado Gini[d] |
| Дата публікацыі | 1912 |
| Формула, якая апісвае закон або тэарэму |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| Пазначэнне ў формуле |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  |
| Статус аўтарскага права | 🅮 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

Каэфіцыент Джыні (2014)

Каэфіцыент Джыні 2009 (0÷1), індэкс Джыні (0÷100 %)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|      < 0.25
     0.25–0.29 |      0.30–0.34
     0.35–0.39
     0.40–0.44 |      0.45–0.49
     0.50–0.54
     0.55–0.59
     ? 0.60 |      няма даных |

**Каэфіцые́нт Джыні** — паказчык размежавання грамадства краіны ці рэгіёна да якой-небудзь вывучаемай прыкметы (напрыклад да ўзроўню гадавога прыбытку).

Каэфіцыент Джыні можа мець значэнне ад 0 да 100 (0 азначае што ўвесь прыбытак размяркоўваецца абсалютна роўна, 100 азначае што ўвесь прыбытак знаходзіцца ў аднаго чалавека), размешчаных паміж прамой раўнамернага размеркавання і крывой Лорэнца.

Гэта статыстычная мадэль была размешчана і распрацавана італьянскім статыстам і дэмографам Карада Джыні і апублікавана ў 1912 у яго кнізе «Зменлівасць і непастаянства».

Такім чынам, каэфіцыент Джыні — макраэканамічны паказчык, які характарызуе дыферэнцыяцыю грашовых прыбыткаў насельніцтва ў выглядзе ступені адхілення фактычнага размеркавання прыбыткаў ад абсалютнага роўнага іх размеркавання паміж жыхарамі краіны.

## Гл. таксама

* Спіс краін па паказчыках няроўнасці прыбыткаў
* Індэкс развіцця чалавечага патэнцыялу
# Магнітуда землетрасення

**Магнітуда землетрасення** — мера энергіі, вызваленай у землетрасенні.

Існуюць розныя методыкі і шкалы яе вымярэння. Шкалы дзеляцца ад 0,0 да 9,9 паводле значэнняў дзесятковых лагарыфмаў суадносінаў тых ці іншых скалярных параметраў. Такім чынам, розніца шкалы ў 1 азначае 10-кратную розніцу скалярных значэнняў, і 30-кратную розніцу вызваленых энергій, і кожны прырост магнітуды на 1 эквівалентны прыросту сейсмічнай энергіі каля 1.6×1013 эргаў.

*Гл. таксама*: інтэнсіўнасць землетрасення.

**Магнітуда Гутэнберга-Рыхтэра** (MG-R): распрацаваная Гутэнбергам і Рыхтэрам (1954).

**Магнітуда паверхневых хваляў** (MS): магнітуда паводле велічынь 20-секундавых паверхневых хваляў.

**Магнітуда сціскальных хваляў** (mb): магнітуда паводле велічынь хваляў сціскальнага цела (P-хваля).

**Магнітуда моманту** (M, Mw): распрацаваная Хэнксам і Канаморы (1979). Асноўваецца на велічыні моманту — фізічнай велічыні, прапарцыйнай здабытку зруху на разломе і плошчы зрушанай паверхні; наўпрост звязаная з колькасцю агульнай вызваленай энергіі. Момант можа быць ацэнены з сейсмаграм, а таксама з геадэзічных вымярэнняў, а потым пераведзены ў паказальнік магнітуды праз стандартную формулу. Такая магнітуда дазваляе ацаніць велічыню землетрасення ва ўсім абсягу значэнняў шкалы, чаго не дазваляюць іншыя шкалы.

**Магнітуда інтэнсіўнасці** (MI).

**Лакальная магнітуда** (ML): распрацаваная Рыхтэрам і Гутэнбергам (1935) для лакальных землетрасенняў; першая шкала магнітуд. Аснаваная на максімальнай амплітудзе, якую адзначае тарсіённы сейсмограф Вуда-Андэрсана. Такія інструменты больш не ўжываюцца, і значэнні ML у наш час вылічваюцца метадам пералічэння.

