# Высакосная секунда

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Год | 30 чэрвеня 23:59:60 | 31 снежня 23:59:60 |
| --- | --- | --- |
| 1972 | +1 секунда | +1 секунда |
| 1973 |  | +1 секунда |
| 1974 |  | +1 секунда |
| 1975 |  | +1 секунда |
| 1976 |  | +1 секунда |
| 1977 |  | +1 секунда |
| 1978 |  | +1 секунда |
| 1981 | +1 секунда |  |
| 1982 | +1 секунда |  |
| 1983 | +1 секунда |  |
| 1985 | +1 секунда |  |
| 1987 |  | +1 секунда |
| 1989 |  | +1 секунда |
| 1990 |  | +1 секунда |
| 1992 | +1 секунда |  |
| 1993 | +1 секунда |  |
| 1994 | +1 секунда |  |
| 1995 |  | +1 секунда |
| 1997 | +1 секунда |  |
| 1998 |  | +1 секунда |
| 2005 |  | +1 секунда |
| 2008 |  | +1 секунда |
| 2012 | +1 секунда |  |
| 2015 | +1 секунда |  |
| 2016 |  | +1 секунда |

 |

**Высакосная секунда**, **Секунда каардынацыі** (англ.: leap second) — дадатковая секунда, дадаваная да сусветнага каардынаванага часу для ўзгаднення яго з сярэднім сонечным часам UT1.

## Правілы ўстаўкі секунды каардынацыі

Высакосныя секунды ўносяцца па астранамічным назіраннях у канцы сутак па сусветным часу 30 чэрвеня або 31 снежня так, каб час UTC не адрознівалася ад UT1 больш, чым на ± 0,9 секунды. Лічыцца, што ў такія дні пасля часу 23:59:59 ідзе 23:59:60.

Тэарэтычна магчыма аб'ява негатыўнай высакоснай секунды, калі сярэднія сонечныя суткі апынуцца карацей каляндарных (пры гэтым пасля 23:59:58 наступная секунда будзе 00:00:00). На практыцы негатыўныя высакосныя секунды ніколі не ўводзіліся.

Дадатковыя секунды абвяшчаюцца Міжнароднай службай кручэння Зямлі.

Паколькі кручэнне Зямлі паступова запавольваецца , з часам высакосныя секунды трэба будзе ўводзіць усё часцей, з паскарэннем 31 секунда/стагоддзе.

Графік рознасці паміж UT1 і UTC. Вертыкальныя ўчасткі адпавядаюць высакосным секундам
## Складанасць уліку секунды каардынацыі

Аўтаномныя гадзіннікі, у тым ліку гадзіннікі-каляндары, ігнаруюць высакосную секунду, так як яна ўводзіцца не па каляндарнай прыкмеце, і загадзя запраграмаваць расклад немагчыма. Інакш ідуць справы з прыладамі, якія маюць знешнюю сінхранізацыю. Распаўсюджаны пратакол сінхранізацыі часу NTP ўтрымлівае сродкі інфармавання пра надыходзячую каардынацыйную секунду. Спадарожнікі сістэмы GPS перадаюць апавяшчэнне аб надыходзячай секунднай карэкцыі, але большасць GPS-прымачоў працуюць па пратаколе NMEA, які перадае інфармацыю толькі аб ужо насталай каардынацыйнай секундзе . Такім чынам, прылада, якое мае знешнюю сінхранізацыю, можа альбо ўлічваць наступ секунды каардынацыі, альбо сінхранізаваць уласныя гадзіны ўжо пасля карэкціроўкі.

## Праблемы пры ўстаўцы секунды каардынацыі

Устаўка секунды каардынацыі можа прыводзіць да завісання нейкіх linux-сервераў, MySQL, Java-сервераў. Сімптомамі з'яўляюцца поўная страта сувязі з серверам або анамальная нагрузка на працэсар.

## Аб магчымай адмене секунды каардынацыі

У СМІ часам выказваецца меркаванне, што па рашэнні МАС, з 2009 года ўвядзенне секунды каардынацыі будзе скасавана, і замест гэтага кожныя 6000 гадоў да бягучага часу будзе дадавацца 1 гадзіна. У рэчаіснасці ж рашэнне яшчэ не прынятае, і на сайце МАС ёсць толькі зварот да ўсіх членам саюза, датаваны 26 студзеня 2006 г, паведаміць аб сваім вопыце, як станоўчым, так і адмоўным, звязаным з ужываннем секунды каардынацыі..

IERS у сваіх бюлетэнях паведамляе наступнае:

>
>
> Пасля шматгадовых абмеркаванняў прапановы аб радыкальным пераазначэнні UTC падышло да заключнага галасавання ў студзені 2012 года ў ITU-R у Жэневе.
>
>
> Дадзеная прапанова спыняе рэгулявальныя часовыя ўстаўкі вядомыя як «секунды каардынацыі», якія забяспечваюць UTC ў якасці формы Сусветнага часу.
>
>
>
> *Арыгінальны тэкст* (англ.)
>
> *After years of discussions, a proposal to fundamentally redefine UTC will come to a conclusive vote in January 2012 at the ITU-R in Geneva.*
>
>
> This proposal would halt the intercalary adjustments known as leap seconds that maintain UTC as a form of Universal Time.
>
>
>
>

У студзені 2012 года Міжнародны кансультатыўны камітэт па радыё вырашыў адкласці прыняцце рашэння аб новым вызначэнні UTC да 2015 года, «секунды каардынацыі» адмененыя не былі.

## Гл. таксама

* Высакосны год

## Крыніцы

## Спасылкі

* How to watсh a Leap Second (Как «увидеть» високосную секунду)
* Назіранне высакоснай секунды 30.06.2012 на гадзінніку з GPS-сінхранізацыяй