# 1 красавіка

|  |
| --- |
| ← **красавік** → |
| п | а | с | ч | п | с | н |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |   |   |   |
| 2026 |

**1 красавіка** — дзевяноста першы (дзевяноста другі ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.

## Падзеі

* 568: Пачатак уварвання лангабардаў у Паўночную Італію. У паходзе ўдзельнічала каля 100 000 лангабардаў і каля 20 000 саксаў.
* 1557: Жыгімонт Аўгуст падпісаў «Уставу на валокі», пачатак правядзення зямельнай рэформы ў Вялікім Княстве Літоўскім.
* 1778: Бізнесмен Олівер Полак прыдумаў знак долара — $.
* 1808: Расійскі імператар Аляксандр I абвясціў «навечнае» далучэнне Фінляндыі да Расіі.
* 1946: У Ватэнштаце (Германія) выйшаў першы нумар часопіса «Шляхам жыцця», рэдактар Хведар Ільяшэвіч.
* 1979: Іран абвешчаны ісламскай рэспублікай.
* 1989: У Гданьску заснаваны гурток Беларускага аб’яднання студэнтаў.
* 2002: Беларуская дзяржаўная політэхнічная акадэмія ператворана ў Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт.

## Нарадзіліся

Вангары Маатаі
Мікалай Гогаль
Ота фон Бісмарк
* 1431: Франсуа Віён, французскі паэт
* 1578: Уільям Гарвей, англійскі медык (пам. 3.6.1657)
* 1697: Антуан Франсуа Прэво, французскі пісьменнік
* 1750: Гуга Калантай, палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, філосаф, педагог, публіцыст (пам. 28.2.1812)
* 1806: Франц Эйбль, аўстрыйскі мастак
* 1809: Мікалай Гогаль, расійскі пісьменнік (пам. 1852)
* 1815: Ота фон Бісмарк, канцлер Германіі (пам. 1898)
* 1868: Эдмон Растан, французскі паэт і драматург (пам. 2.12.1918)
* 1873: Сяргей Рахманінаў, рускі кампазітар (пам. 1943)
* 1877: Васіль Захарка, старшыня Рады БНР (пам. 14.3.1943)
* 1901: Сяргей Пясецкі, беларускі пісьменнік
* 1919: Джозеф Мюрэй, амерыканскі хірург, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне 1990 г.
* 1925: Войцех Ежы Хас, польскі кінарэжысёр, сцэнарыст
* 1927: Жак Маёль, французскі нырэц (пам. 22.12.2001)
* 1929: Мілан Кундэра, чэшскі пісьменнік (пам. 11.7.2023)
* 1936: Івонка Сурвіла, беларуская грамадска-палітычная дзяячка, мастачка, старшыня Рады БНР (з 1997)
* 1940: Уладзімір Басалыга, беларускі савецкі графік, ілюстратар, калекцыянер
* 1940: Вангары Маатаі, кенійскі грамадскі дзеяч, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (2004)
* 1941: Леанід Марчанка, беларускі мастак-графік (пам. 11.3.1996)
* 1947: Алесь Жук, беларускі пісьменнік, перакладчык
* 1947: Ален Кон, французскі матэматык
* 1953: Уладзімір Георгіевіч Сурдзін, расійскі астраном
* 1978: Марыян Альварэс, іспанская актрыса
* 1981: Ханна Спірыт, англійская актрыса і спявачка
* 1982: Андрэас Торкільдсен, кідальнік дзіды, алімпійскі чэмпіён
* 1983: Франк Рыберы, французскі футбаліст
* 1997: Эйса Батэрфілд, англійскі акцёр

## Памерлі

Язэп Лёсік
* 996: Ян XV, Папа Рымскі
* 1252: Джавані да Плана Карпіні, першы еўрапеец, які наведаў Мангольскую імперыю
* 1455: Збігнеў Алясніцкі, польскі рэлігійны і дзяржаўны дзеяч, кардынал
* 1548: Жыгімонт Стары, кароль польскі і вялікі князь літоўскі (нар. 1.1.1467)
* 1564: Крыстаф Фрошаўэр, швейцарскі друкар
* 1872: Ігнацій (Жалязоўскі), беларускі ўніяцкі і праваслаўны дзеяч
* 1910: Андрэас Ахенбах, нямецкі мастак
* 1922: Карл I Габсбург, апошні імператар Аўстра-Венгрыі
* 1940: Язэп Лёсік, беларускі мовазнаўца, публіцыст, палітычны дзеяч, 2-і старшыня Рады БНР
* 1943: Антон Неманцэвіч, беларускі каталіцкі святар усходняга абраду, грамадскі дзеяч, выдавец, педагог, публіцыст (нар. 8.2.1893)
* 1955: Лінь Хуэінь, кітайская паэтэса, архітэктар
* 1968: Леў Ландау, савецкі фізік-тэарэтык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі 1962 г. (нар. 22.1.1908)
* 1970: Тадас Іванаўскас, літоўскі біёлаг (нар. 16.12.1882)
* 1976: Макс Эрнст, нямецкі і французскі мастак
* 1984: Марвін Гэй, амерыканскі музыкант
* 2010: Яўген Дзямідчык, беларускі вучоны ў галіне анкалогіі і хірургіі
* 2020: Джэймс Лірмант Гованс, брытанскі ўрач і імунолаг

## Святкуюць

* Міжнародны дзень птушак
* Дзень жартаў
* Іран: Дзень Ісламскай Рэспублікі
* Кіпр: Нацыянальны дзень грэкаў-кіпрыётаў
* Тайланд: Дзень дзяржаўнай службы