# Астравы Кука

|  |
| --- |
| **Астравы Кука** |
| Kūki 'Āirani |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
| **Дзяржаўны гімнTe Atua Mou E[d]* |
|  |
| **Дата заснаваньня:** | 4 жніўня 1965 |
| **Афіцыйная мова:** | ангельская і Cook Islands Maori[d] |
| **Сталіца:** | Аваруа |
| манарх Новай Зэляндыі[d]: | Карл III |
| прэм’ер-міністар Астравоў Кука[d]: | Марк Браўн[d] |
| **Заканадаўчы орган:** | Parliament of the Cook Islands[d] |
| **Плошча:** | * 240 км²
 |
| **Насельніцтва:** | * ▼14 222 чал. (2023)
 |
| **Валюта:** | новазэляндзкі даляр і Долар Астравоў Кука[d] |
| **Часавы пас:** | UTC-10 і Pacific/Rarotonga[d] |
| **Бок аўтамабільнага руху:** | леваруч |
| **Дамэн верхняга ўзроўню:** | .ck |
| **Тэлефонны код:** | +682 |
|  Галерэя здымкаў у Вікісховішчы |
| **ck/govt.htm (анг.)** |

**Астравы́ Ку́ка** (па-кукску: *Kūki ‘Airani*, па-ангельску: *Cook Islands*, маары: *Kūki 'Āirani*, тангарэва: *Kūki Airani*) — залежная тэрыторыя Новай Зэляндыі ў паўднёвай частцы Ціхага акіяна ў Палінэзіі, знаходзіцца на астравах архіпэлягу з такой жа назвай.

## Гісторыя

Астравы былі адкрытыя ў 1595 годзе гішпанскім вандроўцам Альвара дэ Мэнданья. Наступным эўрапейцам які высадзіўся на астравах у 1773 годзе быў Джэймз Кук, які назваў іх Hervey Islands. У 1824 годзе ўпершыню была выкарыстана назва «астравы Кука» на мапе Ёгана фон Крузэнштэрна.

З 1888 году астравы былі пад брытанскім пратэктаратам пад назвай Cook Islands Federation. У 1901 годзе астравы былі перададзеныя Новай Зэляндыі, а ў 1903 годзе зь іх была вылучана Ніуе як асобная тэрыторыя. З 1965 году астравы маюць унутраную аўтаномію.

З пачатку ХХ стагодзьдзя на чатыры вострава ў паўночнай частцы астравоў Кука (Маніхікі, Пэнрхайн, Пукапука і Ракаханга) прэтэндавалі Злучаныя Штаты Амэрыкі. У 1980 годзе была падпісаная дамова паміж ЗША і Новай Зэляндыяй, згодна зь якой ЗША адмаўляліся ад астравоў.

## Палітыка

Астравы Кука зьяўляюцца парлямэнцкай манархіяй, якая знаходзіцца ў вольнай асацыяцыі з Новай Зэляндыяй. Кіраўніком краіны зьяўляецца каралева Элізабэта ІІ, ад імя якой кіруе *прадстаўнік каралевы* Фрэдэрык Гудвін. Заканадаўчая ўлада належыць парлямэнту, які складаецца з 24 дэпутатаў, якія выбіраюцца на 5-гадовы тэрмін на ўсеагульных выбарах.

Урад астравоў мае поўную ўладу над унутранымі справамі і частковую над зьнешнімі. Новая Зэляндыя адказвае за абарону астравоў Кука і часткова за зьнешнюю палітыку (павінна кансультавацца з урадам астравоў Кука). Астравы Кука маюць права да налады дыпляматычных стасункаў зь іншымі краінамі і міжнароднымі арганізацыямі (яны зьяўляюцца ўдзельнікамі ЮНЭСКО і іншых рэгіянальных арганізацыяў, але не ўваходзяць у ААН і маюць дыпляматычныя стасункі з 18 краінамі).

## Геаграфія

У склад астравоў Кука ўваходзяць 15 атолаў і астравоў, якія дзеляцца на дзьве групы:

* Паўднёвыя астравы Кука
	+ Аітутакі
	+ Аціў
	+ Мангаіа
	+ Мануаэ
	+ Мауке
	+ Міціяра
	+ Пальмэрстоўн
	+ Раратонга
	+ Такуцеа
* Паўночныя астравы Кука
	+ Маніхікі
	+ Насаў
	+ Пэнрхайн
	+ Пукапука
	+ Ракаханга
	+ астравы Суворава

Плошча астравоў складае 236,7 км², а плошча эканамічных інтарэсаў астравоў складае 1 800 000 км². Насельніцтва астравоў налічвае каля 19 тыс. чалавек.

Клімат астравоў трапічны, сэзон дажджоў цягнецца зь лістапада да красавіка, сухі сэзон з траўня да кастрычніка. Сярэднегадавая колькасьць ападкаў складае каля 2000 мм, зь якіх 2/3 выпадае ў пэрыяд дажджоў. Астравы знаходзяцца ў зоне ўзьдзеяньня Эль Нінья.

## Эканоміка

Эканоміка астравоў няразьвітая. Асноўнымі галінамі эканомікі зьяўляюцца: сельская гаспадарка, турызм і фінансавы сэктар. Сфэра абслугоўваньня — самы хуткаразьвіваючыся сэктар эканомікі. Турызм зьяўляецца асноўнай крыніцай атрыманьня іншаземнай валюты. Астравы Кука залежаць ад міжнароднай дапамогі, Новая Зэляндыя зьяўляецца асноўным донарам.

З 6600 чалавек працаздольнага насельніцтва 52 % працаўладкаваныя ў сфэры паслугаў, 29 % у сельскай гаспадарцы і 15 % у прамысловасьці.

## Дэмаграфія

Насельніцтва астравоў складаецца з палінэзійцаў, якія належаць да некалькіх этнічных групаў. Яны карыстаюцца некалькімі палінэзійскімі мовамі і дыялектамі. У апошнія дзесяцігодзьдзі назіраецца паступовае аб’яднаньне асобных групаў у адну нацыю. Па веравызнаньні насельніцтва астравоў Кука дзеліцца наступным чынам: пратэстанты — 85 %, каталікі — 12 %, іншыя — 3 %.

## Глядзіце таксама

* Акіянія

## Крыніцы