# Нарцыс (род раслін)

|  |
| --- |
| Нарцыс |
|
*Narcissus pseudonarcissus* |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі[паказаць]

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | Кветкавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Аднадольныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Парадак:  | Спаржакветныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Амарылісавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падсямейства:  | *Amaryllidoideae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Трыба:  | *Narcisseae* |

|  |  |
| --- | --- |
| Род:  | **Нарцыс** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Narcissus L. (1753) |
| Сінонімы |
| * Ajax Salisb. ex Haw.
* Braxireon Raf.
* Corbularia Salisb. ex Herb.
* Ganymedes Salisb. ex Haw.
* Hermione Salisb. ex Haw.
* Queltia Salisb. ex Haw.
* Tapeinanthus Herb., nom. rej.
 |
| Тыпавы від |
| Narcissus poeticus L. |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 500435 |
| NCBI   | 4697 |
| EOL   | 29121 |
| GRIN  |  g:7979 |
| IPNI  |  1558-1 |

 |

 |

**Нарцыс** (*Narcissus*) — род кветкавых раслін сямейства амарылісавых.

## Батанічнае апісанне

Шматгадовыя цыбульныя травяністыя расліны. Лісце прыкаранёвае, лінейнае. Кветанос бязлісты, вышынёй да 0,5 м. Кветкі белыя, жоўтыя, адзіночныя ці ў гронках, у некаторых пахучыя; эфірны алей з іх выкарыстоўваецца ў медыцыне і парфумерыі. Плод — каробачка. Усе віды ядавітыя.

## Арэал

Пашыраны пераважна ў Міжземнамор'і. Трапляюцца ў вільготных месцах, на высакагорных і далінных лугах, травяністых схілах гор.

## Таксанамія

Віды роду *Нарцыс* распаўсюджаны ў Еўропе, пераважна ў міжземнаморскіх краінах, асабліва заходніх; адзін від расце ў Азіі да Японіі і Кітая.

Род *Нарцыс* паводле Каралеўскіх батанічных садоў К’ю ўключае 54 першасных і 59 гібрыдагенных відаў:

* Narcissus abscissus (Haw.) Schult. & Schult.f.
* Narcissus albicans (Haw.) Spreng.
* Narcissus albimarginatus D.Müll.-Doblies & U.Müll.-Doblies
* Narcissus arundanus Fern.Casas
* Narcissus assoanus Dufour ex Schult. & Schult.f.
* Narcissus asturiensis (Jord.) Pugsley
* Narcissus atlanticus Stern
* Narcissus broussonetii Lag.
* Narcissus bulbocodium L.
* Narcissus calcicola Mendonça
* Narcissus cantabricus DC.
* Narcissus cavanillesii Barra & G.López
* Narcissus cernuus Salisb.
* Narcissus confusus Pugsley
* Narcissus cuatrecasasii Fern.Casas
* Narcissus cyclamineus DC.
* Narcissus dubius Gouan
* Narcissus elegans (Haw.) Spach
* Narcissus flavus Lag.
* Narcissus foliosus (Maire) Fern.Casas
* Narcissus gaditanus Boiss. & Reut.
* Narcissus gadorensis Fern.Casas
* Narcissus gigas (Haw.) Steud.
* Narcissus hedraeanthus (Webb & Heldr.) Colmeiro
* Narcissus hesperidis Fern.Casas
* Narcissus hispanicus Gouan
* Narcissus iohannis Fern.Casas
* Narcissus jacetanus Fern.Casas
* Narcissus jeanmonodii Fern.Casas
* Narcissus jonquilla L.
* Narcissus lusitanicus Dorda & Fern.Casas
* Narcissus magni-abilii Fern.Casas
* Narcissus malacitanus Fern.Casas
* Narcissus moleroi Fern.Casas
* Narcissus munozii-garmendiae Fern.Casas
* Narcissus nevadensis Pugsley
* Narcissus nivalis Graells
* Narcissus obesus Salisb.
* Narcissus obsoletus (Haw.) Spach
* Narcissus occasus Fern.Casas
* Narcissus papyraceus Ker Gawl.
* Narcissus piifontianus Fern.Casas
* Narcissus poeticus L.
* Narcissus primigenius (Fern.Suárez ex M.Laínz) Fern.Casas & Laínz
* Narcissus pseudonarcissus L.
* Narcissus romieuxii Braun-Blanq. & Maire
* Narcissus rupicola Dufour
* Narcissus scaberulus Henriq.
* Narcissus serotinus L.
* Narcissus supramontanus Arrigoni
* Narcissus tazetta L.
* Narcissus tingitanus Fern.Casas
* Narcissus triandrus L.
* Narcissus viridiflorus Schousb.

Гібрыдагенныя віды
*Narcissus ×incomparabilis*
*Narcissus ×litigiosus*
*Narcissus ×medioluteus*
*Narcissus ×ponsii-sorollae*
*Narcissus ×tortifolius*
* Narcissus ×abilioi Fern.Casas [= Narcissus bulbocodium × Narcissus flavus]
* Narcissus ×aedoi Fern.Casas [= Narcissus pseudonarcissus subsp. leonensis × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×alejandrei Fern.Casas [= Narcissus gigas × Narcissus jacetanus subsp. vasconicus]
* Narcissus ×alentejanus Fern.Casas [= Narcissus cavanillesii × Narcissus serotinus]
* Narcissus ×alleniae Donn.-Morg. [= Narcissus obsoletus × Narcissus viridiflorus]
* Narcissus ×aloysii-villarii Fern.Casas [= Narcissus pseudonarcissus subsp. moschatus × Narcissus jacetanus]
* Narcissus ×andorranus Fern.Casas [= Narcissus pseudonarcissus subsp. nobilis × Narcissus poeticus]
* Narcissus ×bakeri K.Richt. [= Narcissus bulbocodium × Narcissus pseudonarcissus]
* Narcissus ×boutignyanus Philippe [= Narcissus moleroi × Narcissus poeticus]
* Narcissus ×brevitubulosus A.Fern. [= Narcissus asturiensis × Narcissus nivalis]
* Narcissus ×buxtonii K.Richt. [= Narcissus abscissus × Narcissus assoanus]
* Narcissus ×caramulensis P.Ribeiro [= Narcissus bulbocodium × Narcissus cyclamineus]
* Narcissus ×cardonae Lloret & Fern.Casas [= Narcissus dubius × Narcissus tazetta]
* Narcissus ×carringtonii Rozeira [= Narcissus cernuus × Narcissus scaberulus]
* Narcissus ×cazorlanus Fern.Casas [= Narcissus hedraeanthus × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×chevassutii Fern.Casas [= Narcissus serotinus × Narcissus tazetta]
* Narcissus ×christianssenii A.Fern. [= Narcissus rupicola × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×compressus Haw. [= Narcissus jonquilla × Narcissus tazetta]
* Narcissus ×confinalensis Uribe-Ech. & Urrutia [= Narcissus asturiensis × Narcissus primigenius]
* Narcissus ×dordae Fern.Casas [= Narcissus abscissus × Narcissus pseudonarcissus subsp. pallidiflorus]
* Narcissus ×felineri Fern.Casas [= Narcissus bulbocodium × Narcissus primigenius]
* Narcissus ×fosteri Lynch [= Narcissus gigas × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×georgemawii Fern.Casas [= Narcissus elegans × Narcissus viridiflorus]
* Narcissus ×gredensis Fern.Casas [= Narcissus bulbocodium × Narcissus rupicola]
* Narcissus ×hannibalis A.Fern. [= Narcissus hispanicus × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×incomparabilis Mill. [= Narcissus hispanicus × Narcissus poeticus]
* Narcissus ×incurvicervicus Barra & G.López [= Narcissus cernuus × Narcissus flavus]
* Narcissus ×infundibulum Poir. [= Narcissus abscissus × Narcissus jonquilla]
* Narcissus ×javieri (A.Fern.) Fern.Casas [= Narcissus magni-abilii × Narcissus nivalis]
* Narcissus ×libarensis Sánchez García & Mart.Ort. [= Narcissus cuatrecasasii × Narcissus papyraceus]
* Narcissus ×litigiosus Amo [= Narcissus cantabricus subsp. monophyllus × Narcissus cernuus]
* Narcissus ×maginae Fern.Casas & Susanna [= Narcissus cuatrecasasii × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×magnenii Rouy [= Narcissus assoanus × Narcissus tazetta]
* Narcissus ×martinoae Nava & Fern.Casado [= Narcissus asturiensis × Narcissus pseudonarcissus subsp. pallidiflorus]
* Narcissus ×medioluteus Mill. [= Narcissus poeticus × Narcissus tazetta]
* Narcissus ×montserratii Fern.Casas & Rivas Ponce [= Narcissus abscissus × Narcissus poeticus]
* Narcissus ×nutans Haw. [= Narcissus jonquilla × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×odorus L. [= Narcissus jonquilla × Narcissus pseudonarcissus]
* Narcissus ×oiarbidei Fern.Casas & Uribe-Ech. [= Narcissus assoanus × Narcissus jacetanus]
* Narcissus ×paivae (A.Fern.) Fern.Casas [= Narcissus asturiensis × Narcissus magni-albii]
* Narcissus ×perangustus Fern.Casas [= Narcissus obsoletus × Narcissus serotinus]
* Narcissus ×perezlarae Font Quer [= Narcissus cavanillesii × Narcissus obsoletus]
* Narcissus ×poculiformis Salisb. [= Narcissus dubius × Narcissus pseudonarcissus subsp. moschatus]
* Narcissus ×ponsii-sorollae Fern.Casas [= Narcissus assoanus × Narcissus cernuus]
* Narcissus ×pravianoi Fern.Casas [= Narcissus primigenius × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×pugsleyi Fern.Casas [= Narcissus assoanus × Narcissus pseudonarcissus subsp. moschatus]
* Narcissus ×pujolii Font Quer [= Narcissus assoanus × Narcissus papyraceus subsp. panizzianus]
* Narcissus ×rafaelii Patino & Uribe-Ech. [= Narcissus assoanus × Narcissus confusus]
* Narcissus ×rogendorfii Batt. & Trab. [= Narcissus elegans × Narcissus tazetta]
* Narcissus ×romoi Fern.Casas [= Narcissus cantabricus × Narcissus flavus]
* Narcissus ×rupidulus Fern.Casas & Susanna [= Narcissus cernuus × Narcissus rupicola]
* Narcissus ×somedanus Fern.Casado, Nava & Suárez Pérez [= Narcissus asturiensis × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×susannae Fern.Casas [= Narcissus bulbocodium × Narcissus triandrus]
* Narcissus ×taitii Henriq. [= Narcissus cernuus × Narcissus pseudonarcissus]
* Narcissus ×tenuior Curtis [= Narcissus jonquilla × Narcissus poeticus]
* Narcissus ×tortifolius Fern.Casas [= Narcissus gaditanus × Narcissus papyraceus subsp. panizzianus]
* Narcissus ×tuckeri Barra & G.López [= Narcissus flavus × Narcissus hedraeanthus]
* Narcissus ×urrutiae Fern.Casas & Uribe-Ech. [= Narcissus munozii-garmendiae × Narcissus rupicola]
* Narcissus ×xaverii Nava & Fern.Casado [= Narcissus gigas × Narcissus pseudonarcissus subsp. pallidiflorus]

## Значэнне

Ранневеснавыя дэкаратыўныя расліны. Культывуюць са старажытнага часу, вядома больш за 12 тысяч сартоў. На Беларусі вырошчваюць каля 40 сартоў нарцыса гібрыднага.

## Шкоднікі і хваробы

Значную шкоду нарцысам прыносіць вірус мазаікі нарцыса, які пераносіцца з сокам раслін і насякомымі.

## У філатэліі

* Паштовая марка Беларусі, 2008 год
* Малы аркуш Беларусі, 2008 год
* Паштовая марка Беларусі, 2017 год
* Малы аркуш Беларусі, 2017 год
* Малы аркуш Беларусі, 2017 год
* Спецыяльны паштовы штэмпель Беларусі, 2017 год
* Канверт першага дня Беларусі, 2017 год

## Зноскі