# Цыбулевыя

|  |
| --- |
| Цыбулевыя |
|
Цыбуля мядзведжая (*Allium ursinum*) |
| Навуковая класіфікацыя |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Расліны |

|  |  |
| --- | --- |
| Аддзел:  | Кветкавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Аднадольныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Парадак:  | Спаржакветныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | Амарылісавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падсямейства:  | **Цыбулевыя** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Allioideae Herb. |
| Сінонімы |
| Alliaceae J.Agardh (1858) |
| Тыпавы род |
| Allium L. — Цыбуля
 |
| Трыбы |
| * Allieae
* Gilliesieae
* Leucocoryneae
* Tulbaghieae
 |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| NCBI   | 40553 |

 |

 |

**Цыбулевыя** (*Allioideae*) — падсямейства аднадольных раслін сямейства Амарылісавыя (*Amaryllidaceae*) парадку Спаржакветныя (*Asparagales*). Раней разглядалася як асобнае сямейства, *Alliaceae*. Назва падсямейства паходзіць ад наменклатурнай назвы роду *Allium*. Распаўсюджаны на ўсіх кантынентах, акрамя Аўстраліі і Антарктыды.

## Апісанне

Падсямейства змяшчае як добра вядомыя садовыя расліны, так і пустазельныя расліны, такія як прадстаўнікі роду *Nothoscordum*.

## Таксанамія

Апісанне роду *Cepae* Мішэля Адансона (1763)
Аўгуст Бач (1786)Боркхаузен (1797)**Арыгінальныя апісанні Alliaceae**
Калі Ліней раней апісваў тыпавы род *Allium* у сваёй працы *Species plantarum* у 1753, такую назву мелі трыццаць відаў. Ён змясціў *Allium* у групу, якую назваў «Hexandria monogynia» (г.зн. шэсць тычынак і адзін песцік), якая ў цэлым змяшчала 51 род.

У 1763 годзе Мішэль Адансон, які прапанаваў канцэпцыю сямействаў раслін, уключыў *Allium* і роднасныя роды ў групу Лілейныя як Раздзел IV, *Les Oignons* (цыбулі), або *Cepae* на лаціне. Сістэма Жусьё афіцыйна прызнана першым афіцыйным заснаваннем надродавай групоўкі ў сямействы (Ordo) у 1789 годзе. У гэтай сістэме *Allium* быў адным з чатырнаццаці родаў у Ordo VI, *Asphodeles* (Asphodeli), трэцяга класу (*Stamina epigyna*) Аднадольных.

У 1786 годзе Allioideae былі ўпершыню апісаны Аўгустам Бачам. У 1797 годзе, пасля з’яўлення сістэмы Жусьё, гэта было пацверджана Боркхаузенам. Жан Анры Жом Сэнт-Ілер (1805), які распрацаваў канцэпцыю Амарылісавых, працягнуў трактоўку Жусьё *Allium* пад Asphodeli (якую ён лічыў сінонімам з Лілейнымі Адансона і Asphodeli Жусьё). Ён змясціў *Allium* у безназоўны манатыпічны раздзел Asphodeli, вызначаны як *Fleurs en ombelle, racine bulbeuse. Calice à six parties egales* (парасонападобныя кветкі, цыбульныя, чашалісцікі з шасці роўных частак).

Пазней дэ Кандоль вярнуў назву сямейства Liliaceae з Asphodeli. Ён падзяліў Лілейныя на серыю парадкаў (Ordres), і другі парадак быў названы «Asphodèles», заснаваны на сямействе Жусьё з такой назвай, у якім ён змясціў *Allium*. Тэрмін «Alliaceae» затым зноў з’явіўся ў сваёй падсямейнай форме, Allieae, у Дзюмарцье ў *Florula Belgica* (1827) з шасцю родамі.

З тых часоў большасцю аўтарытэтаў *Alliaceae* разглядаліся як Allieae у сямействе Liliaceae (або Aspholecaceae, частковы сінонім). У 1830 годзе Ліндлі, першы англійскі сістэматык, які лічыў Alliaceae часткай трыбы Asphodeleae, аддзяляючы іх ад Liliaceae, як ён іх разумеў. Ён таксама апісаў блізкароднасную трыбу *Gilliesieae* (стар. 274), якія разам з Allieae пазней перайдуць у Amaryllidaceae. Да моманту сваёй апошняй працы ў 1846 годзе ён зразумеў, што Liliaceae, якія значна пашырыліся, былі вельмі разнастайныя ў цыркумскрыпцыі са шматлікімі падраздзяленнямі, і ўжо былі парафілетычнымі («усеагульнымі»). Ён увабраў у гэтае сямейства Asphodeleae і стварыў падатрад Scilleae, які лічыў эквівалентам Allieae Лінка.

Да моманту наступнай буйной брытанскай класіфікацыі (хоць і напісанай на лацінскай), класіфікацыі Бентама і Хукера (1883), Allieae стала адной з 20 трыбаў Liliaceae. Allieae уключалі Gilliesieae Ліндлі ў якасці адной з чатырох сваіх падтрыб. Падобным чынам у нямецкамоўнай літаратуры класіфікацыя Энглера (1903 г.) разглядала Allieae і Gilliesiae як трыбы падсямейства Allioideae у межах Liliaceae.

### Сучасная эпоха

У пачатку XX стагоддзя былі выказаны сумненні наконт размяшчэння родаў лілейных у межах Liliaceae, грунтуючыся выключна на пазіцыі завязі. Лотсі быў першым сістэматыкам, які прапанаваў падзяліць іх, і ў сваёй сістэме ён апісвае Alliaceae і Gilliesiaceae як новыя сямействы, асобныя ад Liliaceae (1911). Гэты падыход пазней быў прыняты шэрагам іншых аўтарытэтаў, такіх як Дальгрэн (1985) і Ран (1998).

У 1926 годзе Джон Хатчысан перамясціў трыбы Allieae і Gilliesieaes з Liliaceae у Amaryllidaceae, хоць гэта не было паўсюдна прынята. Такім чынам, Allieae па-рознаму разглядаліся як Liliaceae, Amaryllidaceae або Alliaceae. Далейшае вывучэнне гетэрагеннасці Liliaceae, праведзенае Хуберам (1969), пацвердзіла вылучэнне гэтых дзвюх трыб у Alliaceae, і з гэтага часу гэта сямейства разглядалася як незалежная сутнасць, за выключэннем Кронквіста, які вярнуўся да вельмі шырокай канцэпцыі Liliaceae.

У 1985 годзе Рольф Дальгрэн, Кліфард і Іа, працягваючы працу Хубера, але з больш кладыстычным падыходам, вызначылі Alliaceae, каб уключыць усе роды, якія цяпер уключаны ў Allioideae (30 роды, 720 відаў), а таксама *Agapanthus* і група родаў, якія цяпер змешчаны ў *Themidaceae*, або яго эквівалент, падсямейства *Brodiaeoideae* *Asparagaceae*. Яны падзялілі Alliaceae на тры падсямействы: *Agapanthoideae*, Allioideae і *Gilliesioideae*. Agapanthoideae складаўся з двух родаў (*Agapanthus* і *Tulbaghia*). Allioideae утрымлівалі дзве трыбы, Brodiaeeae (дзесяць родаў) і Allieae з шырокім вызначэннем, якія яны лічылі дастаткова адрознымі, каб у якасці альтэрнатывы разглядаць іх як асобныя падсямействы. Gilliesioideae складаўся прыкладна з паловы родаў, якія цяпер змешчаны ў Gilliesieae, астатнія аднесены да Allieae.

### Філагенетычны аналіз

У 1996 годзе малекулярна-філагенетычнае даследаванне *rbcL*-гена паказала, што *Agapanthus* быў недарэчны ў Alliaceae, і аўтары выключылі яго з сямейства. Яны таксама паднялі Brodiaeeae да рангу сямейства як *Themidaceae*. Яны скарацілі Allieae да двух родаў, *Allium* і *Milula*, а астатнія віды з Allieae перавялі ў Gilliesieae. Гэта абмежаванне, якое Група філагеніі пакрытанасенных раслін прыняла ў класіфікацыі APG 1998 года і якое пазней стала вядома як Alliaceae *sensu stricto*.

У Сістэме APG II 2003 года, Alliaceae можна было прызнаць *sensu stricto* або *sensu lato*, як згадвалася вышэй. Неўзабаве пасля публікацыі APG II ICBN захаваў назву Amaryllidaceae для сямейства, якое ў APG II называлася Alliaceae *sensu lato*.

Калі Сістэма APG III была апублікаваная ў 2009 годзе, альтэрнатыўныя абмежаванні былі спынены, і Alliaceae больш не прызнаваліся. Alliaceae *sensu stricto* стала падсямействам Allioideae Amaryllidaceae *sensu lato*. Некаторыя батанікі не прытрымліваліся строга філагенезу пакрытанасенных раслін і прызналі паменшаную версію Alliaceae рангам сямейства.

Паслядоўныя перагляды класіфікацыі Групы філагенезу пакрытанасенных раслін (APG) змянілі абмежаванне сямейства. У версіі 1998 Alliaceae былі асобнай сям’ёй; у версіі 2003 спалучэнне Alliaceae з Agapanthaceae і Amaryllidaceae *sensu stricto* было рэкамендавана, але неабавязкова; у версіі 2009 дазволена толькі шырокае апісанне Amaryllidaceae, а Alliaceae зведзены да падсямейства Allioideae.

Многія з раслін, якія калісьці ўваходзілі ў сямейства Alliaceae, былі аднесены да падсямейства Brodiaeoideae (а не да падсямейства Allioideae).

Найбольш буйныя роды: *Allium* (260—690 відаў), *Nothoscordum* (25), і *Tulbaghia* (22). Некаторыя з агульных абмежаванняў незразумелыя. *Ipheion*, *Nothoscordum*, і, магчыма, іншыя не з’яўляюцца монафілетычнымі.

### Падзел

Allioideae падзяляецца на чатыры трыбы: *Allieae*, *Tulbaghieae*, *Gilliesieae* і *Leucocoryneae*. Першыя тры адпавядаюць тром падсямействам старэйшага сямейства Alliaceae (Alliodiae, Tulbaghioideae і Gilliesioideae). *Leucocoryneae* было дададзена ў 2014 годзе шляхам падзелу Gilliesieae на дзве асобныя трыбы, якія адпавядаюць першапачатковым трыбам у Gilliesioideae, узвышаючы Iphiae *nom. nud.* да трыбы Leucocoryneae.

Allieae змяшчае толькі адзін род *Allium* (*Milula* аб’ядноўваецца з *Allium* у апошніх сістэмах). Tulbaghieae змяшчае два роды, *Tulbaghia* і *Prototulbaghia*. Gilliesieae і Leucocoryneae ўтрымліваюць астатнія пятнаццаць родаў. Allieae з’яўляецца таксонам клады, якая складаецца з Tulbaghieae і Gilliesieae.

#### Allieae

Характарызуецца простымі або шматплоднымі цыбулінамі, часам з бакавымі карэнішчамі. Покрыўкі лісця доўгія, лісточкі калякветніка свабодныя і вяночак адсутнічае. Пакрывала ўтвараецца з 2-5 прыкветкаў. Становішча рыльца апікальнае адносна завязі. Завязь звычайна мае два, чатыры ці мноства семязачаткаў на локуле ў двух падоўжных радах. Адзін род і больш за 500 відаў. Распаўсюджаны па ўсім Паўночным паўшар’і.

#### Gilliesieae

Характарызуецца простымі або шматплоднымі цыбулінамі, часам з бакавымі карэнішчамі. Покрыўкі лісця доўгія, лісточкі калякветніка больш-менш зрослыя і вяночкі адсутнічаюць. Пакрывала ўтвараецца з 1-2 прыкветкаў. Рыльца больш-менш гінаасноўнае. Завязь звычайна мае дзве Семязавязі на локуле, побач. Кветкавая сіметрыя зігаморфная, перагародкавыя нектарнікі адсутнічаюць. Дзевяць родаў родам з Паўднёвай Амерыкі.

#### Leucocoryneae

Характарызуецца простымі або шматплоднымі цыбулінамі, часам з бакавымі карэнішчамі. Покрыўкі лісця доўгія, лісточкі калякветніка больш-менш зрослыя і венца адсутнічаюць. Пакрывала ўтвараецца з 1-2 прыкветкаў. Рыльца больш-менш гінаасноўнае. Завязь звычайна мае дзве Семязавязі на локуле, побач. Кветкавая сіметрыя актынаморфная, прысутнічаюць септальныя нектарнікі. Шэсць родаў і 42 віды, эндэмікі Паўднёвай Амерыкі, за выключэннем двух відаў *Nothoscordum*.

#### Tulbaghieae

Характарызуецца клубнецыбульнападобнай цыбулінай або карэнішчам. Покрыўкі лісця кароткія. Кветкі маюць вяночак, псеўдавяночак або мясістае перыганальнае кольца. Два роды і каля 25 відаў. Эндэмік Паўднёвай Афрыки.

### Роды

на снежань 2014 года, наступныя васемнаццаць родаў уключаны ў Allioideae:.

Allieae
* Allium — Цыбуля L. (з улікам *Milula* Prain)

Gilliesieae
* Ancrumia Harv. ex Baker
* Erinna Phil.
* Gethyum Phil.
* Gilliesia Lindl. (з улікам *Pabellonia* Quezada & Martic. and *Stemmatium* Phil.)
* Miersia Lindl.
* Schickendantziella Looser
* Solaria Phil.
* Speea Loes.
* Trichlora Baker

Leucocoryneae
* Beauverdia Herter
* Ipheion Rafinesque
* Leucocoryne Lindl.
* Nothoscordum Kunth.
* Tristagma Poepp.
* Zoellnerallium Crosa (1975).

Tulbaghieae
* Tulbaghia L.
* Prototulbaghia Vosa

### Былыя роды

Роды *Androstephium*, *Bessera*, *Bloomeria*, *Brodiaea*, *Dandya*, *Dichelostemma*, *Jaimehintonia*, *Milla*, *Muilla*, *Petronymphe*, *Triteleia* і *Triteleiopsis* знаходзяцца ў сямействе *Themidaceae* (альт. *Asparagaceae* падсям. *Brodiaeoideae*). быў адноўлены ў *Themidaceae* з *Anthericaceae* (цяпер сегрэгат Agavaceae). *Latace* Phil. уключаны ў *Nothoscordum*.

### Філагенез

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Падсям'я Allioideae** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Трыба Allieae (адзіны род *Allium*) |
|  |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Трыба Tulbaghieae |
|  |
|  |
Трыбы Gilliesieae, Leucocoryneae |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

## Распаўсюджанне

Глабальнае распаўсюджанне адпавядае трыбавай структуры: Allieae прымеркаваны да Паўночнага паўшар’я (Паўночная Амерыка, Паўночная Афрыка, Еўропа і Азія), Tulbaghieae — да Паўднёвай Афрыкі, Gilliesieae — да Паўднёвай Амерыкі, і Leucocoryneae у Паўднёвай Амерыцы, за выключэннем двух відаў *Nothoscordum* (*Nothoscordum bivalve*, *Nothoscordum gracile*), якія распаўсюджваюцца на поўдзень Паўночнай Амерыкі. Такім чынам, чатырнаццаць з 18 родаў з’яўляюцца эндэмічнымі для ўмеранай Паўднёвай Амерыкі.

## Выкарыстанне

Некаторыя з відаў роду *Allium* з’яўляюцца важнымі харчовымі раслінамі, напрыклад, цыбуля (*Allium cepa*), цыбуля скарада (*Allium schoenoprasum*), часнок (*Allium sativum*), *Allium scordoprasum* і *Allium porrum*. Віды родаў цыбуля (*Allium*), *Gilliesia*, *Ipheion*, *Leucocoryne*, *Nothoscordum*, і *Tulbaghia* культывуюцца як дэкаратыўныя.

## Заўвагі

## Крыніцы

↑ Паказаць кампактна
## Літаратура

* Linnaeus Sexual System **(нявызн.)**. *CronkLab*.  Biodiversity Research Centre, University of British Columbia. Праверана 26 January 2015.
* Fay, Michael F.; Hall, Tony (May 2007). 589. Gethyum atropurpureum. *Curtis's Botanical Magazine*. **24** (2): 121–126. doi:10.1111/j.1467-8748.2007.00573.x.
* Sassone, Agostina B.; Arroyo-Leuenberger, Silvia C.; Giussani, Liliana M. (2014). Nueva Circunscripción de la tribu Leucocoryneae (Amaryllidaceae, Allioideae). *Darwiniana*. Nueva Serie. **2** (2): 197–206. doi:10.14522/darwiniana/2014.22.584. ISSN 0011-6793.
* Amaryllidaceae J. St.-Hil. subfam. Alliodieae Herb. Laboratorio de Sistemática de Plantas vasculares, Instituto de Ecología y Ciencias Ambientales, Facultad de Ciencias, Universidad de la República — Uruguay Архівавана 10 кастрычніка 2018.

### Гісторыя

#### Раней

* Linnaeus, C. (1753). *Species Plantarum: exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas*. Stockholm: Impensis Laurentii Salvii. Праверана 26 January 2015. see Species Plantarum
* Adanson, Michel (1763). *Familles des plantes*. Paris: Vincent.

Table of 58 families, Part II: Page 1
Table of 1615 genera, Part II: Page 8
* Batsch, August Johann Georg Carl (1786). *Dissertatio inauguralis botanica sistens dispositionem generum plantarum Jenensium*. Jena: Litteris Hellerianis.
* Jussieu, Antoine Laurent de (1789). *Genera Plantarum, secundum ordines naturales disposita juxta methodum in Horto Regio Parisiensi exaratam*. Paris: apud viduam Herissant et Theophilum Barrois. Праверана 26 January 2015.
* Borkhausen, Moritz Balthasar (1797). *Botanisches Wörterbuch oder Versuch einer Erklärung der vornehmsten Begriffe und Kunstwörter in der Botanik, 2 Volumes*. Giessen: Georg Friedrich Heyer.
* Jaume Saint-Hilaire, Jean Henri (1805). *Exposition de familles naturales*. Paris: Treutel et Würtz.
* De Lamarck, Jean-Baptiste; De Candolle, Augustin Pyramus (1815). *Flore française ou descriptions succinctes de toutes les plantes qui croissent naturellement en France disposées selon une nouvelle méthode d'analyse ; et précédées par un exposé des principes élémentaires de la botanique* (vol. III) (3 ed.). Paris: Desray.
* Dumortier, Barthélemy Charles Joseph (1827). *Florula Belgica, operis majoris prodromus*. Tournay: Casterman.
* Link, Johann Heinrich Friedrich (1829). *Handbuch zur Erkennung der nutzbarsten und am häufigsten vorkommenden Gewächse*. Berlin: Haude und Spener.
* Lindley, John (1830). *An introduction to the natural system of botany : or, A systematic view of the organisation, natural affinities, and geographical distribution, of the whole vegetable kingdom : together with the uses of the most important species in medicine, the arts, and rural or domestic economy*. London: Longman.
* Lindley, John (1846). *The Vegetable Kingdom: or, The structure, classification, and uses of plants, illustrated upon the natural system*. London: Bradbury.
* Bentham, G.; Hooker, J.D. (1883). *Genera plantarum ad exemplaria imprimis in herbariis kewensibus servata definita*. London: L Reeve & Co.

#### ХХ стагоддзе

* Cronquist, Arthur (1981). *An integrated system of classification of flowering plants*. New York: Columbia University Press. ISBN 9780231038805.
* Cronquist, Arthur (1988). *The evolution and classification of flowering plants* (2 ed.). Bronx: New York Botanical Garden. ISBN 978-0893273323.
* Dahlgren, Rolf M.T.; Clifford, H. Trevor; Yeo, Peter F. (1985). *The families of the monocotyledons*. Berlin: Springer-Verlag. ISBN 978-3-642-64903-5. Праверана 10 February 2014.
* Engler, Adolf, рэд. (1903). *Syllabus der Pflanzenfamilien : eine Übersicht über das gesamte Pflanzensystem mit Berücksichtigung der Medicinal- und Nutzpflanzen nebst einer Übersicht über die Florenreiche und Florengebiete der Erde zum Gebrauch bei Vorlesungen und Studien über specielle und medicinisch-pharmaceutische Botanik* (3 ed.). Berlin: Gebrüder Borntraeger Verlag.
* Fay, Michael F.; Chase, Mark W. (August 1996). Resurrection of *Themidaceae* for the *Brodiaea* alliance, and Recircumscription of *Alliaceae*, *Amaryllidaceae* and *Agapanthoideae*. *Taxon*. **45** (3): 441–451. doi:10.2307/1224136. JSTOR 1224136.
* Huber, Herbert F.J. (1969). Die Samenmerkmale und Verwandtschaftsverhältnisse der Liliiflorae. *Mitt. Bot. Staatssamml. [Mitteilungen der Botanischen Staatssammlung München]*. **8**: 219–538.
* Hutchinson, John (1934). *The families of flowering plants, arranged according to a new system based on their probable phylogeny. 2 vols. Volume 1: Monocotyledonae 1926, Volume 2: Dicotyledonae*.
* Kubitzki, K., рэд. (1998). *The families and genera of vascular plants. Vol.3*. Berlin, Germany: Springer-Verlag. ISBN 978-3-540-64060-8.
	+ Rahn K. Alliaceae. pp. 70-78
* Lotsy, J. P. (1911). *Vorträge über botanische stammesgeschichte, gehalten an der Reichsuniversität zu Leiden. Ein lehrbuch der pflanzensystematick. III Cormophyta Siphonogamia*. Jena: Gustav Fischer.

### Таксаномія

* Chase, Mark W.; Reveal, James L. & Fay, Michael F. (2009). A subfamilial classification for the expanded asparagalean families Amaryllidaceae, Asparagaceae and Xanthorrhoeaceae. *Botanical Journal of the Linnean Society*. **161** (2): 132–136. doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00999.x.
* Meerow, Alan W.; Reveal, James L.; Snijman, Deirdre A. & Dutilh, Julie H. (November 2007). (1793) Proposal to conserve the name *Amaryllidaceae* against *Alliaceae*, a "superconservation" proposal. *Taxon*. **56** (4): 1299–1300. doi:10.2307/25065925. JSTOR 25065925.
* Reveal, James L. (November 1998). Comments on Art. 14, Footnote 2: First Place of Publication for Seed Plant Family Names. *Taxon*. **47** (4): 851–856. doi:10.2307/1224191. JSTOR 1224191.

## Дадатковая літаратура

* Cutler, David F.; Gregory, Mary (13 October 1983). Current anatomical research in Liliaceae, Amaryllidaceae and Iridaceae. *Telopea*. **2** (4): 425–452. doi:10.7751/telopea19834408.
* Neotropical Amaryllidaceae **(нявызн.)**. *Milliken, W., Klitgård, B. & Baracat, A. Neotropikey – Interactive key and information resources for flowering plants of the Neotropics* (12 чэрвеня 2009).
* Neotropical Alliaceae **(нявызн.)**. *Milliken, W., Klitgård, B. & Baracat, A. Neotropikey – Interactive key and information resources for flowering plants of the Neotropics* (12 чэрвеня 2009).
* Thorne, Robert F. (1976). *A Phylogenetic Classification of the Angiospermae*. Vol. 9. pp. 35–106. doi:10.1007/978-1-4615-6950-3\_2. ISBN 978-1-4615-6952-7. PMID 19208237. `{{cite book}}`: `|journal=` ігнараваны (даведка)
* Thorne, R. F. (1992). Classification and geography of the flowering plants. *The Botanical Review*. **58** (3): 225–348. doi:10.1007/BF02858611. S2CID 40348158.
* The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Version: 19th August 2014. **(нявызн.)**(недаступная спасылка). *DELTA – DEscription Language for TAxonomy*.  Institute of Botany, Chinese Academy of Sciences (12 чэрвеня 1992). Архівавана з першакрыніцы 13 February 2015.
	+ Alliaceae J.G. Agardh

## Спасылкі

* Alliaceae in Stevens, P. F. (2001 onwards). Angiosperm Phylogeny Website. Version 7, May 2006.
* Alliaceae [sensu lato] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). *The families of flowering plants*
* Liliaceae in *Flora of North America*
* NCBI Taxonomy Browser [Alliaceae sensu stricto]
* links at CSDL, Texas Архівавана 11 кастрычніка 2006.
* Alliaceae of Mongolia in FloraGREIF Архівавана 26 лютага 2012.
* Alliaceae in BoDD — Botanical Dermatology Database