# Урсуля фон дэр Ляен

|  |
| --- |
| Урсуля фон дэр Ляен |
| па-нямецку: *Ursula von der Leyen* |
|  |
|  |
| фэдэральны міністар абароны[d] |
| 17 сьнежня 2013 — 17 ліпеня 2019 |
| Папярэднік | Томас дэ Мэзьер[d] |
| Наступнік | Анэгрэт Крамп-Карэнбаўэр |
| фэдэральны міністар па справах сям’і, пажылых грамадзянаў, жанчынаў і моладзі Нямеччыны[d] |
| 22 лістапада 2005 — 30 лістапада 2009 |
| Папярэднік | Рэната Шміт[d] |
| Наступнік | Крыстына Шрэдэр[d] |
| фэдэральны міністар працы і сацыяльных справаў Нямеччыны[d] |
| 30 лістапада 2009 — 17 сьнежня 2013 |
| Папярэднік | Франц Ёзэф Юнг[d] |
| Наступнік | Андрэа Налес[d] |
| сябра нямецкага Бундэстагу[d] |
| 27 кастрычніка 2009 — 22 кастрычніка 2013 |
| сябра ляндтагу Ніжняй Саксоніі[d] |
| 4 сакавіка 2003 — 7 сьнежня 2005 |
| старшыня Эўрапейскай камісіі[d] |
| з 1 сьнежня 2019 |
| Папярэднік | Жан-Клёд Юнкер |
| сябра нямецкага Бундэстагу[d] |
| 24 кастрычніка 2017 — 31 ліпеня 2019 |
| Наступнік | Інгрыд Пальман[d] |
| сябра нямецкага Бундэстагу[d] |
| 22 кастрычніка 2013 — 24 кастрычніка 2017 |
| міністар сацыяльных справаў[d] |
| 4 сакавіка 2003 — 6 сьнежня 2005 |
| Папярэднік | Gitta Trauernicht[d] |
| Наступнік | Mechthild Ross-Luttmann[d] |
|  Асабістыя зьвесткі  |
| Нарадзілася | 8 кастрычніка 1958(1958-10-08)[…] (67 гадоў)* Іксэль[d], Брусэль-Сталіца[d]
 |
| Партыя | * Хрысьціянска-дэмакратычны саюз Нямеччыны
 |
| Адукацыя | * Вышэйшая мэдычная школа Гановэру[d]
* Гётынгенскі ўнівэрсытэт
* Вэстфальскі ўнівэрсытэт імя Вільгельма[d]
* Лёнданская школа эканомікі
* European School, Brussels I[d]
 |
|  Сужэнец  | Гайка фон дэр Ляен[d] |
|  Дзеці  | David von der Leyen[d], Sophie von der Leyen[d], Maria Donata von der Leyen[d], Victoria von der Leyen[d], Johanna von der Leyen[d], Egmont von der Leyen[d] і Gracia von der Leyen[d] |
|  Бацька  | Эрнст Альбрэхт[d] |
|  Маці  | Адэль Альбрэхт[d] |
|  Узнагароды  |    моўны фальсыфікатар року[d] (2014) BigBrotherAwards[d] (2017) BigBrotherAwards[d] (2009) моўны фальсыфікатар року[d] (2021) 100 жанчынаў[d] (2022) Time 100[d] (2022)  honorary doctor of the University of Toulouse[d] (9 чэрвеня 2023)     |
|  Подпіс  |  |

**Урсуля Гэртруд фон дэр Ляен** (па-нямецку: *Ursula Gertrud von der Leyen*; у дзявоцтве *Альбрэхт*; нарадзілася 8 кастрычніка 1958 году, Іксэль, Брусэль, Бэльгія) — нямецкі і эўрапейскі палітык.

У 2013—2019 гадох займала пасаду лідэра кіроўнага Хрысьціянска-дэмакратычнага зьвязу і міністаркі абароны Нямеччыны, стаўшы першай жанчынай на гэтай пасадзе. 16 ліпеня 2019 году была абраная на пасаду Старшыні Эўрапейкай камісіі. Заступіла на пасаду 1 сьнежня 2019 году. 18 ліпеня 2024 году пераабрана галавой Эўракамісіі на другі тэрмін. Урсуля фон дэр Ляен мае сем дзяцей.

## Адукацыя і прафэсійная кар’ера

Поруч зь сям’ёй пераехала ў рэгіён Гановэру ў 1971 годзе, калі ейны бацька пастанавіў заняцца палітыкай і стаў міністрам-прэзыдэнтам зямлі Ніжняя Саксонія ў 1976 годзе. У 1977 годзе яна пачала вывучаць эканоміку ў Гётынгенскім унівэрсытэце. Праз страх перад камуністычным тэрарызмам у Заходняй Нямеччыне яна ўцякла ў Лёндан у 1978 годзе пасьля таго, як ейнай сям’і паведамілі, што Фракцыя Чырвонай Арміі плянуе выкрасьці яе праз тое, што яна дачка вядомага палітыка. Больш за год Альбрэхт больш за год хавалася ў Лёндане, дзе жыла пад аховай Скотлэнд-Ярду пад імём Роўз Лэдсан, каб пазьбегнуць выяўленьня, і паступіла ў Лёнданскую школу эканомікі. Яна вярнулася ў Нямеччыну ў 1979 годзе, але некалькі гадоў жыла з ахоўнікам.

У 1980 годзе дзяўчына перайшла да вывучэньне мэдыцыны і паступіла ў Гановэрскую мэдычную школу, якую скончыла ў 1987 годзе і атрымала мэдычную ліцэнзію з спэцыялізацыяй на жаночым здароўі. З 1988 па 1992 гады Альбрэхт працавала асыстэнткай лекара ў жаночай клініцы Гановэрскай мэдычнай школы. Пасьля абараніла дысэртацыю і атрымала ступень доктаркі мэдычных навук у 1991 годзе. Пасьля нараджэньня двайнятаў была хатняй гаспадыняй у Каліфорніі з 1992 па 1996 гады, у той час як ейны муж працаваў выкладчыкам Стэнфардзкага ўнівэрсытэту. У 1996 годзе вярнулася ў Нямеччыну. З 1998 па 2002 гады яна выкладала на катэдры эпідэміялёгіі, сацыяльнай мэдыцыны і дасьледаваньняў сыстэмы аховы здароўя Гановэрскай мэдычнай школы. У 2001 годзе яна атрымала ступень магістра аховы здароўя.

## Палітычная кар’ера

Урсуля фон дэр Ляен далучылася да ХДС у 1990 годзе і пачала актыўна браць удзел у мясцовай палітыцы ў Ніжняй Саксоніі ў 1996 годзе, неўзабаве пасьля таго, як вярнулася ў Нямеччыну. Яна была сябрам камітэту па сацыяльнай палітыцы ХДС у Ніжняй Саксоніі з 1996 году, а таксама стала актыўным сябрам асацыяцыі лекараў у партыі.

### У Ляндтагу і Бундэстагу

Урсуля фон дэр Ляен у 2005 годзе.
Фон дэр Ляен была абраная ў парлямэнт Ніжняй Саксоніі на зямельных выбарах 2003 году ў той жа акрузе, якую прадстаўляў тагачасны канцлер краіны Гергард Шрэдэр з 1986 па 1998 гады. З 2003 па 2005 гады яна была міністаркай ураду Ніжняй Саксоніі, служыўшы ў кабінэце Крыстыяна Вульфа, адказваючы за сацыяльныя справы, жанчынаў, сям’ю і ахову здароўя. У 2003 годзе далучылася да групы на чале з Ангелай Мэркель дзеля распрацоўкі альтэрнатыўнай прапановы рэформы сацыяльнага забесьпячэньня ў адказ на *«Парадак дня 2010»* канцлера Шрэдэра. Напярэдадні фэдэральных выбараў 2005 году Мэркель абрала фон дэр Ляен у свой ценявы кабінэт. У 2005 годзе яна была прызначаная фэдэральнай міністаркай па справах сям’і і моладзі ў кабінэце Мэркель.

На фэдэральных выбарах 2009 году фон дэр Ляен была абраная ў Бундэстаг ад 42-й выбарчай акругі Гановэра поруч Эдэльгардам Бульманам ад сацыял-дэмакратаў. На перамовах аб стварэньні кааліцыйнага ўраду пасьля выбараў яна ачольвала дэлегацыю ХДС/ХСС у працоўнай групе, якая займалася палітыкай аховы здароўя. Яна была зноў прызначаная міністаркай сям’і, але 30 лістапада 2009 году замяніла Франца Ёзэфа Юнга на пасадзе фэдэральнай міністаркі працы і сацыяльных справаў.

### У міністэрстве абароны

У лістападзе 2010 году яна была абраная адным з чатырох намесьнікаў старшыні ХДС Меркель разам з Фолькерам Буф’е, Норбэртам Рэтгенам і Анэт Шаван. У сьнежні 2013 году Ўрсуля фон дэр Ляен была прызначаная на пасаду міністаркі абароны краіны, стаўшы першай жанчынай у гісторыі Нямеччыны на гэтай пасадзе. Цягам першага году яна тройчы наведала войскі бундэсвэра, дыслякаваныя ў Аўганістане, і назірала за паступовым вывадам нямецкіх жаўнерам краіны. У чэрвені 2014 году фон дэр Ляен прадставіла плян коштам 100 мільёнаў эўра, каб зрабіць нямецкае войска больш прывабным для рэкрутаў, у тым ліку шляхам прапановы дзіцячых садкоў для дзяцей салдат і значнага павышэньня наддатак за працу ў цяжкіх камандзіроўках.

На Мюнхэнскай канфэрэнцыі па бясьпецы ў лютым 2015 году фон дэр Ляен публічна абараняла адмову Нямеччыны надаваць Украіне зброю. Падкрэсьліваючы неабходнасьць захаваньня адзінства ў Эўропе ў дачыненьні да Ўкраіны, яна сьцьвярджала, што перамовы з Расеяй, у адрозьненьне ад джыхадыстаў з Ісламскай дзяржавы, магчымыя. Агулам працуючы ў міністэрстве абароны да 2019 году, яна сутыкалася з крытыкай у свой бок за стыль кіраваньня, залежнасьць ад зьнешніх кансультантаў і цяжкасьці з падрыхтоўкай войска.

### У структурах Эўразьвязу

На канфэрэцыі ААНЮ прысьвечанай зьмене клімату ў 2021 годзе.
2 ліпеня 2019 году фон дэр Ляен была прапанаваная Эўрапейскай радай у якасьці кандыдата на пасаду прэзыдэнта Эўрапейскай камісіі. 16 ліпеня ейная кандыдатура была зацьверджаная Эўрапейскім парлямэнтам 383 галасамі супраць 327. Нямеччына ўстрымалася падчас галасаваньня. У артыкуле *The Guardian* распавядалася, што галоўным чыньнікам адмовы Нямеччыны падтрымаць ейнае вылучэньне было тое, што фон дэр Ляен зважалася на радзіме асобай, якая выклікае рознагалосьсі.

Праз новую пасаду ў структуры Эўразьвязу яна адмовілася ад свайго месца ў Бундэстагу 31 ліпеня 2019 году ды пераехала ў Брусэль. У сакавіку 2020 году фон дэр Ляен адхіліла ідэю прыпыненьня Шэнгенскага пагадненьня з мэтай увядзеньня памежнага кантролю з Італіяй, якая была ахопленая пандэміяй каранавірусу. Гэтая пастанова выклікала крытыку з боку некаторых эўрапейскіх палітыкаў. Пасьля пачатку расейскага ўварваньня ва Ўкраіну ў 2022 годзе фон дэр Ляен заявіла, што Ўкраіна павінна стаць сябрам Эўразьвязу, а ўкраінскі народ належыць да эўрапейскай сям’і, але краіна мусіць прайсьці яшчэ доўгі шлях, а найперш вайна павінна скончыцца. 4 траўня 2022 году яна абвесьціла, што Эўразьвяз будзе імкнуцца забараніць увесь імпарт расейскай сырой нафты і нафтапрадуктаў.

27 чэрвеня 2024 году Эўрапейская рада вылучыла фон дэр Ляен на другі тэрмін у якасьці прэзыдэнта Эўрапейскай камісіі. 18 ліпеня яна была пераабраная большасьцю галасоў дэпутатаў Эўрапарлямэнту.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт (ням.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік **Томас дэ Мэзьер** | **Міністар абароны Нямеччыны 17 сьнежня 2013 — 17 ліпеня 2019**  | Наступнік **Анэгрэт Крамп-Карэнбаўэр** |