# 15 ліпеня

|  |
| --- |
| ← **ліпень** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 год Усе дні |

**15 лі́пеня** — 196-ы дзень году (197-ы ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 169 дзён.

## Падзеі

Карціна бітвы пад Грунвальдам з Бэрнэрскай хроніцы Шылінга Салятурна
* 64 — вялікі пажар у Рыме
* 1240 — Перамога наўгародцаў і ладажанаў пад кіраўніцтвам князя Аляксандра Яраславіча над швэдамі, якія намагаліся захапіць Ноўгарад
* 1410 — аб’яднанае войска Вялікага Княства Літоўскага і Польшчы атрымала перамогу над крыжакамі Тэўтонскага ордэну ў бітве пад Грунвальдам
* 1500 — Бітва на Ведрашы: войска ВКЛ пацярпела паразу ад маскоўскага войска
* 1514 — пачалася аблога Смаленску маскоўскім войскам
* 1646 — каранацыя Людвікі Марыі Ганзагі, жонкі караля і вялікага князя Ўладзіслава Вазы, а потым Яна Казімера
* 1741 — на Алясцы высадзіліся першыя эўрапейцы
* 1799 — францускі капітан знайшоў у Эгіпце Разэцкі камень
* 1815 — Напалеон здаўся ў палон капітану брытанскага карабля «HMS Bellerophon»
* 1823 — у Рыме ўшчэнт згарэла даўняя базыліка Сьвятога Паўла
* 1916 — заснаваная кампанія Боінг
* 1918 — пачалася другая бітва на Марне
* 1924 — ІІ сэсія ЦВК БССР прыняла пастанову «Аб практычных мерах па правядзеньні нацыянальнай палітыкі», у адпаведнасьці зь якой беларусізацыя стала афіцыйнай дзяржаўнай палітыкай
* 1938 — заснаваны Беларускі дзяржаўны тэатар лялек
* 1940 — пачатак парлямэнцкіх выбараў у Латвіі й іншых балтыйскіх краінах, да выбараў быў дапушчаны толькі папярэдне зацьверджаны балшавікамі сьпіс кандыдатаў
* 1942 — каля 1 000 вязьняў Бярозаўскага гета зьнішчылі ля вёскі Бронная Гара
* 1954 — заснаваны «Менскі мэханічны завод»
* 1996 — Апостальскім нунцыям ў Беларусі прызначаны Дамінік Грушаўскі
* 1997 — Нацыянальная акадэмія навук Беларусі заснавала прадпрыемства «БелІКО»
* 2006 — уведзена ў абарот купюра вартасьцю 100 000 беларускіх рублёў
* 2014 — Катастрофа ў маскоўскім мэтрапалітэне

