Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Федэральныя стандарты апрацоўкі інфармацыі

**FIPS** (англ.: Federal Information Processing Standards, Федэральныя Стандарты Апрацоўкі Інфармацыі) — адкрыта публікуемыя стандарты, распрацаваныя ўрадам ЗША, якія выкарыстоўваюцца ўсімі грамадзянскімі ўрадавымі ўстановамі і контрагентамі ў ЗША. Многія са стандартаў FIPS уяўляюць сабой змененыя версіі іншых шырока распаўсюджаных стандартаў (ANSI, IEEE, ISO і г.д.).

Некаторыя са стандартаў FIPS былі распрацаваны ўрадам ЗША. Напрыклад, коды краін, а таксама такія крыптаграфічныя стандарты, як DES (FIPS 46) і AES (FIPS 197).

Стандарты FIPS для кадзіравання назваў краін і рэгіёнаў падобныя на стандарты ISO 3166 і NUTS.

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт FIPS
# Агая (рака)

| Агая |
| --- |
| англ. Ohio River |
|  |
| Характарыстыка |
| Даўжыня | 2102 км |
| Басейн | 528,1 тыс. км² |
| Расход вады | 7 973 м³/с |
| Вадацёк |
| Выток | Алегейні (рака) і Манангахіла |
|  • Каардынаты | 40°26′35″ пн. ш. 80°01′02″ з. д. |
| Вусце | Місісіпі |
|  • Каардынаты | 36°59′12″ пн. ш. 89°07′52″ з. д. |
| Размяшчэнне |
| Водная сістэма | Місісіпі → Мексіканскі заліў |
|

---

 |
| Краіна | * ЗША
 |
|   |
|  — выток,  — вусце |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Агая** (англ.: Ohio River) — рака на ўсходзе ЗША, левы і самы паўнаводны прыток Місісіпі.

## Гідралогія

Жыўленне змяшанае. Плошча басейна 528,1 тыс. км². Высокія паводкі ў халодны час года, нізкая летне-асенняя межань з мінімумам у жніўні — верасні. Сярэдні расход вады ля г. Метраполіс каля 8000 м³/сек, гадавы сцёк каля 250 км³. Найбольшыя ўздымы вады ў Пітсбургу (10-12 м), у Цынцынаты (17-20 м), у вусці (14-16 м). Перыядычна назіраюцца моцныя паводкі; ў 1887, 1913, 1927, 1937 яны мелі катастрафічны характар. Воды Агая забруджаныя сцёкамі прамысловых прадпрыемстваў.

Прытокі: Грын-Рывер, Кентукі, Тэнесі, Алегейні.
# Рачны порт

Паўночны рачны порт у Маскве
**Рачны́ порт** — комплекс збудаванняў, размешчаных на зямельным участку і акваторыі ўнутраных водных шляхоў, створаных і абсталяваных у мэтах абслугоўвання пасажыраў і суднаў, пагрузкі, выгрузкі, прыёму, захоўвання і выдачы грузаў, узаемадзеяння з іншымі відамі транспарту.

## Літаратура

* Рачны порт // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 13: Праміле — Рэлаксін / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2001. — Т. 13. — С. 384. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0216-4 (т. 13).

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Рачны порт
# Поўдзень ЗША

**Поўдзень ЗША: сучасная трактоўка** Цёмна-чырвоным пазначаны штаты, якія амаль заўсёды ўключаюцца ў паняцце поўдня ЗША, чырвоным — тыя, што звычайна ўключаюцца. Некаторыя крыніцы дадаюць у гэты спіс штаты Мэрыленд і Місуры, рэдка — Дэлавэр. Заходняя Вірджынія часам адносіцца да Поўдня па прычыне таго, што калісьці была часткай Вірджыніі.
**Поўдзень ЗША**, таксама **паўднёвыя штаты ЗША** (англ.: The American South, *The South*), нефармальныя назвы — **Дзіксі**, **Дзіксілэнд** (англ.: *Dixie*, *Dixieland*) — буйны эканоміка-геаграфічны і гісторыка-культурны рэгіён ЗША, размешчаны на паўднёвым усходзе краіны.

## Гісторыя

Поўдзень як рэгіён дакладна не супадае з геаграфічным поўднем ЗША, але звычайна вызначаецца як такі, які ўключае штаты, што змагаліся за Канфедэратыўныя Штаты Амерыкі ў Грамадзянскай вайне.

У другой палове XX стагоддзя ў выніку барацьбы афраамерыканскага насельніцтва за свае правы, жыццёвы ўклад Поўдня зведаў істотныя змены. Змянілася і дэмаграфічная сітуацыя, бо ў выніку масавай міграцыі «белых» на Поўдзень, афраамерыканцы ператварыліся ў меншасць. Тым не менш, іх адсотак у большасці паўднёвых штатаў вышэй сярэдняга па краіне, дасягаючы піка ў штаце Місісіпі (38 % паводле ацэнак на 2007 год). Унутры гэтага буйнога рэгіёну цяпер вылучаюцца некалькі субрэгіёнаў, даволі адметных адзін ад аднаго па дэмаграфіі, культуры, а таксама тэмпах эканамічнага і сацыяльнага развіцця.

## Геаграфія

Традыцыйна тэрыторыя ЗША умоўна дзеліцца на тры буйных рэгіёны: прамыслова развітая, пераважна «белая» Поўнач, былы рабаўласніцкі Поўдзень са значной афраамерыканскай меншасцю і каланізаваны Захад, дзе прыкметна прысутнасць лацінаамерыканскага элемента.

У шырокім сэнсе Поўдзень ўключае наступныя штаты: Аклахома, Алабама, Арканзас, Віргінія, Джорджыя, Дэлавэр, Заходняя Віргінія, Кентукі, Луізіяна, Місісіпі, Мэрыленд, Паўднёвая Караліна, Паўночная Караліна, Тэнэсі, Тэхас, Фларыда.

Унутры Поўдня вылучаюцца наступныя субрэгіёне:

* Верхні Поўдзень: штаты Тэнесі, Кентукі, Арканзас, паўднёвыя раёны штатаў Агая, Місуры, Індыяна і інш.
* Глыбокі Поўдзень: штаты Луізіяна, Місісіпі, Алабама — найбольш кансерватыўная частка амерыканскага Поўдня і найбольш палярызаваная па расавай прыкмеце (найбольш яркая фактычная сегрэгацыя).
* Моцны Поўдзень: штаты, палітычныя прыхільнасці насельніцтва якіх традыцыйна палярызаваныя па расавай прыкмеце. Больш за 90 % белых галасуюць за рэспубліканцаў, а больш за 90 % афраамерыканцаў за дэмакратаў. Да сярэдзіны XX стагоддзя — наадварот.
* Стары Поўдзень: паўднёвыя штаты, якія ўзніклі яшчэ ў часы брытанскай каланізацыі: Джорджыя, Паўночная Караліна, Віргінія, Мэрыленд, Дэлавэр, Паўднёвая Караліна.
* Новы Поўдзень: паўднёвыя штаты, якія здолелі прайсці паспяховую мадэрнізацыю эканамічнага і сацыяльнага жыцця ў другой палове XX стагоддзя і адысці ад традыцыйнай паўднёвай сістэмы: Фларыда, Віргінія, агламерацыя Атланта ў Джорджыі, якая існуе як бы ў адрыве ад правінцыйных раёнаў штата.
* Буферны Поўдзень: буферныя штаты паміж Поўначчу і Поўднем: Мэрыленд, Дэлавэр.
* Нетрадыцыйны Поўдзень: Заходняя Віргінія — горны штат з традыцыйна нізкім узроўнем жыцця.

## Заўвагі
# Індустрыялізацыя

Уплыў індустрыялізацыі на рост ўзроўню даходаў з 1500. На графіку паказаныя валавы ўнутраны прадукт (паводле парытэту пакупніцкай здольнасці) на душу насельніцтва паміж 1500 і 1950 гадамі..
Карта паказвае размеркаванне глабальнай прамысловай вытворчасці.
**Індустрыяліза́цыя** — гістарычны працэс тэхніка-эканамічнага пераходу ад аграрнага да прамысловага спосабаў грамадскай вытворчасці, які праходзіць праз машынную стадыю вытворчасці тавараў і паслуг. Паняцце індустрыялізацыі выкарыстоўваецца для абазначэння гістарычнай эпохі еўрапейскай прамысловай рэвалюцыі, якая пачалася ў другой палове 18 стагоддзя ў Англіі. Пазней яна паступова распаўсюдзілася на іншыя краіны Еўропы і Паўночнай Амерыкі. У Азіі і Лацінскай Амерыцы пачалася ў сярэдзіне 20 стагоддзя.

## Крыніцы
# Fortune 500

Fortune 500 — гэта штогадовы спіс, які складаецца часопісам *Fortune* і ўключае 500 найбуйнейшых карпарацый ЗША па прыбытку за адпаведны фінансавы год. У спіс уваходзяць як публічныя кампаніі, так і прыватныя кампаніі, даходы якіх вядомыя грамадскасці.

*Fortune 500* выкарыстоўваецца часцей, чым яго падмноства *Fortune 100* або надмноства *Fortune 1000*.

Спіс *Fortune 500* быў створаны рэдактарам *Fortune* Эдгарам П. Смітам, першы спіс быў апублікаваны ў студзені 1955 года. На той момант ў дзесятку найбуйнейшых кампаній уваходзілі General Motors, Jersey Standard, US Steel, General Electric, Esmark, Chrysler, Armour, Gulf Oil, Mobil і DuPont.

Спачатку *Fortune 500* абмяжоўваўся прамысловымі кампаніямі. У той жа час *Fortune* публікаваў спісы 50 найбуйнейшых камерцыйных банкаў, камунальных службаў, страхавых кампаній, кампаній рознічнага гандлю і транспартных кампаній. У 1994 годзе часопіс змяніў метадалогію і уключыў ў спіс кампаніі сферы паслуг. Такім чынам у спіс увайшоў 291 новы ўдзельнік, у тым ліку тры з іх трапілі ў першую дзясятку.

## Гл. таксама

* Fortune 1000
* S&P 500

## Крыніцы

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт
# Цынцынаці Бенгалс

Цынцынаці Бенгалс
**Цынцынаці Бенгалс** (англ.: Cincinnati Bengals) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Цынцынаці, Агая. Каманда выступае ў Паўночным Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі (**АФК**) Нацыянальнай Футбольнай Лігі (**НФЛ**). Каманда была заснавана ў 1968 годзе.

## Дасягненні

**Чэмпіён лігі (0) **Пераможца Супер Боўла (0)Пераможца канферэнцыі (3) **АФК**: 1981, 1988, 2021

**Пераможца дывізіёна (10) **Цэнтр АФК**: 1970, 1973, 1981, 1988, 1990
* **Поўнач АФК**: 2005, 2009, 2013, 2015, 2021

## Спасылкі

* Цынцынаці Бенгалс Афіцыйны сайт
# Кантынентальная армія

Вярхоўны галоўнакамандуючы Кантынентальнай арміі Джордж Вашынгтон
**Кантынентальная армія** (лац.: Continental Army) была сфарміравана пасля пачатку Амерыканскай вайны за незалежнасць калоніямі, якія сталі Злучанымі Штатамі Амерыкі. Была створана паводле рашэння Кантынентальнага кангрэса 14 чэрвеня 1775 года для каардынацыі ваенных дзеянняў Трынаццаці калоній падчас іх паўстання супраць улады Вялікабрытаніі. Кантынентальная армія была дапоўненая мясцовымі апалчэнцамі і іншымі вайскоўцамі, якія заставаліся пад кантролем асобных штатаў. На працягу ўсёй вайны вярхоўным галоўнакамандуючым Кантынентальнай арміі быў генерал Джордж Вашынгтон.
# Глыбокі Поўдзень

Цёмна-чырвоны колер пазначае штаты, якія складаюць глыбокі поўдзень сёння. Прылеглыя раёны Усходняга Тэхаса, Паўночнай Фларыды і Паўночна-заходняй Фларыды таксама лічацца часткай гэтага рэгіёна. Гістарычна склалася, што менавіта гэтыя сем дзяржаў утварылі Канфедэратыўныя Штаты Амерыкі.
**Глыбокі** ці **Далёкі Поўдзень** — абазначэнне геаграфічных і культурных рэгіёнаў на поўдні ЗША. Гістарычна склалася, што ён адрозніваецца ад «Верхняга поўдня» як штаты, якія больш за ўсё залежалі ад плантацыйнага тыпу сельскай гаспадаркі падчас перыяду Грамадзянскай вайны ў ЗША. Глыбокі Поўдзень таксама завуць **Ніжні Поўдзень** ці **Баваўняныя штаты**. У першую чаргу тэрмін адносіцца да штатаў Алабама, Джорджыя, Луізіяна, Місісіпі і Паўднёвая Караліна. У меншай ступені гэта адносіцца да Тэхаса, Фларыды і Тэнесі.

## Гл. таксама

* Геаграфія ЗША

## Зноскі
# Конка

Конка ў Маскве. 1900 год
**Конка** — гістарычны від грамадскага транспарту, які шырока прымяняўся да пераводу чыгункі на паравую, цеплавую, электрычную або канатную цягу. Найбольш распаўсюджанай вобласцю прымянення конкі быў гарадскі транспарт; такім чынам, конка была папярэднікам электрычнага трамвая.

Конка ўяўляла сабой адкрыты або часцей закрыты экіпаж, часам двухпавярховы з адкрытым верхам (імперыял). Вагон па рэйкавых шляхах цягнула пара коней, кіраваная фурманам. У месцах, дзе лініі конкі перасякалі стромкія ўздымы, экіпажы чакалі фарэйтары (звычайна хлопчыкі-падлеткі), якія падпрагалі яшчэ 1-2 пары коней і дапамагалі пераадолець цяжкае месца, затым на роўным участку выпрагалі дадатковых коней.

## Гісторыя

Першыя ў свеце гарадскія конкі з’явіліся ў ЗША: у Балтымары (1828), Нью-Ёрку (1832) і Новым Арлеане (1835).

У Расійскай імперыі конка была пабудавана ў большасці буйных гарадоў і губернскіх цэнтраў — Санкт-Пецярбургу (таварная ў 1860, пасажырская ў 1863), Варшаве (1866), Маскве (1872), Казані (1875), Рызе (1882), Саратаве (1887), Баку (1889), Мінску (1892), Самары, Варонежы і інш.

Мінская конка дзейнічала з 1892 па 1928 гады (з перапынкам з 1918 па 1921 год у сувязі з грамадзянскай вайной). Ліквідавана ў 1928 годзе з мэтай даць магчымасць развіцця ў горадзе электрычнага транспарту, трамвая.

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Конка
# Трамвай

| Трамвай |
| --- |
|  |
|  |
| Вугляродны след | 75 grams of CO₂ equivalent per person-kilometer, 55 grams of CO₂ equivalent per person-kilometer і 78,09 grams of CO₂ equivalent per person-kilometer |
| Супрацьлегласць | Vollbahn[d] |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

Трамвай PESA 120N
**Трамва́й** (ад англ.: tram — вагон, ваганетка і *way* — шлях) — від рэйкавага грамадскага транспарту, звычайна на электрычнай цязе. Трамвай выкарыстоўваецца пераважна ў гарадах.

## Гісторыя

Двухвосевы трамвай з адкрытымі пляцоўкамі, ЗША, 1909 г. Першыя трамваі цягнулі коні. Першая ў свеце конка адчынілася ў Балтымары (ЗША, штат Мэрыленд) у 1828 годзе. Першы электрычны трамвай паехаў у 1881 годзе ў Грос-Ліхтэрфельдзе (сёння ў межах Берліна).

## Рэкорды

Берагавы трамвай у Бельгіі Самая працяглая трамвайная сетка ў свеце належыць Санкт-Пецярбургу (Расійская Федэрацыя), агулам 285 км (2001), раней былі і больш працяглыя сеткі, напрыклад у Берліне, больш за 630 км у 1930 годзе.

Трамваю горада Цэрмат (Швейцарыя) належаць адразу два рэкорды: гэта самы кароткі маршрут у свеце (655 м) і самы высокі над узроўнем мора (2211 м.)

Берагавы трамвай, які курсіруе ў Бельгіі паміж гарадамі Дэ Панэ і Кноке мае самы працяглы ў свеце маршрут — 68 км.

У Будапешце ходзяць самыя доўгія, нізкападлогавыя вагоны (54 м) мадэлі *Siemens Combino Plus*.

## Трамвай у розных краінах

Трамваі лініі Saarbahn (Саарбрукен) Германія перасякаюць мяжу з Францыяй, таксама на тэрыторыю Францыі магчыма трапіць на маршруце № 10 базельскага трамвая (Швейцарыя).

Першы трамвай у Беларусі быў пушчаны ў Віцебску ў 1898 годзе, пасля ў Мінск — 13 кастрычніка 1929. Трамвай таксама ёсць у Наваполацку (1974) і Мазыры (1988).

На афрыканскім кантыненце трамвай дзейнічае ў двух краінах: Тунісе (Туніс) і Егіпце (Каір, Александрыя і Хелуан).

## Гл. таксама

* Vario LF3

## Крыніцы

## Літаратура

* *Багдановіч С. В.* Трамва́й // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2002. — Т. 15. — С. 504. — 552 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0251-2 (т. 15).
* Трамва́й // Тлумачальны слоўнік беларускай мовы: У 5-ці т / АН БССР, Інстытут мовазнаўства імя Я. Коласа. — Мн.: Беларус. Сав. Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 1983. — Т. 5 кн. 1: С — Улагодзіць / [рэдактар М. Р. Суднік]. — С. 506. — 663 с.
* Трамва́й // Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы / уклад.: І. Л. Капылоў [і інш.] ; пад рэд. І. Л. Капылова. — Мн.: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2016. — С. 824. — 968 с. — 1 000 экз. — ISBN 978-985-11-0937-7.
* Трамва́й / Грунёнышев Н. А. // Т. 26. Тихоходки — Ульяново. — М. : Советская энциклопедия, 1977. — С. 143—144. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров; 1969—1978). (руск.)
* Трамва́й // Большая политехническая энциклопедия (руск.) / Авт.-сост. В. Д. Рязанцев. — М.: Мир и образование, 2011. — С. 552. — 704 с. — 2 000 экз. — ISBN 978-5-94666-621-3.
# Зімовы шторм у Паўночнай Амерыцы (студзень 2026)

| Зімовы шторм у Паўночнай Амерыцы |
| --- |
|  |
|  |
| Краіна | * ЗША
* Мексіка
* Канада
 |
| Месцазнаходжанне | * Паўночная Амерыка
 |
| Дата | 24 студзеня 2026 |
| Колькасць загінулых | * 50 чал.
 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Зімовы шторм у Паўночнай Амерыцы ў студзені 2026 года** — буйная снежная бура, якая закранула большую частку Паўночнай Амерыкі, ад паўночнай Мексікі і паўднёвых да паўночна-ўсходніх штатаў ЗША і Канады. Плошча шторму перавысіла 2,000 mi (3,219 км) у даўжыню. Развіваючыся часткова з вышыннага цыклона з 22 студзеня, сістэма няўхільна рухалася на ўсход праз цэнтральную частку Злучаных Штатаў, выклікаючы шырокую паласу ападкаў. Да 25 студзеня шторм перамясціўся на паўночны ўсход, дзе пачаў ператварацца ў паўночна-ўсходні шторм.

24 губернатары штатаў ЗША выдалі дэкларацыі аб надзвычайным становішчы. Станам на 27 студзеня было пацверджана гібель не менш за 51 чалавека ў выніку шторму. Пацверджана, што больш за мільён спажыўцоў адначасова засталіся без электрычнасці, большасць з іх — у рэгіёне Глыбокага Поўдня ЗША.

## Гл. таксама

* Зімовы шторм у Паўночнай Амерыцы (снежань 2022)

## Крыніцы
# Гарадское фэнтэзі

**Гарадское фэнтэзі** — літаратурны жанр, заснаваны на выкарыстанні гарадской міфалогіі. Гарадское фэнтэзі злучае ў сабе рысы такіх жанраў як фэнтэзі, містыка і рэалізм, і мае сувязі з самымі разнастайнымі літаратурнымі напрамкамі — ад рамантычнай прозы да побытапісання, ад дэтэктыва да рамана жахаў, ад містыкі да сацыяльна-філасофскага даследавання. Часам пад гарадскім фэнтэзі разумеюць фэнтэзі, дзеянне якога адбываецца ў сучасным антуражы.

## Прадстаўнікі

* Вадзім Юр’евіч Паноў

## Зноскі
# Сакрамента Кінгз

| Сакрамента Кінгз |
| --- |
|  |
| Колеры |
фіялетавы, шэры, чорны                |
| Канферэнцыя |
Заходняя |
| Дывізіён | Ціхаакіянскі |
| Заснаваны | 1923 |
| Краіна | * ЗША
 |
| Горад |
Сакрамента, Каліфорнія |
| Зала | «Голдэн 1 Цэнтр» |
| Спонсар | «Blue Diamond Growers» |
| Трэнер | Дэйв Джоргер |
| Уладальнікі | Вівек Ранадывэ |
| Гісторыя | **Рочэстэр Сіграмз** 1923–1942 **Рочэстэр Эбер Сіграмз** 1942–1943 **Рочэстэр Прос** 1943–1945 **Рочэстэр Роялз** 1945–1957 **Цынцынаці Роялз** 1957–1972 **Канзас-Сіці-Амаха Кінгз** 1972–1975 **Канзас-Сіці Кінгз** 1975–1985 **Сакрамента Кінгз** 1985–... |
| Клубы Джы-Лігі |
«Стоктан Кінгз» |
| Чэмпіёнствы | **1:** 1951 |
| Перамогі ў канферэнцыі | **1:** 1951 |
| Перамогі ў дывізіёне | **3:** 1979, 2002, 2003 |
| Замацаваныя нумары | **11:** 1, 2, 4, 6, 11, 12, 14, 16, 21, 27, 44 |
| Сайт | nba.com/kings/ |
| Форма |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

**Дамашняя** |

**Гасцявая** |

 |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Сакрамента Кінгз** (англ.: Sacramento Kings) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1945 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Сакрамента, штат Каліфорнія.

Чэмпіёны ў 1951

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Сакрамента Кінгз
* Афіцыйная старонка
# National Public Radio

| «Нацыянальнае Грамадскае Радыё» |
| --- |
|  |
| Краіна | * ЗША
 |
| Зона вяшчання | ЗША |
| Дата пачатку вяшчання | 26 лютага 1970 |
| Заснавальнік | Bill Siemering[d] |
| Уладальнік | National Public Radio, Inc. |
| Сайт | npr.org |
| Анлайн-трансляцыя | ёсць |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**National Public Radio** (NPR, *Нацыянальнае Грамадскае Радыё*) — найбуйнейшая некамерцыйная арганізацыя, якая збірае і затым распаўсюджвае навіны з 797 радыёстанцый ЗША. Фінансуецца за кошт ахвяраванняў слухачоў (юрыдычных і фізічных асоб). Бюджэт у 2007 годзе склаў 172 млн долараў, у 2009 годзе — 140 млн. (бюджэт паменшыўся ў сувязі з эканамічным крызісам). З гэтай сумы прыкладна адна трэць — індывідуальныя ахвяраванні радавых слухачоў, 10 працэнтаў — дзяржаўная падтрымка і гранты, астатняя частка — карпаратыўныя ахвяраванні. Колькасць слухачоў радыёстанцыі на працягу кожнага тыдня складае прыкладна 32 мільёна чалавек (каля 10 працэнтаў насельніцтва ЗША). Па апытанні, праведзенаму ў 2005 годзе, навінам ад NPR давярала больш за ўсё слухачоў.

## Зноскі

## Спасылкі

*   (англ.)
* The Noise About Public Radio (англ.)
# Спіс універсітэтаў штата Агая

У штаце Агая (ЗША) дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя ўніверсітэты.

## Дзяржаўныя

* Агайскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Агайскі паўночна-ўсходні медыцынскі ўніверсітэт
* Агайскі ўніверсітэт
* Акранскі ўніверсітэт
* Боўлінг-Грынскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Кенцкі дзяржаўны ўніверсітэт
* Кліўлендскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Маямскі ўніверсітэт
* Райтаўскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Талідскі ўніверсітэт
* Тэхналагічны інстытут ваенна-паветраных сіл ЗША
* Цынцынаційскі ўніверсітэт
* Цэнтральны дзяржаўны ўніверсітэт
* Шаўніскі дзяржаўны ўніверсітэт
* Янгстаўнскі дзяржаўны ўніверсітэт

## Прыватныя

* Агайскі дамініканскі ўніверсітэт
* Агайскі паўночны ўніверсітэт
* Агайскі ўэсліянскі ўніверсітэт
* Агайскі хрысціянскі ўніверсітэт
* Антыахійскі сярэдне-заходні ўніверсітэт
* Блафтанскі ўніверсітэт
* Вітэнбергскі ўніверсітэт
* Гайдэльбергскі ўніверсітэт
* Дэйтанскі ўніверсітэт
* Дэнісанскі ўніверсітэт
* Заходні рэзервовы ўніверсітэт імя Л. Кейса
* Ксаверыйскі ўніверсітэт
* Лурдскі ўніверсітэт
* Маскінгамскі ўніверсітэт
* Мэлоўнскі ўніверсітэт
* Назаранскі ўніверсітэт Маўнт-Вернан
* Отэрбейнскі ўніверсітэт
* Саюзны інстытут і ўніверсітэт
* Сідарвілскі ўніверсітэт
* Сталічны ўніверсітэт
* Уілберфорскі ўніверсітэт
* Універсітэт Болдуіна і Уоллеса
* Універсітэт гары Святога Іосіфа
* Універсітэт імя Джона Кэрала
* Універсітэт Маўнт-Юніён
* Універсітэт Паўночна-Заходняга Агая
* Універсітэт Рыа-Грандэ
* Уолшаўскі ўніверсітэт
* Фіндліўскі ўніверсітэт
* Франклінаўскі ўніверсітэт
* Францысканскі ўніверсітэт у Сцюбенвіле
* Ціфінскі ўніверсітэт
* Эшлендскі ўніверсітэт
# Кніга рэкордаў Гінэса

Музей Гінеса ў Галівудзе
**Кніга рэкордаў Гінэса** (англ.: The Guinness Book of Records) — штогадовы зборнік сусветных рэкордаў, дасягненняў чалавека, жывёл і прыродных велічынь. Артыкулы ў кнізе размешчаны тэматычна. Упершыню апублікаваная ў 1955 годзе па замове ірландскай броварнай кампаніі «Гінес».

