# Іцхак Пэрэльман

|  |
| --- |
| Іцхак Пэрэльман |
| Itzhak Perlman יצחק פרלמן |
| Эд Саліван віншуе Іцхака Пэрэльмана пасьля канцэрту (1958)  |
|  Дата нараджэньня  | 31 жніўня 1945 (80 гадоў) |
|  Месца нараджэньня  | Тэль-Авіў, Брытанскі мандат у Палестыне |
|  Месца вучобы  | * Джульярдзкая школа[d]
* Buchmann-Mehta School of Music[d]
 |
|  Прафэсія  | дырыгент, пэдагог, скрыпач |
|  Месца працы  | * Бруклінскі коледж[d]
* Джульярдзкая школа[d]
 |
|  Гады дзейнасьці  | 1963 — цяпер |
|  Сябра ў  | Амэрыканская акадэмія мастацтваў і навук[d] і Амэрыканскае філязофскае таварыства[d] |
|  Жанры  | клясычная музыка, джаз, клезьмер, барока |
|  Інструмэнты  | скрыпка |
|  Лэйблы  | Нямецкі грамафон[d] |
|  Узнагароды  |      Жывая легенда Бібліятэкі Кангрэсу[d] (красавік 2000) мэдаль Свабоды[d]  Grammy Award for Best Instrumental Soloist(s) Performance (with orchestra)[d] (1977) Grammy Award for Best Instrumental Soloist Performance (without orchestra)[d] (1980) Grammy Award for Best Chamber Music Performance[d] (1981) прэмія Грэмі за найлепшы клясычны альбом[d] (1978) Great Immigrants Award[d] (2008) Royal Philharmonic Society Award (Instrumentalist)[d] (1996) |
|  Сайт  | itzhakperlman.com |
| **Іцхак Пэрэльман** у Вікісховішчы |

**Іцха́к Пэрэльма́н (Пэ́рльман**; па-габрэйску: *יצחק פרלמן‎*, па-ангельску: *Itzhak Perlman*; нарадзіўся 31 жніўня 1945, Тэль-Авіў, Брытанскі мандат у Палестыне) — ізраільска-амэрыканскі скрыпач, дырыгент. Ляўрэат некалькіх прэміяў Грэмі.

## Жыцьцяпіс

### Дзяцінства

Бацькі Іцхака, Хаім і Шашана Пэрэльманы, у 1930-я імігравалі з Польшчы ў Палестыну, дзе пазнаёміліся й ажаніліся. Іцхак упершыню зацікавіўся скрыпкай, пачуўшы канцэрт клясычнае музыкі па радыё. Бацькі хацелі аддаць яго ў трохгадовым узросьце ў Шуляміцкую кансэрваторыю(en), аднак яго не прынялі з-за недастатковага ўзросту для ігры на скрыпцы. Тады ён самастойна засвоіў ігру на цацачнай скрыпцы, а пасьля працягнуў навучаньне ў Шуляміцкай кансэрваторыі і Музычнай акадэміі ў Тэль-Авіве.

У чатырохгадовым узросьце Іцхак Пэрэльман падхапіў поліяміэліт, і ў яго адняліся ногі. З тае пары ён вымушаны карыстацца мыліцамі ці электрычным крэслам, на якім сядзіць падчас сваіх выступаў.

У 1958 сям’я Пэрэльманаў пераехала ў Злучаныя Штаты, а пасьля двух выступаў на шоў Эда Салівана Іцхак займеў фінансавую падтрымку дзеля працягу навучаньня. Ён стаў вучнем Джульярдзкай школы ў Нью-Ёрку.

### Выступы

У 1963 адбыўся дэбют Іцхака Пэрэльмана ў Карнэгі-холе, а ў наступным року ён стаў пераможцам конкурсу Левэнтрыта. Неўзабаве ён пачаў актыўна выступаць у турах. Сьпявае басам.

Акрамя выкананьня клясычнае музыкі, Пэрэльман таксама іграў джаз і клезьмер. Запісаў некалькі песьняў для фільмаў, найбольш вядомы зь якіх — «Сьпіс Шындлера» рэжысэра Джона Ўільямза. Разам зь віялянчэлістам Ё-Ё Ма удзельнічаў са сваёй скрыпкай у запісе мэлёдыяў для фільму «Мэмуары гейшы».

Іцхак Пэрэльман іграе на скрыпцы(en) італійскага майстра Антоніё Страдывары, створанай ў 1714 року, а таксама на *Сарэ* Джузэпэ Гварнэры.

### Дырыгент

Пэрэльман па запрашэньні выступае дырыгентам Дэтройцкага сымфанічнага аркестра. У 2002—2004 быў музычным кансультантам Сэнт-Люіскага сымфанічнага аркестра. З 2007 зьяўляецца мастацкім кіраўніком і галоўным дырыгентам Ўэстчэстэрскага філярманічнага аркестра.

## Сям’я

Іцхак Пэрэльман жыве ў Нью-Ёрку з жонкай Тобі, таксама клясычнай скрыпачкай. Маюць пяцёх дзяцей: Ноя, Наву, Ляору, Рамі і Арыэлу.

## Honors and awards

* Пераможца конкурсу Левэнтрыта (1964)
* Прэмія Грэмі за лепшы камэрны выступ:
	+ Даніель Барэнбойм & Іцхак Пэрэльман за *Брамс: Саната для трох скрыпак* (1991)
	+ Уладзімер Ашкеназі, Лін Гарэл & Іцхак Пэрэльман за *Бэтговэн: Трыё для фартэпіяна* (1988)
	+ Уладзімер Ашкеназі, Лін Гарэл & Іцхак Пэрэльман за *Чайкоўскі: Трыё для фартэпіяна ў A мінор* (1982)
	+ Іцхак Пэрэльман & Пінхас Цукерман за *Музыка для двух скрыпак (Машкоўскі: Сюіта для дзьвюх скрыпак/Шастаковіч: Дуэты/Пракоф’еў: Саната для дзьвюх скрыпак)* (1981)
	+ Іцхак Пэрэльман & Ўладзімер Ашкеназі за *Бэтговэн: Санаты для скрыпкі і фартэпіяна* (1979)
* Прэмія Грэмі за лепшы інструмэнтальны сольны выступ (з аркестрам)
* Прэмія Грэмі за лепшы інструмэнтальны сольны выступ (без аркестру)
* Прэмія Грэмі за лепшы альбом клясычнай музыкі
* Прэмія цэнтру імя Кэнэдзі (2003)
* Мэдаль Свабоды прэзыдэнта Рональда Рэйгана (1986)
* Нацыянальны мэдаль мастацтваў (2000)

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Іцхак Пэрэльман** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

* Афіцыйная бачына  (анг.)
* Іцхак Пэрэльман (анг.) на сайце IMDb