**Магнітуда плошчы адчування** (Mfa): ужываецца для землетрасенняў, што адбыліся да ўвядзення сейсмічных інструментальных вымярэнняў. Вылічваецца з плошчы, на якой адчуваліся эфекты землетрасення.
# Палярны фронт

**Палярны фронт** - атмасферны фронт паміж паветрам умераных шырот і трапічным паветрам. Фарміруецца ў Паўночным і Паўднёвым паўшар'ях звычайна паміж 30-45° паўночнай шыраты і паўднёвай шыраты зімой і 40-55° паўночнай шыраты і паўднёвай шыраты летам. Складаецца з некалькіх асобных галін, на якіх развіваецца інтэнсіўная цыкланічная дзейнасць.

## Гл.таксама

* Цыклон

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.1: А - Аршын / Рэдкал.: Г.П.Пашкоў і інш. - Мн.: БелЭн, 1996. - 552 с.: іл.
# Халера

| Халера |
| --- |
|  Vibrio cholerae: Халерны вібрыён пад электронным мікраскопам |
| МКХ-11 | 1A00 |
| МКХ-10 | A00.  |
| МКХ-10-КМ | A00, A00.0, A00.9 і A00.1 |
| МКХ-9 | 001 |
| МКХ-9-КМ | 001.0, 001 і 001.9 |
| OMIM | 166600 |
| DiseasesDB | 2546 |
| MedlinePlus | 000303 |
| eMedicine |
med/351  |
| MeSH | D002771 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Халера** (лац.: cholera) — вострая кішэчная антрапанозная інфекцыя, якую выклікаюць бактэрыі віда *Vibrio cholerae*. Характарызуецца фекальна-аральным механізмам заражэння, паражэннем тонкага кішэчніка, вадзяністай дыярэяй, ванітамі, хуткай стратай арганізмам вадкасці і электралітаў з развіццём рознай ступені абязводжання нават да гіпавалемічнага шока і смерці.

## Зноскі

## Спасылкі

* Сусветная Арганізацыя Аховы здароўя пра халеру
* *Vibrio cholerae* and Asiatic Cholera (англ.)
* Vibrio cholerae El Tor N16961 Genome Page Архівавана 28 красавіка 2009. (англ.)
* Public Health Agency of Canada — Cholera Архівавана 28 жніўня 2005. (англ.)
* Гісторыя халеры
# Фінвал

|  |
| --- |
| Фінвал |
|  |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі[паказаць]

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Жывёлы |

|  |  |
| --- | --- |
| Падцарства:  | Эўметазоі |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Двухбакова-сіметрычныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Другаснаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Тып:  | Хордавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падтып:  | Пазваночныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфратып:  | Сківічнаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надклас:  | Чацвераногія |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Млекакормячыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падклас:  | Звяры |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфраклас:  | Плацэнтарныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надатрад:  | *Laurasiatheria* |

|  |  |
| --- | --- |
| Атрад:  | Кітападобныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падатрад:  | Вусатыя кіты |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Паласацікавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | *Balaenoptera* |

|  |  |
| --- | --- |
| Від:  | **Фінвал** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Balaenoptera physalus (Linnaeus, 1758) |
| Арэал |
|  |
| Ахоўны статус |
| Выміраючыя віды IUCN 3.1 *Endangered* : / 2478  |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 180527 |
| NCBI   | 9770 |
| EOL   | 328573 |
| FW   | 64490 |

 |

 |

**Фінва́л**, *Селядцовы кіт* (*Balaenoptera physalus*) — млекакормячае з сямейства паласацікавых. З'яўляецца блізкім суродзічам блакітнага кіта і другой паводле велічыні жывёлай планеты. Пашыраны ва ўсіх акіянах планеты.

Даўжыня да 27,3 м (пераважна 20 м), маса каля 100 тон. Спіна цёмна-шэрая, бруха белае, з 70-90 (да 114) палосамі. На баках цела шмат светла-шэрых плямак. Пласціны кітовага вуса (каля 360 пар) шэра-блакітныя, вышынёй да 90 см. Корміцца дробнымі ракападобнымі, чароднай рыбай, галаваногімі малюскамі.

