# Нацыянальная футбольная ліга

| Нацыянальная футбольная ліга |
| --- |
|  |
| Від спорту | амерыканскі футбол |
| Заснаванне | 1920 |
| Краіна | * ЗША
 |
| Колькасць каманд |
32 |
| Ключавыя фігуры |
Роджэр Гудэл |
| Чэмпіён(ы) |
Філадэльфія Іглз |
| Максімум тытулаў |
13 — Грын-Бэй Пекерс |
| **Афіцыйны сайт** (англ.)​ (ісп.) |
|  Медыяфайлы на Вікісховішчы |

**Нацыянальная футбольная ліга** (НФЛ) (англ.: National Football League (NFL)) — прафесійная ліга амерыканскага футбола ў ЗША. У цяперашні час у НФЛ гуляе 32 каманды. Ліга была створана ў 1920 годзе пад назвай «Амерыканская прафесійная футбольная асацыяцыя» і атрымала сваё цяперашняе назву ў 1922 годзе.

Амерыканскі Футбол Найбольшую папулярнасць НФЛ здабыла ў 1960—1970-х гадах пасля аб’яднання з канкурэнтнай лігай — Амерыканскай футбольнай лігай.

32 каманды падзеленыя на 2 канферэнцыі: Амерыканскую і Нацыянальную, кожная з якіх, у сваю чаргу, падзелена на 4 дывізіёна: Усходні, Заходні, Паўночны і Паўднёвы. На працягу рэгулярнага сезона, які пачынаецца ў верасні і працягваецца 17 тыдняў, кожная каманда гуляе 16 гульняў. Пасля заканчэння сезона 12 лепшых каманд гуляюць па сістэме плэй-оф. Фінал плэй-оф — Супер Боўл — самае папулярнае спартыўная падзея ЗША.

## Раннія гады

Амерыканская прафесійная футбольная асацыяцыя была ўтворана ў 1920 годзе ў горадзе Кантон (штат Агая) стаўшы першай лігай па амерыканскім футболе ў Злучаных Штатах, у якой ігракам плацілі за гульню. Легендарны атлет Джым Торпа з «Кантон Буллдогз» стаў першым прэзідэнтам лігі. Толькі чатыры каманды з 11 якія распачалі, скончылі сезон 1920 года. «Акрон Прос», не прайграўшы ніводнай гульні, сталі першымі пераможцамі. У 1921 годзе колькасць каманд павялічылася да 22, але на працягу ўсіх 1920-х гадоў колькасць удзельнікаў заставалася нестабільнай і ліга была не галоўным нацыянальным відам спорту, саступала бейсболу.

Да 1934 года, усе каманды з маленькіх гарадоў, за выключэннем «Грын Бей Пекерз», пераехалі або былі заменены камандамі з вялікіх гарадоў. Штогадовая гульня за званне чэмпіёна была ўведзена ў 1933 годзе, а штогадовы драфт маладых ігракоў з універсітэтаў упершыню прайшоў у 1936 годзе. Менавіта на працягу гэтай эры гаспадары клубаў НФЛ, з-за ўплыву ўладальніка каманды «Бостан Брэйвз» Джорджа Прэстана Маршала, не запрашалі да сябе чарнаскурых ігракоў. Дадзеная практыка была ліквідавана толькі ў 1962 годзе.

Універсітэцкі футбол тады быў папулярней, але ў канцы Другой сусветнай вайны, прафесійны футбол стаў сапернічаць з універсітэцкім за гледачоў. Змены правілаў і інавацыі ў стратэгіях прывялі да відовішчнасці і выніковасці гульняў. Ліга таксама пачала пашырацца за межы ўсходу і сярэдняга захаду. У 1945 годзе «Кліўленд Рэмсі» пераехалі ў Лос-Анджэлес, стаўшы другой прафесійнай камандай з чатырох галоўных ліг Паўночнай Амерыкі на заходнім узбярэжжы. У 1950 годзе НФЛ прыняла тры каманды з Усеамерыканскай футбольнай канферэнцыі, якая спыніла сваю дзейнасць, і такім чынам пашырылася да 13 клубаў. У 1950-х гульні пачалі паказваць па нацыянальным тэлебачанні і футбол стаў галоўным нацыянальным відам спорту.

## Структура сезону

### Рэгулярны сезон

Рэгулярны сезон пачынаецца ва ўік-энд пасля Дня Працы ў ЗША (першы панядзелак верасня). Кожная каманда гуляе 16 матчаў на працягу 17 гульнявых тураў, званых *тыднямі*. Традыцыйна адна з гульняў нядзелі праходзіць познім вечарам, у той жа час, але ў панядзелак, гуляецца яшчэ адна. Такія матчы атрымалі назвы *Sunday Night Football* і *Monday Night Football*. У апошнія сезоны Ліга выносіць адзін матч тыдня (да перадапошняй) на чацвер. Гэтак жа традыцыйна ў Дзень падзякі праводзяць матчы каманды «Далас Каўбойз» і «Дэтройт Лаянз».

#### Гісторыя

| Коль-ць гульняў каманды ў сезоне |
| --- |
| 1935-1936 | 12 гульняў |
| 1937-1942 | 11 гульняў |
| 1943-1945 | 10 гульняў |
| 1946 | 11 гульняў |
| 1947-1960 | 12 гульняў |
| 1961-1977 | 14 гульняў |
| 1978-1981 | 16 гульняў |
| 1982 | 9 гульняў (скар.) |
| 1983-86 | 16 гульняў |
| 1987 | 15 гульняў (скар.) |
| 1988-наст. | 16 гульняў |

У пачатку 1920-х гадоў у НФЛ не было выразнага раскладу і каманды гулялі розную колькасць матчаў (ад 8 да 16), у асноўным, супраць прафесійных, універсітэцкіх і аматарскіх каманд. З 1926 па 1946 год каманды праводзілі ад 11 да 15 гульняў за сезон, у залежнасці ад колькасці клубаў у лізе. З 1947 па 1960 год кожная каманда НФЛ гуляла 12 гульняў. У 1960 годзе новаўтвораная Амерыканская футбольная ліга ўвяла збалансаваны расклад з 14 гульняў на каманду за 15-тыднёвы сезон, у якім кожная з васьмі каманд гуляла з другой двойчы (дома і ў гасцях) з адным перапынкам. У 1961 годзе НФЛ таксама ўвяла расклад з 14 гульнямі, але, у адрозненне ад АФЛ, без перапынкаў для каманд. З 1978 па 1989 год каманды праводзілі па 16 гульняў за 16 тыдняў. У 1990 годзе НФЛ увяла ў расклад свабодны тыдзень. Кожны клуб праводзіў тыя ж 16 гульняў, але ўжо за 17 тыдняў. У 1993 годзе быў уведзены дадатковы вольны тыдзень, але ўжо ў наступным сезоне яго адмянілі. З сезона 2002 года ліга ўвяла матч-адкрыццё сезону, які праходзіць у чацвер вечарам з трансляцыяй па нацыянальных каналах. З 2004 года матч адкрыцця праходзіць з удзелам дзеючага пераможца Супер Боула на яго поле.

#### Формула

У цяперашні час кожная каманда гуляе ў рэгулярным сезоне па 16 гульняў. Сапернікі вызначаюцца згодна з пэўнай формулай:

* Кожная каманда гуляе з трыма іншымі са свайго дывізіёна двойчы: адну дома, адну ў гасцях (шэсць гульняў).
* Кожная каманда гуляе з чатырма іншымі з іншага дывізіёна сваёй канферэнцыі па трохгадовым крузе: дзве дома, дзве ў гасцях (чатыры гульні, усяго дзесяць)
* Кожная каманда гуляе з чатырма іншымі з аднаго дывізіёна іншай канферэнцыі па чатырохгадовым крузе: дзве дома, дзве ў гасцях (чатыры гульні, усяго чатырнаццаць)
* Кожная каманда гуляе з двума іншымі камандамі з той жа канферэнцыі, якія занялі тое ж самае месца ў сваім дывізіёне ў папярэднім сезоне: адна дома, адна ў гасцях (дзве гульні, усяго шаснаццаць).

Такі расклад гарантуе кожнай камандзе матчы з усімі іншымі як мінімум раз у чатыры гады, і як мінімум два разы (дома і гасцях) на працягу васьмі гадоў.

##### Расклад гульняў для адной з каманд

У гэтых табліцах паказаны сапернікі каманды «Пітсбург Стайлерз» у сезоне 2007 года. Сапернікі вызначаюцца аўтаматычна паводле вызначанай формулы і месцах, занятых камандамі ў мінулым сезоне.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Адна гульня ў рэгулярным сезоне** | **Дзве гульні ў рэгулярным сезоне** | **Каманда, для якой паказаны супернік** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| 2006 | Усход АФК | Поўнач АФК | Поўдзень АФК | Захад АФК |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 месца | Нью-Інглэнд | Балтымар | Індыянапаліс | Сан-Дыега |
| 2 месца | Нью-Ёрк Джэтс | Цынцынаці | Тэнесі | Канзас-Сіці |
| 3 месца | Баффала | Пітсбург | Джэксанвіл | Дэнвер |
| 4 месца | Маямі | Кліўленд | Х’юстан | Окленд |

 |

| 2006 | Усход НФК | Поўнач НФК | Поўдзень НФК | Захад НФК |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 месца | Філадэльфія | Чыкага | Нью-Арлеан | Сіэтл |
| 2 месца | Далас | Грын Бей | Караліна | Сент-Луіс |
| 3 месца | Нью-Ёрк Джайентс | Мінесота | Атланта | Сан-Францыска |
| 4 месца | Вашынгтон | Дэтройт | Тампа Бей | Арызона |

 |

Згодна з формулай раскладу матчы паміж камандамі з дывізіёнаў адной канферэнцыі і розных на сезон 2007 года наступныя:

|  |  |
| --- | --- |
| **Унутры канферэнцый: Усход АФК — Поўнач АФК
* Захад АФК — Поўдзень АФК
* Усход НФК — Поўнач НФК
* Захад НФК — Поўдзень НФК
 | **Між канферэнцыямі: Усход АФК — Усход НФК
* Поўнач АФК — Захад НФК
* Поўдзень АФК — Поўдзень НФК
* Захад АФК — Поўнач НФК
 |

#### Гульні за межамі ЗША

Пачынаючы з сезона 2007 года, кожны год Нацыянальная футбольная ліга праводзіць матчы рэгулярнага сезона за межамі Злучаных Штатаў у серыі, вядомай як *International Series*. З 2007 года і прынамсі да 2016 года, гульні будуць праходзіць у Злучаным Каралеўстве, на стадыёне Уэмблі ў Лондане.

Першая гульня за межамі ЗША адбылася ў 2005 годзе паміж камандамі «Сан-Францыска Форці Найнерс» і «Арызона Кардыналс». Яна прайшла ў Мехіка, (Мексіка), на адным з найбуйнейшых футбольных стадыёнаў свету — Ацтэка. Матч завяршыўся перамогай Арызоны 31:14, а сустрэча ўстанавіла рэкорд наведвальнасці для матчаў рэгуляркі — 103 467 чалавек.

У кастрычніку 2006 года ўладальнікі клубаў НФЛ прынялі план па якім дзве гульні рэгулярнага сезона ў год, з 2007 года і, прынамсі, да 2011, будуць гуляцца за межамі ЗША. 2 лютага 2007 года НФЛ абвясціла аб тым, што адзін матч рэгулярнага сезона 2007 будзе праведзены ў Англіі. Гульня восьмага тыдня паміж «Нью-Ёрк Джаентс» і «Маямі Долфінс» прайшла ў Лондане на стадыёне «Уэмблі» 28 кастрычніка 2007 года. У доўгатэрміновы план уваходзяць дзве міжнародныя гульні за сезон на працягу 16 гадоў. Гэта гарантуе ўсім камандам па дзве гульні за межамі ЗША за гэты перыяд: адну ў якасці намінальнага госця, другую ў якасці намінальнага гаспадара поля.

##### Гісторыя гульняў

*Source:  Архівавана 22 лютага 2014.

| Год | Дата | TV | Намінальны госць | Ачкі | Намінальны гаспадар | Ачкі | Стадыён | Горад | Гледачы | NFL.com recap |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | 28 кастрычніка | Fox | **Нью-Ёрк Джаентс** | **13** | Маямі Долфінс | 10 | Уэмблі |  Лондан | 81,176 | Recap |
| 2008 | 26 кастрычніка | CBS | Сан-Дыега Чарджэрс | 32 | **Нью-Арлеан Сейнтс** | **37** | Уэмблі |  Лондан | 83,226 | Recap |
| 2009 | 25 кастрычніка | CBS | **Нью-Інглэнд Петрыотс** | **35** | Тампа Бей Баккенірс | 7 | Уэмблі |  Лондан | 84,254 | Recap |
| 2010 | 31 кастрычніка | CBS | Дэнвер Бронкас | 16 | **Сан-Францыска Форці Найнерс** | **24** | Уэмблі |  Лондан | 83,941 | Recap |
| 2011 | 23 кастрычніка | FOX | **Чыкага Беарз** | **24** | Тампа Бей Баккенірс | 18 | Уэмблі |  Лондан | 76,981 | Recap |
| 2012 | 28 кастрычніка | CBS | **Нью-Інглэнд Петрыотс** | **45** | Сент-Луіс Рэмс | 7 | Уэмблі |  Лондан | 84,004 | Recap |
| 2013 | 29 верасня | CBS | Пітсбург Стайлерз | 27 | **Мінесота Вікінгс** | **34** | Уэмблі |  Лондан | 83,518 | Recap |
| 27 кастрычніка | FOX | **Сан-Францыска Форці Найнерс** | **42** | Джэксанвіл Джагуарс | 10 | Уэмблі |  Лондан | 83,559 | Recap |
| 2014 | 28 верасня | CBS | Маямі Долфінс |  | Окленд Рэйдэрс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |
| 26 кастрычніка | FOX | Дэтройт Лаянз |  | Атланта Фелканс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |
| 9 лістапада | FOX | Далас Каўбойз |  | Джэксанвіл Джагуарс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |
| 2015 | TBA | TBA | TBA |  | Джэксанвіл Джагуарс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |
| TBA | TBA | TBA |  | Окленд Рэйдэрс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |
| 2016 | TBA | TBA | TBA |  | Джэксанвіл Джагуарс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |
| TBA | TBA | TBA |  | Окленд Рэйдэрс |  | Уэмблі |  Лондан |  |  |

### Плэй-оф

Плэй-оф — турнір на выбыванне які вызначае лепшую каманду сезону. Шэсць каманд з кожнай канферэнцыі — чатыры пераможцы дывізіёна і 2 каманды якія атрымалі Wild card — кваліфікуюцца ў плэй-оф у адпаведнасці з вынікамі рэгулярнага сезона, у якім кожная каманда гуляе па 16 гульняў. Турнір, які складаецца з чатырох раўндаў, завяршаецца Супер Боўлам — фінальнай гульнёй сезону. У кожным раўндзе каманды праводзяць па адной гульні. Перавагу свайго поля маюць клубы, якія паказалі лепшы вынік у рэгулярным сезоне. Выключэннем з’яўляецца Супер Боул, які праходзіць на нейтральным полі (не лічачы таго выпадку, калі сама каманда-гаспадар поля трапляе ў Супер Боул).

Першыя гульні плэй-оф у НФЛ складаліся ўсяго з адной гульні. У 1933 годзе ўпершыню была ўведзена «чэмпіёнскай гульня», у якой за званне чэмпіёна лігі сустракаліся дзве лепшыя каманды рэгулярнага сезона. У 1967 годзе плэй-оф набыў свой звыклы выгляд — ужо чатыры каманды ўдзельнічалі ў гульнях на вылет. У 1970 годзе, пасля аб’яднання АФЛ і НФЛ, у плэй-оф магло ўдзельнічаць восем каманд; у 1978 — дзесяць, а ў 1990 ужо дванаццаць. Зараз ідзе шмат размоў наконт пашырэння плэй-оф да 14 або 16 каманд.

## Каманды

У цяперашні час у НФЛ 32 каманды.

### Амерыканская футбольная канферэнцыя

|  |
| --- |
| **Амерыканская футбольная канферэнцыя** |
| Дывізіён | Каманда | Стадыён | Горад, штат |
| Усход | **Бафала Білс** | Ralph Wilson Stadium | Орчард Парк, Нью-Ёрк |
| **Маямі Долфінс** | Sun Life Stadium | Маямі, Фларыда |
| **Нью-Інглэнд Петрыотс** | Gillette Stadium | Фоксбаро, Масачусетс |
| **Нью-Ёрк Джэтс** | MetLife Stadium | Іст-Ратэрфорд, Нью-Джэрсі |
| Поўнач | **Балтымар Рэйвенс** | M&T Bank Stadium | Балтымар, Мэрыленд |
| **Цынцынаці Бенгалс** | Paul Brown Stadium | Цынцынаці, Агая |
| **Кліўленд Браўнс** | Cleveland Browns Stadium | Кліўленд, Агая |
| **Пітсбург Стайлерз** | Heinz Field | Пітсбург, Пенсільванія |
| Поўдзень | **Х’юстан Тэксанс** | Reliant Stadium | Х’юстан, Тэхас |
| **Індыянапаліс Колтс** | Lucas Oil Stadium | Індыянапаліс, Індыяна |
| **Джэксанвіл Джагуарс** | EverBank Field | Джэксанвіл, Фларыда |
| **Тэнесі Тайтанс** | LP Field | Нэшвіл, Тэнесі |
| Захад | **Дэнвер Бронкас** | Sports Authority Field at Mile High | Дэнвер, Каларада |
| **Канзас-Сіці Чыфс** | Arrowhead Stadium | Канзас-Сіці, Місуры |
| **Окленд Рэйдэрс** | O.co Coliseum | Окленд, Каліфорнія |
| **Сан-Дыега Чарджэрс** | Qualcomm Stadium | Сан-Дыега, Каліфорнія |

### Нацыянальная футбольная канферэнцыя

|  |
| --- |
| **Нацыянальная футбольная канферэнцыя** |
| Дывізіён | Каманда | Стадыён | Горад, штат |
| Усход | **Далас Каўбойз** | AT&T Stadium | Ірвінг, Тэхас |
| **Нью-Ёрк Джаентс** | MetLife Stadium | Іст-Ратэрфорд, Нью-Джэрсі |
| **Філадэльфія Іглз** | Lincoln Financial Field | Філадэльфія, Пенсільванія |
| **Вашынгтон Рэдскінз** | FedEx Field | Лэндовер, Мэрыленд |
| Поўнач | **Чыкага Беарз** | Soldier Field | Чыкага, Ілінойс |
| **Дэтройт Лаянз** | Ford Field | Дэтройт, Мічыган |
| **Грын-Бэй Пекерс** | Lambeau Field | Грын Бей, Вісконсін |
| **Мінесота Вікінгс** | Hubert H. Humphrey Metrodome | Мінеапаліс, Мінесота |
| Поўдзень | **Атланта Фелканс** | Georgia Dome | Атланта, Джорджыя |
| **Караліна Пантэрз** | Bank of America Stadium | Шарлот, Паўночная Караліна |
| **Нью-Арлеан Сейнтс** | Mercedes-Benz Superdome | Новы Арлеан, Луізіяна |
| **Тампа Бей Баккенірс** | Raymond James Stadium | Тампа, Фларыда |
| Захад | **Арызона Кардыналс** | University of Phoenix Stadium | Глендэйл, Арызона |
| **Сент-Луіс Рэмс** | Edward Jones Dome | Сент-Луіс, Місуры |
| **Сан-Францыска Форці Найнерс** | Candlestick Park | Сан-Францыска, Каліфорнія |
| **Сіэтл Сіхокс** | CenturyLink Field | Сіэтл, Вашынгтон |

## Гл. таксама

Нацыянальная хакейная ліга

## Зноскі

## Спасылкі

* Афіцыйны сайт НФЛ  (англ.)
* Афіцыйны сайт Супер Боул  (англ.)
* Гісторыя НФЛ  (англ.)
* Анлайн база дадзеных усіх матчаў і ігракоў  (англ.)
* Гісторыя НФЛ  (англ.)