# Ячмень звычайны

|  |
| --- |
| Ячмень звычайны |
|
Багоўка на коласе ячменя звычайнага |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі[паказаць]

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | Кветкавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Аднадольныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Парадак:  | Метлюжкакветныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Метлюжковыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падсямейства:  | *Pooideae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Трыба:  | *Triticeae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | Ячмень |

|  |  |
| --- | --- |
| Від:  | **Ячмень звычайны** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Hordeum vulgare L. (1753) |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 40874 |
| NCBI   | 4513 |
| EOL   | 1114455 |
| GRIN  |  t:317403 |
| IPNI  |  405391-1 |
| TPL  |  kew-419563 |

 |

 |

**Ячмень звычайны**, таксама **Ячмень шматрадковы** (*Hordeum vulgare*) — від ячменя, менавіта ён звычайна ўзрабляецца ў сельскай гаспадарцы, адна з найстаражытнейшых культурных раслін у гісторыі чалавецтва (10 тысяч год таму).

Зерне ячменю шырока выкарыстоўваюць для харчовых, тэхнічных і кармавых мэтаў, у тым ліку ў піваварнай прамысловасці, пры вытворчасці пярловай і ячнай круп. Ячмень ставіцца да найкаштоўнейшых канцэнтраваных кармоў для жывёл, паколькі змяшчае паўнавартасны бялок, багаты крухмалам.

## Батанічнае апісанне

|  |
| --- |
|  |
| Батанічная ілюстрацыя з кнігі О. В. Тамэ «*Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz*», 1885 |

Гэта аднагадовая расліна вышынёй 30-60 см, у культурных сартоў — да 90 см. Сцёблы прамыя, голыя.

Лісце да 30 см даўжынёй і 2—3 см шырынёй, плоскае, гладкае, з вушкамі ля аснавання пласцінкі.

Утварае колас з асцюком даўжынёй каля 10 см; кожны каласок — аднакветкавы. Каласы чатырох- або шасцігранныя, да 1,5 см шырынёй, з гнуткай воссю, не распадаюцца на членікі. Каласкі сабраны групамі па тры; усе каласкі плодныя, сядзячыя. Каласковыя лускі лінейна-шылападобныя, адцягненыя ў тонкі асцюк, які звычайна перавышае іх па даўжыні. Ніжняя кветкавая луска яйкападобна-ланцэтная. Ячмень звычайны — самаапыляльная расліна, але не выключана перакрыжаванае апыленне. Цвіце ў чэрвені — ліпені.

Плод — зярноўка. Плоданашэнне ў ліпені — жніўні.

## Распаўсюджанне і экалогія

Дзікі ячмень звычайны расце ад Паўночнай Афрыкі да Тыбета.

Культурны ячмень часцяком дзічэе блізу месцаў пасеваў, нярэдка сустракаецца як выпадковая вырасла расліна ля дарог, на насыпах.

## Гісторыя

Ячмень належыць да найстаражытных культурных раслін. Як і пшаніца, ён быў акультураны ў эпоху неалітычнай рэвалюцыі на Блізкім Усходзе больш 10 тысяч гадоў таму. Дзікі ячмень распаўсюджаны на шырокім прасторы ад вострава Крыт і Паўночнай Афрыкі на захадзе да Тыбецкіх гор на ўсходзе.

## Зноскі

## Літаратура

* *Губанов И. А., Киселёва К. В., Новиков В. С., Тихомиров В. Н.* 165. *Hordeum vulgare* L. — Ячмень обыкновенный // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3-х томах. — М.: Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл, 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 259. — ISBN 8-87317-091-6.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Ячмень звычайны