## Гісторыя

Напачатку кніга выдавалася як салідны даведнік, але з цягам часу ў яе сталі ўключацца таксама пацешныя і экстравагантныя дасягненні. За першыя некалькі месяцаў было прададзена больш за 5000 асобнікаў. А да 1956 аб’ём продажаў пераваліў за адзнаку 5000000 асобнікаў.

У гісторыі свайго развіцця гэтае выданне прайшло шлях ад публікацыі розных незвычайных рэкордаў да строга адбору рэкордаў на аснове этычнага крытэрыя. Першапачаткова публікаваліся ў тым ліку такія дасягненні, якія негатыўна ўплывалі на здароўе чалавека. У прыватнасці, былі вельмі папулярныя рэкорды па хуткім паяданні ежы. Аднак, ставячы ў аснову маральныя прынцыпы, а не прыбытак, на цяперашні момант прыём такіх рэкордаў (якія шкодзяць здароўю чалавека або жывёл, якія наносяць шкоду навакольнаму асяроддзю і інш.) забаронены.

Сярод самых папулярных катэгорый цяпер — спартыўныя рэкорды (напрыклад, падцягванні за адну хвіліну з вагай 80 фунтаў), пацешныя рэкорды (самая смешная машына), экалагічныя рэкорды (Дзень Зямлі 2020).

На цяперашні момант выдаецца больш чым у 100 краінах свету, на больш чым 23 мовах. У 2005 годзе выйшла юбілейнае, 50-е выданне дадзенага зборніка.

## Зноскі

## Літаратура

* Кніга рэкордаў Гінеса // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 8: Канто — Кулі / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 359. — 576 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0144-3 (т. 8).

## Спасылкі

* На Вікісховішчы ёсць медыяфайлы па тэме Кніга рэкордаў Гінэса
* Афіцыйны сайт «Кнігі рэкордаў Гінэса»
# Палата Прадстаўнікоў ЗША

|  |
| --- |
| **Палата Прадстаўнікоў ЗШАангл.: The United States House of Representatives** Ніжняя палата

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |

 |
| Парламенцкая сістэма | house of representatives[d], elected legislative house[d], Юрысдыкцыя і legislative branch agency[d] |
|  |
|  |
| Спікер | Нэнсі Пэлосі |
| --- з партыі | Дэмакратычная партыя |
| --- выбраны | 3 студзеня 2019 |
|  |
|  |
|  |
| Дэпутатаў | 435 |
|  |
|  |
| Палітычныя групы (фракцыі) | Дэмакратычная партыя (219 членаў), Рэспубліканская партыя (211 членаў) |
| Дата заснавання | 1 красавіка 1789 |
| Апошнія выбары | 3 лістапада 2020 года |
| Дзяржава | * ЗША
 |
| Зала пасяджэнняў | * Капітолій, Вашынгтон
 |
| Вэб-сайт | house.gov (англ.) |

**Палата Прадстаўнікоў ЗША** (англ.: The United States House of Representatives) — ніжняя палата Кангрэсу ЗША. У ёй прадстаўлены кожны штат прапарцыйна колькасці насельніцтва. Колькасць месцаў у палаце пастаянная і складае 435, хоць Кангрэс мае права змяняць колькасць месцаў. Кожны прадстаўнік штата займае сваё месца на працягу двухгадовай кадэнцыі і можа быць перавыбраны неабмежаваную колькасць разоў. Кіраўніком палаты з'яўляецца спікер, які выбіраецца членамі палаты.

Складанне і паўнамоцтвы кангрэса ўстаноўлены ў першым артыкуле Канстытуцыі ЗША. Пры гэтым не выкарыстоўваюцца паняцці верхняя і ніжняя палаты. Асноўнай функцыяй Палаты з'яўляецца прыняцце федэральных законаў, гэта значыць такіх законаў, якія дзейнічаюць на тэрыторыі ўсіх штатаў. Білі, прынятыя ў Палаце, таксама праходзяць абмеркаванне ў Сенаце і візаванне Прэзідэнтам, перш чым стануць законам.

## Гл. таксама

* Сенат ЗША

## Зноскі