Нараджаюць 1 кіцяня (даўжыня каля 6-7 м, маса да 1,86 т) раз за 2-3 гады. Промысел забаронены з 1976 года.

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 16: Трыпалі — Хвіліна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2003. — Т. 16. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0263-6 (т. 16).
# Падаходны падатак

Сістэмы падаткаабкладання даходаў фізічных асоб:      Падаходны падатак з фізічных асоб адсутнічае      Тэрытарыяльная      На аснове пражывання      На аснове грамадзянства
**Падаходны падатак** ці **падатак на даход грамадзян** — від падаткаў, які бярэцца з сукупнага даходу грамадзян у грашовай (нацыянальнай або замежнай валюце) ці натуральнай формах, атрыманага на тэрыторыі краіны або за яе межамі на працягу каляндарнага года.

## У Беларусі

У Беларусі падаходны падатак адносіцца да прамых падаткаў і бярэцца на аснове закона «Аб падаходным падатку з грамадзян», які быў прняты Вярхоўным Саветам у 1991 годзе. Уплывае на фарміраванне мясцовых бюджэтаў або адносіцца да разраду ўласных (замацаваных) падаткаў і поўнасцю застаецца на тэрыторыі мясцовых Саветаў. Плацельшчыкамі падаходнага падатку з’яўляюцца грамадзяне і асобы без грамадзянства, якіяпастаянна або часова пражываюць на яе тэрыторыі. Законам прадугледжаны даходы, што не падлягаюць падаткаабкладанню (дапамога, аліменты, стыпендыі, пенсіі і г.д.), а таксама ільготы, па якіх асобныя катэгорыі грамадзян ад выплаты падатку вызваляюцца поўнасцю або сума падатку паніжаецца (інваліды, слабазабяспечаныя грамадзяне, сем’і з дзецьмі і г.д.), ільготы па падатку з даходаў, атрыманых ад рэалізацыі сельскагаспадарчай прадукцыі і інш.

З 1999 года ўведзена сістэма ўсеагульнага дэкларавання пры налічэнні падаходнага падатку, паводле якой кожны падаткаплацельшчык павінен зарэгістравацца ў падатковых органах па месцы жыхарства і кожны год падаваць дэкларацыю аб даходах, атрыманых за год.

## Літаратура

* *Кірэева А. Ф.* Падаходны падатак // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — С. 487. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).
# The Independent

| «Індэпендэнт» |
| --- |
| Арыгінальная назва | *The Independent* |
| Тып | штодзённая газета |
| Фармат | compact |
| Заснавальнік | Andreas Whittam Smith[d] |
| Уладальнік | Independent Print Limited |
| Краіна | * Вялікабрытанія
 |
| Галоўны рэдактар | Andreas Whittam Smith[d] |
| Заснавана | 1986 |
| Мова | англійская |
| Перыядычнасць | 1 суткі |
| Кошт | GBP 0,70 панядзелак-пятніца GBP 1,40 субота GBP 1,80 нядзеля |
| Галоўны офіс | Лондан, Вялікабрытанія |
| Тыраж | 176 681  |
| ISSN | 0951-9467 |
| Вэб-сайт | independent.co.uk (англ.) the-independent.com (англ.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Індэпе́ндэнт** (англ.: The Independent — «незалежны») — штодзённая брытанская газета. Заснавана ў 1986 годзе. Рэдактар будзённага выпуску — С. Келнер, нядзельнага («The Independent on Sunday») — Т. Дэвіс. Ідэалагічна блізкая да ліберальна-дэмакратычнай партыі, асаблівую ўвагу звяртае на праблематыку правоў чалавека. Тыраж газеты ў 2009 годзе складаў 183 547 асобнікаў (самы малы тыраж сярод агульнабрытанскіх штодзённых газет), тыраж нядзельнага выпуску — 155 661 асобнікаў.

26 кастрычніка 2010 года пачаў выходзіць новы кампактны штодзённы дадатак «i».