## Нараджэньні

* 1606 — Рэмбрант, галяндзкі мастак
* 1609 — Казімер Леў Сапега, дзяржаўны дзяяч Вялікага Княства Літоўскага
* 1876 — Алаіза Пашкевіч (Цётка), беларуская паэтка
* 1753 — Якуб Дадэрка, рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп
* 1754 — Пётар Бялінскі, прэзыдэнт соймавага суду Царства Польскага, пісар вялікі каронны ад 1787, сэнатар-ваявода
* 1848 — Вільфрэда Парэта, вядомы італьянскі эканаміст XIX стагодзьдзя
* 1893 — Уладзімеж Антаневіч, польскі археоляг
* 1901 — Уладзімер Дубоўка, беларускі паэт
* 1903 — Алена Лябецкая, беларуская палітычная і грамадзкая дзяячка, мэмуарыстка
* 1910 — Уладзімер Стэльмах, беларускі тэатральны дзеяч, пісьменьнік. Заслужаны дзеяч мастацтва Беларусі
* 1913 — Абрагам Суцкевэр, габрэйскі і польскі паэт і пісьменьнік
* 1919 — Айрыс Мэрдак, брытанская і ірляндзкая пісьменьніца
* 1930 — Жак Дэрыда, францускі філёзаф
* 1939:
	+ Пётар Навасад, беларускі сьпявак, заслужаны артыст Беларусі
	+ Барыс Колкер, савецкі эспэрантоляг, выкладчык моваў і перакладчык
	+ Анібал Каваку Сылва, партугальскі палітык
	+ Васіль Макарэвіч, беларускі паэт, журналіст
* 1944 — Аляксандар Чалядзінскі, беларускі гісторык і палітоляг
* 1946 — Хасанал Болкіях, дзейны султан Брунэю
* 1948 — Васіль Равяка, сябра Савету Рэспублікі 4 скліканьня, Герой Беларусі
* 1949 — Карл Більт, швэдзкі палітык і шляхціц
* 1952 — Тэры О’Кўін, амэрыканскі актор, вядомы як Джон Лок ў сэрыяле «Згубленыя», а таксама Пітэр Ўотс у сэрыяле «Тысячагодзьдзе»
* 1953 — Марцін Відавіч, рымска-каталіцкі дзяяч
* 1956 — Ян Кёрціс, вакаліст і аўтар тэкстаў гурту Joy Division
* 1961 — Форэст Ўітакер, амэрыканскі актор, кінарэжысэр, прадусар. Ляўрэат прэміяў «Оскар» (2006), «Залаты Глёбус» (2006), BAFTA (2006), «Эмі» (2003)
* 1968 — Разалінда Чэлентана, італьянская акторка, вядомая па ролі Шатана ў фільме Мэла Гібсана Пакуты Хрыстовы.
* 1969 — Аляксандар Васільеў, расейскі музыка
* 1979 — Стыліян Петраў, баўгарскі футбаліст
* 1980 — Бруно Мбанангой, габонскі футбаліст
* 1985
	+ Грацыяна Пэле, італьянскі футбаліст
	+ Бурак Ілмаз, турэцкі футбаліст
* 1988:
	+ Павал Няхайчык, беларускі футбаліст
	+ Уладзімер Чапелін, беларускі біятляніст
* 1990 — Дэм’ен Лілард — амэрыканскі баскетбаліст
* 1991:
	+ Даніла Луіс да Сылва, бразылійскі футбаліст
	+ Максім Сяргееў, беларускі шорт-трэкіст
* 1996 — Аляксандар Кучынскі, беларускі футбаліст
* 1998 — Канстанцін Кучынскі, беларускі футбаліст, уладальнік Кубка Беларусі (2022, 2025)

## Сьмерці

* 1274 — Банавэнтура, каталіцкі сьвяты, сярэднявечны тэёляг, францішканскі схаляст, генэрал францішканскага ордэну, кардынал
* 1410 — Ульрых фон Юнгінгэн, 26-ы вялікі магістар Тэўтонскага ордэна
* 1857 — Карл Чэрні, аўстрыйскі піяніст і кампазытар чэскага паходжаньня
* 1885 — Расалія дэ Кастра, гішпанская пісьменьніца і паэтка
* 1904 — Антон Чэхаў, расейскі пісьменьнік, драматург, лекар
* 1916 — Ільля Мечнікаў, расейскі і францускі біёлаг (заоляг, эмбрыёляг, імуноляг, фізыёлаг і патоляг)
* 1919 — Герман Эміль Фішэр, нямецкі хімік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па хіміі (1902)
* 1920 — Мацей Сулькевіч, расейскі і азэрбайджанскі вайсковец, крымскататарскі дзеяч, які нарадзіўся ў Беларусі
* 1935 — Пэтэр Корт ван дэр Ліндэн, нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч. Прэм’ер-міністар Нідэрляндаў
* 1981 — Цімафей Кавалёў, савецкі грамадзянскі і вайсковы лётчык, маёр. Герой Савецкага Саюзу (1945)
* 1986 — Казімер Гечыс, летувіскі і польскі каталіцкі сьвятар, гісторык, доктар тэалягічных і філязофскіх навук
* 2009 — Натальля Эстэмірава, расейская праваабаронца, журналіст, супрацоўніца Праваабарончага цэнтру «Мэмарыял» у Грозным

## Сьвяты

* Сьвята Грунвальду (Сьвята перамогі пад Дуброўнай)
* Украіна — Дзень украінскай дзяржаўнасьці, Дзень хрышчэньня Кіеўскай Русі — Украіны

 **15 ліпеня** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў