# Александрыя

|  |
| --- |
| Александрыя |
| Населены пункт |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  Краіна  |  Эгіпет
 |
|  Мугафаза  |  Александрыя
 |
|  Першыя згадкі  | 331 да н. э. |
|  Дата заснаваньня  | 331 да н. э. |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  2679 км²
 |
|  Вышыня НУМ  |  5 м
 |
|  Часавы пас  | * UTC+2
 |
|  Каардынаты  | 31°12′ пн. ш. 29°55′ у. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  |  4 546 231 чал. (2013)

  |
|  Афіцыйная мова  | арабская мова |
|  Этнахаронімы  | Alexandrine, Alexandrin і alessandrini |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 03 |
|  Паштовы індэкс  | 21500 |
|  |
|  Сайт  | alexandria.gov.eg/defaul… |
| Александрыя на мапе Эгіпту
Александрыя
 |

**Александрыя** (па-арабску: اسكندرية‎, па-грэцку: *Ἀλεξάνδρεια*) — горад у Эгіпце, галоўны марскі порт краіны, другі паводле велічыні горад і адміністрацыйны цэнтар правінцыі Александрыя.

Места зьяўляецца самым буйным горадам разьмешчаны непасрэдна на ўзьбярэжжы Міжземнага мора. Александрыя зьяўляецца найбуйнейшым марскім портам Эгіпту, абслугоўваючы каля 80% імпарту Эгіпту й экспарту. Гэта важны прамысловы цэнтар з-за свайго прыроднага газу і нафтаправодаў з Суэца. Александрыя таксама зьяўляецца важным турыстычным курортам.

## Гісторыя

Александрыя была пабудавана Аляксандрам Македонскім у 332—331 гады да н. э. Дзякуючы свайму зручнаму разьмяшчэнню горад хутка разьвіваўся й пасьля сьмерці свайго заснавальніка стаў сталіцай грэцка-эгіпецкай дзяржавы Пталямэяў і цэнтрам эліністычнай культуры. 3 30-х гадоў да н. э. места знаходзілася ў складзе Рымскай імпэрыі. Надзвычай вялікае значэньне Александрыя гуляла ў культурным і рэлігійным жыцьці антычнага сьвету. У першыя стагодзьдзі раньняга Сярэднявечча яна яшчэ працягвала заставацца адным з цэнтраў грэцкай навуковай думкі, буйным гандлёва-прамысловым цэнтрам Бізантыйскай імпэрыі, пад уладай якой знаходзілася з канца IV стагодзьдзя. Александрыя разам з тым была й адным з галоўных цэнтраў раньняга хрысьціянства й манаства. Менавіта тут у IV стагодзьдзі патрыярх Апанас Александрыйскі ўзначаліў рэлігійную барацьбу супраць вучэньня Арыя. Мясцовыя манахі-хрысьціяне ў помсту за разбурэньне храму спалілі славутую Александрыйскую бібліятэку з усімі ейнымі велізарнымі для таго часу кніжным фондам. У VII стагодзьдзі Александрыя была заваявана арабамі, а пасьля заснаваньня імі ў 969 годзе Каіру наступіў заняпад гораду.

Александрыя зноўку набыла вялікае значэньне ў 1798 годзе з пачаткам эгіпецкай кампаніі Напалеона. Француская армія захапіла горад у ліпені 1798 году й утрымлівала яго да 1801 году. У сакавіку 1801 году брытанскі экспэдыцыйны корпус разьбіў францускія сілы, а ў верасьні таго ж году пасьля аблогі заняў Александрыю. З гэтага часу пачаўся пэрыяд панаваньня ангельцаў. Махамэд Алі, асманскі губэрнатар Эгіпту, адбудаваў горад амаль да ступені ягонай былой славы. Паступова Александрыя сталася горадам такога ж значэньня ў эканамічным, культурным, транспартным, адукацыйным пляне, як і Каір, а ў нечым і пераўзыходзячы яго. У 1954 годзе Александрыя стала ахвярай бамбардзіроўкі ізраільскай авіяцыі.

## Славутасьці

Старажытная Александрыя была вядомая сваім вялізным маяком і бібліятэкай. Да нашых дзён дайшлі толькі нешматлікія са старажытных помнікаў. Многія гарадзкія кварталы патанулі ў Александрыйскай бухце пасьля прасяданьня грунту, які адбыўся ў выніку землятрусу .

Калёна Помпэя зьяўляецца найбольш вядомым захавалым антычным помнікам. Яна разьмешчана на старажытным александрыйскім акропалі, то бок узгорку, разьмешчаным па суседзтве з гарадзкімі мусульманскімі могілкамі.

## Гарады-сябры

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| * Балтымар, ЗША
* Браціслава, Славаччына
* Касаблянка, Марока
* Кліўлэнд, ЗША
* Канстанца, Румынія
 |  | * Дурбан, ПАР
* Ізьмір, Турэччына
* Казанлак, Баўгарыя
* Канпур, Індыя
* Кучынг, Малайзія
 |  | * Лімасол, Кіпр
* Адэса, Украіна
* Шанхай, Кітай
* Санкт-Пецярбург, Расея
* Тэсалёнікі, Грэцыя
 |

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт