Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Цыганская мова

|  |
| --- |
| Цыганская |
| цыг. *Романы́* |
|
Гаворкі ў Эўропе  |
|  Ужываецца ў  | Баўгарыя, Паўночная Македонія, Румынія і Славаччына |
|  Рэгіён  | Балканы |
|  Народ(-ы)  |  цыганы
 |
|  Колькасьць карыстальнікаў  | 4,6 млн (2015 год) |
|  Клясыфікацыя  |  індаэўрапейская сям'я
Індаіранская галіна
Індаарыйская група |
|  Афіцыйны статус  |
|  Дапаможная мова ў  |  15 краінах Эўропы і Калюмбіі
 |
|  Статус:  | загрожаная |
|  Дыялекты  |  балканскі, балтыйскі, валаскі, карпацкі, паўночны
  |
|  Пісьмо  | кірыліца, лацінскі альфабэт |
|  Коды мовы  |
|  ISO 639-3  | rom |

**Цыганская мова** (цыг. *Rromani ćhib*) — індаарыйская мова цыганоў. Адносіцца да арыйскай галіны індаэўрапейскіх моў.

Цыганская мова склалася ва ўмовах ізаляцыі ад блізкароднаснага арыйскага моўнага асяродзьдзя, захаваўшы асноўны лексычны фонд старажытнаіндаарыйскіх моў і тыпалягічную блізкасьць са сярэднеіндыйскімі і новаіндыйскімі мовамі.

У 1931—1938 гадох у Беларускай ССР (прынамсі ў Віцебску) працавалі цыганскія школы з выкладаньнем гісторыі, геаграфіі і матэматыкі паводле падручнікаў па-цыганску. У 1996 годзе цыганскі паэт Вальдэмар Калінін выдаў у Віцебску «Дабравесьце паводле Мацьвея» на цыганскай мове кірыліцай, якое пачаў перакладаць з 1990 году. У 2001 годзе Калінін, які пераехаў у Ангельшчыну, выдаў у Нямеччыне «Новы Запавет» па-цыганску кірыліцай у беларуска-летувіскай гаворцы. У 2014 годзе Вальдэмар Калінін стаў першым, хто *выдаў* пераклад усёй Бібліі на цыганскую мову. Пераклад надрукавалі кірыліцай і лацінкай на беларуска-летувіскай гаворцы цыганскай мовы адразу 2 выдавецтвы Швайцарыі: адно ў Білі на поўначы (кантон Бэрн), а другое ў Прэвэранжы на захадзе краіны (кантон Во).

## Літаратура

* Norbert Boretzky, Birgit Igla: Wörterbuch Romani — Deutsch — Englisch für den südosteuropäischen Raum. Harrassowitz, Wiesbaden 1994, ISBN 3-447-03459-9.
* Rajko Djuric: Die Literatur der Sinti und Roma. Edition Parabolis, Berlin 2002, ISBN 3-88402-307-1.
* Dieter W. Halwachs: Burgenland-Romani. LINCOM Europa, München 2002, ISBN 3-89586-020-4.
* Daniel Holzinger: Das Rómanes. Grammatik und Diskursanalyse der Sprache der Sinte. Institut für Sprachwissenschaften der Universität, Innsbruck 1993, ISBN 3-85124-166-5 (Innsbrucker Beiträge zur Kulturwissenschaft. Sonderheft 85).
* Colin P. Masica: The Indo-Aryan Languages. Cambridge University Press, Cambridge [u. a.] 1991, ISBN 0-521-23420-4 (Cambridge language surveys).
* Yaron Matras: Romani. A Linguistic Introduction. Cambridge University Press, Cambridge 2002, ISBN 0-521-63165-3.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі