Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ндэбеле

|  |
| --- |
| Ндэбеле (*Ndebele*) |
|  |
| Паўднёвыя ндэбеле |
| Агульная колькасць | 2922000 (2016 г.) |
| Рэгіёны пражывання |  Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка — 1 115 тыс.
 Зімбабвэ — 1780 тыс.  Батсвана — 18 тыс.  |
| Мова | ндэбеле, паўднёвыя мовы ндэбеле |
| Рэлігія | культ продкаў, хрысціянства |
| Блізкія этнічныя групы | зулусы, свазі, нгоні, коса |

**Ндэбе́ле** (саманазва: *Ndebele*) — моўна-этнічная група народаў банту на поўдні Афрыкі. Вылучаюцца паўночныя ндэбеле (*amandebele*), якія насяляюць Зімбабвэ, Батствану і Замбію (агульная колькасць у 2016 г. — 1 807 000 чал.), і паўднёвыя ндэбеле ў Паўднёва-Афрыканскай рэспубліцы (агульная колькасць у 2016 г. — 1 115 000 чал).

## Паходжанне

Ндэбеле паходзяць ад груп нгуні, што насялялі да пачатку XIX ст. сучасны Натал. У 1821 г. ад альянса зулусаў на чале з правадыром Чакам адасобілася буйное аб'яданне на чале з правадыром Мзіліказі, які вёў актыўную заваявальную палітыку ў Трансваалі, Лесота, поўдні Мазамбіка, захадзе Зімбабвэ. Заснаваная ім дзяржава Матабеле праіснавала да 1889 г. Падзел Матабеле на некалькі каланіяльных тэрыторый з рознай палітыкай у адносінах да мясцовага насельніцтва ў выніку прывёў да падзелу ндэбеле на паўднёвую і паўночную галіны.

## Культура

Традыцыйнымі заняткамі ндэбеле з'яўляюцца жывёлагадоўля і земляробства. Жывёлагадоўля адыгрывала значную ролю ў часы фарміравання адзінага аб'яднання ндэбеле. Каровы лічыліся галоўным багаццем. У нашы дні галоўная роля ў гаспадарцы належыць земляробству. Вырошчваюць проса, кукурузу, некаторыя віды гародніны. Падзел працы ажыццяўляецца па гендэрнай прыкмеце. Жанчыны займаюцца земляробствам і хатняй гаспадаркай, мужчыны — жывёлагадоўляй і будаўніцтвам. Ужо ў дакаланіяльныя часы вылучылася рамесная спецыялізацыя кавалёў. Здабычу і апрацоўку жалеза звычайна вялі прадстаўнікі клана Тшабангу.

Асноўны від традыцыйнага паселішча — сямейныя хутары *імізі*, што складаюцца з асобных хацін *ізіндлу*. *Імізі* ўключалі як жылыя, так і гаспадарчыя пабудовы. *Ізіндлу* ўяўлялі сабою круглявы каркас, пакрыты саломай, пазней — сумяссю саломы і гліны.

Галоўная сацыяльная адзінка — пашыраная сям'я з трох пакаленняў, якая складала насельніцтва *імізі*. Главой сям'і заўсёды з'яўляецца мужчына. Распаўсюджана палігінія. Сем'і аб'яднаны ў 80 патрылінейных родаў *ізібонга*. У перыяд існавання Матабеле правадырскія роды Мгвезане Махлангу і Самлакотва Мабхена атрымалі высакародны статус.

Ндэбеле маюць багаты вусны фальклор — гістарычныя казанні, казкі, песні і г. д. Іх культура славута выяўленчым мастацтвам, асабліва яркім роспісам сцен. Фарбаваннем займаюцца жанчыны.

## Мова

Паўднёвыя групы ндэбеле размаўляюць на некалькіх мовах і дыялектах. Сярод паўночных ндэбеле распаўсюджана адзіная літаратурная мова ісіндэбеле. Яна мае афіцыйны статус у Зімбабвэ.

