# Мышыныя

|  |
| --- |
| Мышыныя |
|
*Apodemus sylvaticus* |
| Навуковая класіфікацыя |
| прамежныя рангі

|  |  |
| --- | --- |
| Дамен:  | Эўкарыёты |

|  |  |
| --- | --- |
| Царства:  | Жывёлы |

|  |  |
| --- | --- |
| Падцарства:  | Эўметазоі |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Двухбакова-сіметрычныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Без рангу:  | Другаснаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Тып:  | Хордавыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падтып:  | Пазваночныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфратып:  | Сківічнаротыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надклас:  | Чацвераногія |

|  |  |
| --- | --- |
| Клас:  | Млекакормячыя |

|  |  |
| --- | --- |
| Падклас:  | Звяры |

|  |  |
| --- | --- |
| Інфраклас:  | Плацэнтарныя |

|  |  |
| --- | --- |
| Надатрад:  | *Euarchontoglires* |

|  |  |
| --- | --- |
| Грандатрад:  | *Glires* |

|  |  |
| --- | --- |
| Атрад:  | Грызуны |

|  |  |
| --- | --- |
| Сямейства:  | **Мышыныя** |

 |
| Міжнародная навуковая назва |
| Muridae Illiger, 1811 |
| Падсямействы |
| * Deomyinae
* Gerbillinae
* Lophiomyinae
* Murinae
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Сістэматыка на Віківідах |  Выявы на Вікісховішчы |

|  |  |
| --- | --- |
| ITIS   | 180360 |
| NCBI   | 10066 |
| EOL   | 8698 |
| FW   | 41892 |

 |

 |

**Мышы**, **мышыныя** (*Muridae*) — сямейства млекакормячых атрада грызуноў (*Rodentia*) . Даўжыня цела ад 5 см (мыш-малышка (*Micromys minutus*)) да 48 см (пацук *Phloeomys cumingi*).

## Сістэматыка

Адрозніваецца 5—6 падсямействаў, 100—120 родаў, больш за 500 відаў.

## Распаўсюджанне

Распаўсюджаныя паўсюдна, большасць відаў — у лясах тропікаў і субтропікаў. Завезены ў Паўночную і Паўднёвую Амерыку і на шматлікія астравы. Жывуць у разнастайных прыродных і антрапагенных ландшафтах, у памяшканнях, стагах сена, саломы і інш. На Беларусі водзяцца пацук чорны (*Rattus rattus*), шэры пацук (*Rattus norvegicus*), мыш дамавая (*Mus musculus*), мыш жаўтагорлая (*Apodemus flavicollis*), мыш лясная (*Apodemus uralensis*), мыш-малышка (*Micromys minutus*), мыш палявая або жытнік (*Apodemus agrarius*).

## Біялогія

Мышы актыўныя ў змярканні і ноччу. Большасць вядзе паўназемны лад жыцця, сілкуюцца насеннем, частка — жывёльнай ежай. Некаторыя — сінантрапныя жывёлы (дамавая мыш, некаторыя пацукі). Размножваюцца у цёплы час года, у селішчах чалавека — цэлы год. Палаваспелымі робяцца ў 1,5-3 месяца.

Шкодзяць збожжавым, лясным і садовым культурам. Мышыныя — корм для многіх звяроў, птушак, паўзуноў.

Многія віды — аб’ект генетыка-папуляцыйных, фізіялагічных і эталагічных даследаванняў.

## Значэнне для чалавека

Мышы — прыродныя носьбіты вялікай колькасці паразітаў і захавальнікі ўзбуджальнікаў многіх хвароб чалавека і хатніх жывёл, у тым ліку небяспечных інфекцый. Шкодзяць збожжавай і лясной гаспадарцы, пашкоджваюць матэрыялы і прадукты харчавання. Найбольшую шкоду прыносяць мышы з рода Mus (напрыклад, дамавая мыш). Меры барацьбы: ліквідацыя доступу да прадуктаў, адпужванне (ультрагукавымі выпраменьвальнікамі, мышы чуюць ультрагук да частот парадку 40 кГц), рэгуляцыя колькасці пры дапамозе пастак (мышаловак) і атруты.

## Літаратура

* *Самусенка Э.* Мышыныя // Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 11: Мугір — Паліклініка / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн. : БелЭн, 2000. — Т. 11. — 560 с. — 10 000 экз. — ISBN 985-11-0035-8. — ISBN 985-11-0188-5 (т. 11).