# Батан-Руж

|  |
| --- |
| Батан-Руж |
| Населены пункт |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  Краіна  |  ЗША
 |
|  Штат  |  Луізыяна
 |
|  Дата заснаваньня  | 1719 |
|  Кіраўніцтва і ўлада  |
| Mayor of Baton Rouge, Louisiana[d] | Шэран Ўэстан Брум[d] |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  204,89 км²
 |
|  Вышыня НУМ  |  17 м
 |
|  Часавы пас  | * UTC-6
* UTC-5 (летні час)
 |
|  Каардынаты  | 30°27′ пн. ш. 91°08′ з. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  | * ▼227 470 чал. (2020, 1 красавіка 2020)
 |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 225 |
|  Паштовы індэкс  | 70801, 70802, 70803, 70804, 70805, 70806, 70807, 70808, 70809, 70810, 70811, 70812, 70813, 70814, 70815, 70816, 70817, 70818, 70819, 70820, 70821, 70822, 70823, 70825, 70826, 70827, 70831, 70833, 70835, 70836, 70837, 70873, 70874, 70879, 70884, 70891, 70892, 70893, 70894, 70895, 70896 і 70898 |
|  |
|  Сайт  | www.brgov.com |
| Батан-Руж на мапе ЗША ±
Батан-Руж
Батан-Руж
 |

**Ба́тан-Руж** (па-ангельску: *Baton Rouge*) — сталіца штату Луізыяна, ЗША. Паводле перапісу 2020 году насельніцтва места складала 227 470 чалавек, што робіць яго другім паводле колькасьці насельніцтва горадам Луізыяны. У аглямэрацыі Батан-Руж жыве блізу 870 тысяч жыхароў. Гэта буйны індустрыяльны, нафтахімічны, мэдычны, дасьледчы, кінавытворчы і тэхналягічны цэнтар Поўдня ЗША.

## Гісторыя

На момант, калі гішпанцы пачалі свае першыя экспэдыцыі ўглыб кантынэнту з узьбярэжжа Мэксыканскай затокі ў пачатку XVI стагодзьдзя, паводле некаторых зьвестак, многія палітычныя цэнтры місысыпцаў ужо былі ў заняпадзе альбо закінутыя. На той час рэгіён, відаць, быў заселены сярэднімі паводле памеру тубыльнымі супольнасьцямі, аўтаномнымі вёскамі і племяннымі групамі. Іншыя доказы сьведчаць, што гэтыя місысыпскія паселішчы квітнелі на момант першага кантакту з гішпанцамі.

Батан-Руж на мапе 1863 году.
Францускі дасьледнік П’ер Лё Муан д’Ібэрвіль ачоліў дасьледчую экспэдыцыю ўверх па рацэ Місысыпі ў 1698 годзе. Дасьледнікі ўбачылі чырвоны слуп, які пазначаў мяжу паміж паляўнічымі ўгодзьдзямі розных плямёнаў. Француская назва Батан-Руж дакладна перакладаецца як «чырвоны слуп», што было перакладам тубыльнага тэрміну з скажэньнем. Эўрапейскае ж засяленьне Батан-Руж пачалося ў 1721 годзе, калі францускія каляністы заклалі тут вайсковы і гандлёвы пост. З 1763 да 1783 году Батан-Руж уваходзіў у склад брытанскай паўночнаамэрыканскай калёніі Ўэст-Флорыда, але ў верасьні 1779 году быў захоплены гішпанскімі войскамі. У першай палове XIX стагодзьдзя места стабільна павялічвалася дзякуючы параходнаму гандлю і транспарту. Набыцьцё Луізыяны ЗША ў 1803 годзе стала каталізатарам росту ангельска-амэрыканскага засяленьня, асабліва на поўначы штату. У 1846 годзе ягоны заканадаўчы орган прызначыў Батан-Руж новай сталіцай Луізыяны, замяніўшы ў гэтай якасьці Новы Арлеан.

Да пачатку грамадзянскай вайны ў ЗША насельніцтва места сягала амаль 5,5 тысячаў чалавек. Вайна амаль спыніла эканамічны рост, за выключэньнем тых галінаў, якія забясьпечвалі патрэбы арміі Поўначы, якая захапіла горад увесну 1862 году і трымала места да канца вайны. Канфэдэрацыйныя сілы сканцэнтравалі ў іншых местах штату. Улетку 1862 году блізу 2,6 тысячаў жаўнераў з КША марна спрабавалі вярнуць Батан-Руж пад уладу Поўдня. Па той вайне сталіца Луізыяны часова пераехала ў Новы Арлеан, але ў 1882 годзе горад зноў стаў галоўным местам штату. У 1950–я і 1960-я гады у Батон-Руж адбыўся бум нафтахімічнай індустрыі, што стымулявала пашырэньне гораду па-за межы ягонага першапачатковага цэнтру. Будаўнічы бум распачаўся ў горадзе ў 1990-х і трываў 2000-я гады, у выніку чаго Батан-Руж ператварыўся на адзін з найхутчый растучых гарадоў Поўдня ЗША у сфэры тэхналёгіяў. Пасьля магутных разбурэньняў у Новым Арлеане і рэгіёну ўзьбярэжжа ў час урагану Катрына 29 жніўня 2005 году ў горад накіраваліся да 200 тысячаў перасяленцаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.