## Рэлігія

Традыцыйныя вераванні засяроджаны вакол культаў продкаў *ііньянга* і *ізангома*. Вылучаюцца чараўнікі *абатакаты* і *абалоі*. Імі могуць быць мужчыны і жанчыны. З XIX ст. распаўсюджваюцца розныя плыні хрысціянства.

## Зноскі
# Анеўплаідыя

| Анеўплаідыя |
| --- |
| МКХ-10 | Q90 і Q98 |
| МКХ-9 | 758 |
| MeSH | D000782 |

**Анеўплаіды́я** (ад стар.-грэч.: ἀν- + εὖ — добра, цалкам + πλόος — кратны + εἶδος — від) — гетэраплаідыя, спадчынная змена, пры якой клеткі арганізма маюць колькасць храмасом, не кратную адзінарнаму (гаплоіднаму) набору.

Адсутнасць у храмасомным наборы дыплоіда адной храмасомы называецца манасоміяй, дзвюх гамалагічных храмасом — нулісоміяй; наяўнасць дадатковай гамалагічнай храмасомы — трысоміяй. Арганізмы з анамальнай колькасцю храмасом называюцца адпаведна манасомікамі, нулісомікамі, трысомікамі.

Асноўны механізм узнікнення анеўплаідыі — неразыходжанне і страта асобных храмасом у мітозе і меёзе. Анеўплаідыя звычайна прыводзіць да паніжэння жыццяздольнасці і нярэдка да гібелі анеўплоідаў, асабліва ў жывёл. Прыкладам анеўплаідыі ў чалавека з’яўляецца хвароба Даўна, якая выклікаецца трысаміяй па 21-й храмасоме.

З дапамогай анеўплаідыі пры генетычным аналізе вызначаюць лакалізацыю генаў у храмасомах.

## Крыніцы

## Літаратура

* Анеўплаідыя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 1: А — Аршын / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1996. — Т. 1. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0036-6 (т. 1).
# URL

**Адзіны паказальнік рэсу́рсаў** (англ.: Uniform Resource Locator, URL) — стандартызаваны адрас пэўнага рэсурсу (такога як дакумент, ці выява) у інтэрнэце. Прыдуманы Цімам Бернерсам-Лі для выкарыстання ў WWW, сучасныя формы апісваюцца ў RFC 3986. Уключае ў сябе назву пратаколу доступу (HTTP, FTP, telnet, gopher і інш.), імя хоста (сервера) і, уласна, шлях да рэсурсу, фармат якога залежыць ад схемы доступу:

```
 <пратакол>://[імя[:пароль]@]<сервер>[:<порт>][/<шлях>][/<файл>[#<раздзел>]
```

Для папулярных, добра вядомых, пратаколаў, нумар порта можа не прыводзіцца, тады выкарыстоўваецца стандартны порт (напрыклад, порт нумар 80 для HTTP).

## Гл. таксама

* URI
* PURL
* URN
* IRI — інтэрнацыяналізаваны ідэнтыфікатар рэсурсу
* XRI
* Доўгія даменныя імёны

## Спасылкі

* RFC 1738
* RFC 1630
* Кадаванне URL
* URLEncode Code Chart — табліца кадавання сімвалаў URL Архівавана 1 снежня 2009.
# Прамысловы робат

Працуючыя прамысловыя робаты FANUC мадэлі R2000iB
**Прамысловы робат** — робат, прызначаны для выканання загадзя запраграмаваных функцый у вытворчым працэсе. Складаецца з маніпулятара, які мае некалькі ступеняў рухомасці, і праграмавальнай прылады кіравання. Прамысловыя робаты ўжываюцца для такіх тэхналагічных аперацый як зварка, афарбоўка, зборка, разборка, размяшчэнне друкаваных плат, упакоўка і маркіроўка, перамяшчэнне, палетаванне і праверка прадукцыі.

Робаты выкарыстоўваюцца ў прамысловасці з 1960-х гадоў. Паводле даных амерыканскай Асацыяцыі па развіцці аўтаматызацыі, у 2016 годзе аўтамабільная прамысловасць была асноўным пакупніком прамысловых робатаў, займаючы 52% ад агульнага аб'ёму продажаў. Існуюць цалкам аўтаматызаваныя прадпрыемствы, якія не патрабуюць чалавечай прысутнасці ўвогуле. Напрыклад, фабрыка па вытворчасці клавіятур IBM у Тэхасе была цалкам аўтаматызаваная яшчэ ў 2003 годзе.

Прамысловыя робаты звычайна з'яўляюцца адным з кампанентаў аўтаматызаваных вытворчых сістэм, якія пры нязменным узроўні якасці дазваляюць павялічыць прадукцыйнасць працы ў цэлым.

Эканамічна выгадна выкарыстанне прамысловых робатаў сумесна з іншымі сродкамі аўтаматызацыі вытворчасці (аўтаматычныя лініі, участкі і комплексы).

## Крыніцы

## Літаратура

* *Спыну Г. А.* Промышленные роботы: конструирование и применение (руск.). — Киев: Вища школа, 1985. — 176 с.
* Механика промышленных роботов. Кн. 1. Кинематика и динамика (руск.) / Е. И. Воробьёв, С. А. Попов, Г. И. Шевелёва. — М.: Высшая школа, 1988. — 304 с. — ISBN 5-06-001201-8.
* *Авцынов И. А., Битюков В. К.* Основы роботизации, гибких производственных систем, организационно-технологического управления и транспортно-складских систем (руск.). — Воронеж: Воронежская гос. технол. академия, 2009. — 94 с. — ISBN 5-89448-196-1.(недаступная спасылка)

## Спасылкі

* Робаты высокага палёту. Пераклад артыкула «Flying High Robots», Austin Weber, размешчана ў часопісе Assembly  спасылка)
* Прамысловыя робаты ў сучаснай вытворчасці  Архівавана 22 верасня 2015.
# GitHub

| GitHub |
| --- |
|  |
|  |
| URL | github.com |
| Камерцыйны |
так |
| Тып сайта | хостынг IT-праектаў |
| Рэгістрацыя |
бясплатная |
| Мова(-ы) | англійская |
| Уладальнік | Microsoft |
| Аўтар | Tom Preston-Werner[d], Chris Wanstrath[d] і P. J. Hyett[d] |
| Пачатак працы | 19 кастрычніка 2007 |
| Бягучы статус |
дзейнічае |
| Рэйтынг Alexa | 77 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**GitHub** — вэб-сэрвіс для сумеснай працы над праграмным забеспячэннем. Дазваляе распрацоўшчыкам ствараць, захоўваць і распаўсюджваць зыходны код праграм. У аснове GitHub ляжыць размеркаваная сістэма кіравання версіямі Git, да функцыяналу якой Github дадае кантроль доступа, бесперапынную інтэграцыю, кіраванне задачамі і трэкер багаў.

Github з'яўляецца адным з найбольш вядомых сродкаў захавання праектаў з адкрытым зыходным кодам. У студзені 2023 года кампанія паведаміла, што больш за 100 мільёнаў распрацоўшчыкаў выкарыстоўваюць сэрвіс для работы над больш чым 420 мільёнамі рэпазіторыяў, з якіх 28 мільёнаў рэпазіторыяў з'яўляюцца публічнымі. Станам на 2023 год Github з'яўляецца найвялікшым у свеце сховішчам зыходнага кода.

## Гісторыя

GitHub быў распрацаваны на Ruby on Rails і пачаў працу ў лютым 2008 года. Таксама вэб-сайт выкарыстоўвае фреймворк Bootstrap. 4 чэрвеня 2018 года Microsoft купіла GitHub за 7,5 млрд даляраў.

## Вядомыя праекты

Многія буйныя IT-кампаніі размяшчаюць свае афіцыйныя рэпазіторыі на сэрвісе:

* Facebook
* Twitter
* HP webOS
* Yahoo!
* Perl
* PHP
* Valve
* Apple

## Распрацоўкі

Акрамя самога сайта па хостынгу IT-праектаў GitHub мае наступныя распрацоўкі:

* Atom — бясплатны рэдактар тэксту з адкрытым зыходным кодам
* Electron — платформа з адкрытым зыходным кодам для выкарыстання вэб-сайтаў на аснове JavaScript у якасці настольных праграм.
* GitHub Desktop — настольная версія сайта GitHub

## Зноскі

## Спасылкі

* GitHub.com
# Вікторыя (каралева брытанская)

| Вікторыя |
| --- |
| Victoria |
|  |
|  |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  каралева Вялікабрытаніі і Ірландыі  |  |
| 20 чэрвеня 1837 — 22 студзеня 1901 |

 |
| Каранацыя | 28 чэрвеня 1838 |
| Папярэднік | Вільгельм IV |
| Пераемнік | Эдуард VII |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  імператрыца Індыі  |  |
| 1 мая 1876 — 22 студзеня 1901 |

 |
| Каранацыя | 1 студзеня 1877 |
| Папярэднік | тытул заснаваны |
| Пераемнік | Эдуард VII |
|

---

 |
| Нараджэнне | 24 мая 1819(1819-05-24)[…]* Кенсінгтанскі палац, Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі[…]
 |
| Смерць | 22 студзеня 1901(1901-01-22)[…] (81 год)* Осбарн-хаус[d], Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
 |
| Месца пахавання | * The Royal Mausoleum[d]
* Каралеўская пахавальня ў Фрагморы[d]
* Віндзар
 |
| Род | Гановерская дынастыя |
| Імя пры нараджэнні | англ.: Princess Alexandrina Victoria of Kent |
| Бацька | Эдуард Аўгуст, герцаг Кенцкі[d] |
| Маці | Вікторыя Саксен-Кобург-Заальфельдская[d] |
| Муж | Альберт Саксен-Кобург-Гоцкі[d][…] |
| Дзеці | Вікторыя Саксен-Кобург-Гоцкая[d], Эдуард VII, Аліса[d], Альфрэд Саксен-Кобург-Гоцкі[d], Алена Вялікабрытанская[d], Луіза Вялікабрытанская[d], Артур[d], Леапольд[d] і Беатрыса Вялікабрытанская[d] |
| Грамадзянства | * Злучанае каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі
 |
| Веравызнанне | англіканства |
| Член у | * Лонданскае каралеўскае таварыства
 |
| Адукацыя | * Windlesham House School[d]
 |
| Аўтограф |  |
| Манаграма |  |
| Узнагароды |                  ордэн Ганаровага легіёна     Royal Family Order of King George IV[d]             медаль Альберта[d] (1887)  Брытанская сістэма ўзнагарод[d] |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Вікторыя** (англ.: Victoria) (24 мая 1819 — 22 студзеня 1901) — каралева Злучанага Каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі (з 1837), імператрыца Індыі (з 1876), апошні прадстаўнік Гановерскай дынастыі.

## Біяграфія

Вікторыя прабыла на троне больш 63 гадоў — больш, чым любы іншы брытанскі манарх. Віктарыянская эпоха супала з прамысловай рэвалюцыяй і перыядам найбольшага росквіту Брытанскай імперыі. Шматлікія дынастычныя шлюбы яе дзяцей і ўнукаў умацавалі сувязі паміж каралеўскімі дынастыямі Еўропы і ўзмацнілі ўплыў Вялікабрытаніі на кантыненце (яе звалі «Бабуляй Еўропы»). Яе дзень нараджэння па-ранейшаму адзначаецца як свята ў Канадзе (звычайна ў той жа дзень, 24 мая, у Канадзе святкуецца і афіцыйны дзень нараджэння кіруючага манарха).

Унучкай Вікторыі была Вялікая Княгіня Елізавета Фёдараўна.

## Зноскі
# Надзея

**Надзея** — эмацыянальнае перажыванне, якое ўзнікае пры чаканні чалавекам нейкай жаданай падзеі, або прадугаданая магчымасць рэальнага здзяйснення чаго-небудзь. Надзея фармуецца ў выніку пазнання аб’ектыўных прычын, ад якіх залежаць чаканыя падзеі, або на аснове суб’ектыўнага эмацыянальнага вопыту (перажыванне радасці, няпоспеху і да т.п.), назапашанага ў мінулых падобных сітуацыях. Прадказваючы магчымае развіццё падзей у пэўных абставінах, надзея адыгрывае ролю ўнутранага рэгулятара, які дапамагае чалавеку вызначыць яго вынікі і мэтазгоднасць.

## Гл. таксама

* Вера, Надзея, Любоў і іх маці Сафія

## Літаратура

* Чалавек і грамадства: Энцыклапедычны даведнік — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1998. — ISBN 985-11-0108-7.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Надзея
# Кветкавы гаршчок

**Кветкавы гаршчок** — гэта посуд (ёмістасць, кантэйнер), прызначаны для вырошчвання раслін у штучных (хатніх) умовах, можа мець розныя памеры і форму. У залежнасці ад матэрыялу вырабу гаршкі для кветак бываюць: пластыкавыя, керамічныя, металічныя, гліняныя, драўляныя, шкляныя, каменныя або полікарбанатныя.

Кветкавыя гаршкі, у адрозненне ад дэкаратыўных кветкавых кашпо, маюць адну або некалькі дрэнажных адтулін знізу, прызначаных для сцёку вады. Дрэнажныя адтуліны неабходныя для таго, каб карані расліны не загнівалі ад залішняга пераўвільгатнення. Адтуліны для сцёку робяць магчымым таксама ўвільгатненне глебы падліваннем вады ў паддон, так званы ніжні паліў.

Кветкавыя гаршкі могуць выкарыстоўвацца з рознымі мэтамі: транспарціроўка раслін, вырошчванне расады, вырошчванне раслін у памяшканні і на вуліцы, у тым ліку вырошчванне ў памяшканні цеплалюбівых трапічных раслін у халодных кліматычных рэгіёнах.

Кветкавыя гаршкі выкарыстоўваюцца на працягу многіх стагоддзяў. Старажытныя егіпцяне выкарыстоўвалі іх для перавозкі раслін з аднаго месца ў іншае. Старажытныя рымляне сталі занасіць расліны ў чыгунах у памяшканне ў халодны час года. У XVIII стагоддзі кветкавыя гаршкі былі выкарыстаны пры перавозцы насення хлебнага дрэва з Таіці ў Вэст-Індыю.

## Зноскі

## Літаратура

* Needham, Barbara (1998). Fantastic Flowerpots. Lark Books. — 128 p. — ISBN 1-57990-143-3
# Santalales

|  |
| --- |
| *Santalales* |
|
*Santalum haleakalae* |
| Навуковая класіфікацыя |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | Кветкавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Двухдольныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Парадак:  | Santalales |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Santalales Dumort. (1829) |
| Сямейства |
|

Гл. тэкст
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 27840 |
| NCBI   | 41947 |
| EOL   | 4401 |
| FW   | 54929 |

 |

 |

**Santalales** — парадак двухдольных раслін, які ўключаны ў групу базальныя эўдзікоты ў сістэме класіфікацыі APG III.

Большая частка прадстаўнікоў парадку — паразітычныя або папаразітычныя расліны.

## Таксанамія

Парадак уключае 12 сямействаў:

* Aptandraceae Miers
* Coulaceae Tiegh.
* Eremolepidaceae Tiegh. ex Nakai
* Loranthaceae Juss.
* Misodendraceae J.Agardh
* Octoknemaceae Soler
* Olacaceae R.Br.
* Opiliaceae Valeton
* Santalaceae R.Br.
* Schoepfiaceae Blume
* Viscaceae Batsch
* Ximeniaceae Horan.

### Сістэма APG III

У сістэме класіфікацыі APG III у парадак ўключаны наступныя сямействы:

* Balanophoraceae
* Loranthaceae
* Misodendraceae
* Olacaceae
* Opiliaceae
* Santalaceae
* Schoepfiaceae

### Сістэма Кронквіста

У сістэме класіфікацыі Кронквіста ў парадак ўключаны наступныя сямействы:

* Balanophoraceae
* Dipentodontaceae
* Eremolepidaceae
* Loranthaceae
* Medusandraceae
* Misodendraceae
* Olacaceae
* Opiliaceae
* Santalaceae
* Viscaceae

## Зноскі

## Спасылкі

* *Santalales*: інфармацыя на сайце *APWeb* (англ.) (Праверана 20 красавіка 2010)
# 1967

|  |  |
| --- | --- |
| Тысячагоддзе: | 2 тысячагоддзе |
| Стагоддзі: | * XIX стагоддзе
* **XX стагоддзе XXI стагоддзе
 |
| Дзесяцігоддзі: | * 1940-я
* 1950-я
* **1960-я 1970-я
* 1980-я
 |
| Гады: | * 1964
* 1965
* 1966
* **1967 1968
* 1969
* 1970
 |

|  |
| --- |
| **1967 год паводле тэм:** |
| З’явіліся  · Зніклі  · Нарадзіліся  · Памерлі |
| Культура і мастацтва |
| Навука і тэхналогія |
| Палітыка |

## Падзеі

Астранаўты В. Грысам, Э. Уайт і Р. Чафі.
* 27 студзеня:
	+ Амерыканскія астранаўты Вірджыл Айвэн Грысам, Эдвард Хігінс Уайт і Роджэр Чафі загінулі ў выніку пажару на касмадроме.
	+ ЗША, Вялікабрытанія і СССР падпісалі Дагавор аб космасе.
* 21 красавіка: Японія ўвяла забарону на экспарт зброі.
* 4 чэрвеня: Здарылася авіякатастрофа у Стокпарце (Вялікабрытанія).
* 27 чэрвеня: У Лондане быў усталяваны першы банкамат.
* 31 мая: На Мінскім мотавелазаводзе зроблены мільённы матацыкл.
* 8 чэрвеня: У Мікалаеўшчыне адкрыты філіял музея Якуба Коласа.
* 8 жніўня: Створана Асацыяцыя краін паўднёва-усходняй Азіі (АСЕАН).
* 8 кастрычніка: У Балівіі схоплены Чэ Гевара.
* 12 кастрычніка: Масавыя беспарадкі ў Слуцку, падпалены будынак суда, загінулі суддзя і афіцэр МУС.
* 27 кастрычніка: Урачыстае адкрыццё Кургана Вечнай Славы ў Гомелі.
* 31 кастрычніка: Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР заснаваны ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі.
* 29 снежня: Джон Арчыбальд Уілер упершыню ўжыў у публічнай лекцыі тэрмін «чорная дзірка».

## Нарадзіліся

* 5 студзеня: Джо Флэніган, амерыканскі акцёр
* 24 лютага: Браян Шміт, амерыканскі астрафізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2011)
* 23 ліпеня: Філіп Сеймур Хофман, амерыканскі акцёр
* 29 жніўня: Іржы Ружэк, чэшскі фатограф мастацтва
* 22 верасня: Фелікс Савон, трохразовы алімпійскі чэмпіён па боксе
* 28 кастрычніка: Джулія Робертс, амерыканская актрыса
* 17 лістапада: Алена Багдановіч, беларускі гісторык

## Памерлі

* 18 лютага: Роберт Опенгеймер, амерыканскі фізік, кіраўнік амерыканскага атамнага праекта
* 21 лютага: Юрый Тарыч, беларускі кінарэжысёр, сцэнарыст, заснавальнік беларускай мастацкай кінематаграфіі (нар. 1885)
* 18 сакавіка: Д'юла Багі, венгерскі эсперантыст, вядомы паэт і празаік на мове эсперанта (нар. 1891)
* 16 красавіка: Алесь Рылько, беларускі драматург
* 19 красавіка: Конрад Адэнаўэр, першы канцлер пасляваеннай Германіі (нар. 5.1.1876)
* 15 мая: Эдвард Хопер, амерыканскі мастак
* 21 чэрвеня: Фелікс Стацкевіч, беларускі грамадскі і культурны дзеяч (нар. 1879)
* 25 жніўня: Пол Муні, амерыканскі акцёр
* 29 верасня: Карсан Мак-Калерс, амерыканская пісьменніца (нар. 19.2.1917)
* 2 кастрычніка: Эрколе Эрколе, італьянскі генерал і лётчык-бамбардзіроўшчык