## Зноскі

## Спасылкі

* independent.co.uk (англ.)
the-independent.com (англ.) — афіцыйны сайт
* Аляксандр Лебядзеў купляе брытанскую газету Independent // Известия, 01.03.2010
# Цюлені-манахі

|  |
| --- |
| Цюлені-манахі |
|
Гавайскі цюлень-манах |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Жывёлы |

|  |  |
| --- | --- |
| Падцарства:  | Эўметазоі |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Двухбакова-сіметрычныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Другаснаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Тып:  | Хордавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падтып:  | Пазваночныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфратып:  | Сківічнаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надклас:  | Чацвераногія |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Млекакормячыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падклас:  | Звяры |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфраклас:  | Плацэнтарныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надатрад:  | *Laurasiatheria* |

|  |  |
| --- | --- |
| Атрад:  | Драпежныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падатрад:  | Сабакападобныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфраатрад:  | *Arctoidea* |

|  |  |
| --- | --- |
| Парватрад:  | Ластаногія |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Сапраўдныя цюлені |

|  |  |
| --- | --- |
| Падсямейства:  | *Monachinae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | **Цюлені-манахі** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Monachus Fleming, 1822 |
| Віды |
|

Гл. тэкст
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 180658 |
| NCBI   | 29087 |
| EOL   | 42393 |
| FW   | 36926 |

 |

 |

**Цюлені-манахі** (*Monachus*) — род ластаногіх млекакормячых, адносіцца да падсямейства *Monachinae* сямейства сапраўдныя цюлені (*Phocidae*).

У родзе тры віды:

* цюлень-манах (М. monachus);
* гавайскі цюлень-манах (М. schauinslandi);
* карыбскі цюлень-манах (М. tropicalis).
# Каталіцкія каралі

Фердынанд намаляваны злева, Ізабела — справа. Надпіс вышэй ідэнтыфікуе іх як «Фердынанд і Ізабела, каралі Кастыліі і Арагона».
**Каталіцкія каралі** (ісп.: Los Reyes Catolicos) — устоянае найменне двух іспанскіх манархаў, мужа і жонкі: каралевы Ізабелы I Кастыльскай (1451—1504) і караля Фердынанда II Арагонскага (1452—1516), вяселле якіх у 1469 годзе заклала падмурак да аб'яднання каралеўстваў Арагона і Кастыліі і Леона, якое ў сваю чаргу прывяло да стварэння сучаснай Іспаніі. Яны абодва паходзілі з дынастыі Трастамара і былі траюраднымі братам і сястрой, абодва паходзілі ад Хуана I Кастыльскага; у сувязі з гэтым яны атрымлівалі дазвол на шлюб у Папы Сікста IV. Тытул каталіцкіх каралёў яны атрымалі ў 1496 годзе ад Рымскага Папы Аляксандра VI, выхадца з Іспаніі.

Фердынанд і Ізабела са сваімі падданымі

|  |
| --- |
|
**Гісторыя Іспаніі** |
| **Дагістарычная Іберыя** |
| **Рымская Іспанія** |
| **Сярэднявечная Іспанія** |
| Вестготы |
| Каралеўства Галісія |
| Візантыйская Іспанія |
| аль-Андалус |
| Рэканкіста |
| **Іспанская імперыя** |
| Каталіцкія каралі |
| Габсбургская Іспанія |
| Іспанія эпохі Асветніцтва |
| **Іспанія новага і найноўшага часу** |
| Рэакцыя і рэвалюцыя ў Іспаніі |
| Першая Іспанская Рэспубліка |
| Іспанская рэстаўрацыя |
| Другая Іспанская Рэспубліка |
| Грамадзянская вайна ў Іспаніі |
| Франкісцкая Іспанія |
| Сучасная Іспанія |
| **Гл. таксама** |
| Мастацтва Іспаніі |
| Партал «Іспанія»

---

Гэта панэль: * глядзець
* размовы
* правіць
 |

Вяселле адбылося 19 кастрычніка 1469 года ў Вальядалідзе; Ізабеле было васямнаццаць гадоў, Фердынанду было на год менш. Дзякуючы іх шлюбу ў адной сям'і аб'ядналіся дзве кароны — Арагонская і Кастыльская.

## Дэвіз і эмблема

Дэвізам Каталіцкіх каралёў быў «Tanto monta, monta tanto». Гэты дэвіз быў прыдуманы Антоніа дэ Небрыхай і або быў алюзіяй на гордзіеў вузел: *Tanto monta, monta tanto, cortar como desatar* («Вынік адзіны, рассекчы ці развязаць»), і (або) казаў пра раўнапраўе манархаў: *Tanto monta, monta tanto, Isabel como Fernando* («Усё адзіна, Ізабела — тое ж, што і Фердынанд»)

Эмблема каталіцкіх каралёў
Іх сімвалам было *el **y**ugo y las **f**lechas*, ярмо, магчыма з алюзіяй на гордзіеў вузел, і фасцыі са стрэл. *Y* і *F* ініцыялы Ізабелы (*Ysabel* у архаічным напісанні) і Фердынанда.

## Смерць

Ізабела памерла ў 1504 годзе. Фердынанд паўторна ажаніўся з Жэрменай дэ Фуа; сам ён памёр у 1516 годзе.

## Зноскі

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Каталіцкія каралі
* Country Studies
* Elliott, J.H., *Imperial Spain, 1469—1716* (1963; Pelican 1970)
* Edwards, John. *Ferdinand and Isabella: Profiles in Power.*Pearson Education. New York, New York. 2005.ISBN 0-582-21816-0.
* Edwards, John. *The Spain of the Catholic Monarchs.* Blackwell Publishers. Massachusetts, 2000. ISBN 0-631-22143-3.
* Kamen, Henry. *Spain: 1469—1714 A Society of Conflict.*Longman. New York, New York. 1991. ISBN 0-582-06723-5.
* Вилар П. История Испании, М., 2006
# Landsat 7

Landsat-7 **Landsat 7** — штучны спадарожнік дыстанцыйнага зандавання Зямлі, апошні на канец 2010 года спадарожнік праграмы Landsat. Быў выведзены на арбіту 15 красавіка 1999 г. ракетай-носьбітам Delta II з ваенна-паветранай базы Вандэнберг (Vandenberg), Каліфорнія. Стартавая маса КА — 2200 кг, даўжыня 4,3 м, дыяметр 2,8 м. Арбіта сонечна-сінхронная, вышыня 705 км. Накланенне 98,2°, перыяд звароту 98,9 хвілін, паўтор арбітальнага цыклу 16 дзён (233 віткі), памер сцэны (кадра) 185х170 км. Пры здымцы адной сцэны прылада ETM+ перадае на Зямлю каля 3.8 гігабіт дадзеных. Прылада ETM+ вядзе збор дадзеных у 8-мі спектральных каналах. Раздзяляльная здольнасць у бачных і інфрачырвоных каналах складае 30 м.
# Лава (мэбля)

Класічная садовая лаўка
**Лава**, **лаўка** (польск.: ławka), мэблевы выраб з вузкім сядзеннем, для некалькіх чалавек, з вышынёй сядзення роўнай ці большай яго глыбіні.

Адзін з найбольш распаўсюджаных традыцыйных і сучасных відаў мэблі. Ужываецца ў жылых і грамадскіх памяшканнях, на адкрытым паветры (двор, вуліцы і г.д.).
# Безалкагольныя напоі

Шклянка колы з кубікамі лёду
**Безалкагольны напой** — напой, які не ўтрымлівае алкаголю. Безалкагольныя напоі часцяком газуюцца і звычайна спажываюцца халоднымі. Найбольш распаўсюджаныя безалкагольныя напоі — сок, кола, газаваная вада, халодны чай, салодкі чай, зялёны чай, ліманад і пунш. Квас таксама лічыцца безалкагольным напоем, хоць і можа ўтрымоўваць да 1,2% спірту. У Беларусі безалкагольныя напоі выпускае Гомельскі лікёра-гарэлачны завод і інш.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Безалкагольныя напоі
# Сератанін

|  |
| --- |
| **Сератанін** |
|  |
| Агульныя |
| Сістэматычнае найменне | 3-(2-aminoethyl)-1*H*-indol-5-ol |
| Хім. формула | N2OC10H12 |
| Фізічныя ўласцівасці |
| Малярная маса | 176.215 г/моль |
| Тэрмічныя ўласцівасці |
| Класіфікацыя |
| Рэг. нумар CAS | 50-67-9 |
| PubChem | 5202 |
| Рэг. нумар EINECS | 200-058-9 |
| SMILES |
NCCc1c[nH]c2ccc(O)cc12 |
| ChemSpider | 5013 |

**Сератанін**, 5-гідраксітрыптамін, 5-НТ — адзін з асноўных нейрамедыятараў. Па хімічнай будове сератанін адносіцца да біягенных амінаў, класу трыптамінаў.

## Гл. таксама

* 5-HTP
* MDMA
* ЛСД

## Літаратура

* *Семяненя І. М.* Сератанін // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 14: Рэле — Слаявіна / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 14. — С. 343. — 512 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0238-5 (т. 14).
# Фармальдэгід

|  |
| --- |
| **Фармальдэгід** |
|  |
|  |
| Агульныя |
| Хім. формула | HCHO |
| Эмпірычная формула | CH2O |
| Фізічныя ўласцівасці |
| Стан (ст. ум.) | газ з вострым пахам |
| Малярная маса | 30,03 г/моль |
| Шчыльнасць | 0,8153 (-20 °C) |
| Тэрмічныя ўласцівасці |
| Тэмпература плаўлення | -118 °C |
| Тэмпература кіпення | −19 °C |
| Энтальпія ўтварэння (ст. ум.) | −115,9 кДж/моль |
| Класіфікацыя |
| Рэг. нумар CAS | 50-00-0 |
| PubChem | 712 |
| Рэг. нумар EINECS | 200-001-8 |
| SMILES |
C=O |
| RTECS | LP8925000 |
| ChemSpider | 692 |

**Фармальдэгід, мурашыны альдэгід** (ад лац.: Formīca — «мурашка») — бескаляровы газ з рэзкім пахам, добра растваральны ў вадзе, спірце і палярных растваральніках. Іррытант, таксічны.

Фармальдэгід — першы член гамалагічнага шэрагу аліфатычных альдэгідаў, альдэгід мурашынай кіслаты.

## Спасылкі

* *Формальдегид (руск.)* — артыкул з Вялікай савецкай энцыклапедыі
* Артыкул на сайце ХиМиК.ру  (руск.)
* Сергей Бесараб Формальдегид // Патрэон — patreon.com, 30 кастрычніка 2021,19:11
# Бігль

| Бігль |
| --- |
| Характарыстыкі |
| Рост |
33—40 см |
| Паходжанне |
| Краіна |
Вялікабрытанія |
| Класіфікацыя МКФ |
| Група |
6 |
| Секцыя |
1 |
| Нумар стандарту |
161 |
| **Бігль** на Вікісховішчы |

**Бігль** (англ.: Beagle — ганчак) — парода сабак з групы ганчакоў. Сярэдняга памеру, вонкава падобны да фоксхаўнда, але драбнейшы, з больш кароткімі нагамі і больш доўгімі і мяккімі вушамі (вушы павінны даходзіць да кончыка носа). Рост ад 13 да 16 дзюймў (33-40 см) у карку, вага паміж 18 і 35 фунтамі (8 і 16 кг), сукі драбнейшыя. Біглі маюць добрым нюхам і выкарыстоўваюцца перш за ўсё для палявання на трусоў і зайцоў. Вельмі часта Бігль выкарыстоўваецца на мытні для пошуку выбуховых рэчываў. Вельмі актыўныя і «гарэзлівыя». Складаныя ў навучанні і выхаванні, неабходна пастаянна трэніраваць сабаку.