# Галоўная старонка

Вітаем у Вікіпэдыі,

вольнай энцыкляпэдыі, якую можа рэдагаваць кожны.

Беларуская Вікіпэдыя працуе з 12 жніўня 2004 году.

Чытайма **91 154 артыкулы** клясычным правапісам!

**Стварыць артыкул** · Дапамога

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

Асобы
Геаграфія
Гісторыя
Грамадзтва

Культура
Мастацтва
Навука
Рэлігія

Спорт
Тэхніка
Філязофія
Эканоміка

**Катэгорыі артыкулаў пра Беларусь:**

Асобы
Геаграфія
Гісторыя

Культура
Мова
Навука

Палітыка
Спорт
Эканоміка

Абраны артыкул

Вуліца Карла Маркса ў Менску
**Вуліца Карла Маркса** (былая **Лошыцкая**, **Базарная**, **Падгорная**, **Сьвярдлова**, **Kommandantur straße**) — вуліца ў Ленінскім раёне Менску, адна з цэнтральных вуліцаў гораду. Названая ў гонар Карла Генрыха Маркса (1818—1883), нямецкага філёзафа, эканаміста, палітычнага журналіста. Праходзіць ад вуліцы Сьвярдлова да вуліцы Янкі Купалы, нумарацыя дамоў вядзецца ад вуліцы Сьвярдлова. Перасякаецца вуліцамі Валадарскага, Камсамольская, Леніна, Энгельса, Чырвонаармейская.
Сучасная вуліца ўзьнікла напрыканцы XVIII стагодзьдзя, больш выразна сфармавалася ў адпаведнасьці з праектным плянам 1797—1800 гадоў. Забудова вуліцы моцна пацярпела падчас Другой сусьветнай вайны. У паваенны пэрыяд была часткова адноўленая, часткова наноў забудаваная 4—5-павярховымі жылымі й адміністрацыйнымі будынкамі.
Уся забудова адрозьніваецца высокім архітэктурна-мастацкім узроўнем, а 25 будынкаў разьмешчаных на вуліцы ўключаныя ў Дзяржаўны сьпіс гісторыка-культурных каштоўнасьцяў Рэспублікі Беларусь. Сярод вядомых аб’ектаў вуліцы: Нацыянальны гістарычны музэй Рэспублікі Беларусь, Адміністрацыя прэзыдэнта Рэспублікі Беларусь, Нацыянальны акадэмічны тэатар імя Янкі Купалы, Цэнтральны Дом афіцэраў, амбасада Вялікабрытаніі, філялягічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўнівэрсытэту.
(*артыкул цалкам…*)

**Іншыя абраныя артыкулы** · Кандыдаты ў абраныя

Добры артыкул

Эмблема
**«Менскі маторны завод»** — дзяржаўнае машынабудаўнічае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў кастрычніку 1962 году.
На 2025 год у холдынг «ММЗ» уваходзілі «Барысаўскі завод агрэгатаў», «Гомельскі завод пускавых рухавікоў», «Жыткавіцкі маторабудаўнічы завод» і «Стаўпецкі ліцейны завод». Прадпрыемства акцыянавалі ў лютым 2009 году. У 2022 годзе вытворчасьць перавысіла 50 000 рухавікоў. Іх паставілі на канвэеры 49 заводаў і прадалі ў больш як 50 краінаў.
(*артыкул цалкам…*)

**Іншыя добрыя артыкулы** · Кандыдаты ў добрыя

Выява дня

**Архіў** |  |

Актуальныя падзеі

* Засталося **846** артыкулаў да 92 000.
* Аляксандар Лукашэнка памілаваў 52-х палітвязьняў, у тым ліку Мікалая Статкевіча (*11 верасьня*).
* Дональд Трамп зьняў абмежаваньні на ўгоды зь «Белавіяй» (*11 верасьня*).
* Арына Сабаленка выйграла Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе (*7 верасьня*).
* Алесь Белы выдаў найбольшую ў сьвеце беларускую кухарскую кнігу па-ангельску ў Канадзе (*15 жніўня*).

---

* **Трываюць**: Расейска-ўкраінская вайна
* Вайна ХАМАСу з Ізраілем (з 2023)
* Грамадзянская вайна ў Судане

**Памерлі**:  Озі Осбарн  (76 гадоў)
* Радзім Гарэцкі  (96 гадоў)
* Джуліюс Сунгмэн Чэнь  (85 гадоў)
* Марына Каласанці  (87 гадоў)
* Аляксандар Анісімаў  (61 год)

Гэты дзень у гісторыі

Мірскі замак
**9 ліпеня**:
- 1357 — імпэратар Сьвятое Рымскае імпэрыі Карл IV заклаў у Празе мост праз Вэлтаву
- 1863 — Нацыянальна-вызвольнае паўстаньне: расейскія карнікі павесілі Зыгмунта Серакоўскага, аднаго з кіраўнікоў выступленьня
- 1807 — перадача Беластоку і навакольных тэрыторыяў, населеных пераважна беларусамі, у склад Расейскае імпэрыі
- 1877 — пачатак першага Ўімбэлданскага турніру
- 1906 — у вёсцы Мікалаеўшчына адбыўся нелегальны настаўніцкі зьезд, разагнаны паліцыяй; за ўдзел у ім звольнілі 13 настаўнікаў, сярод іх К. Міцкевіча (Якуба Коласа), А. Сянкевіча, І. Фёдарава (Янку Маўра)
- 1932 — паўстаньне штату Сан-Паўлу супраць уладаў Бразыліі
- 1943 — Другая сусьветная вайна: хаўрусьнікі высадзіліся ў Сыцыліі
- 1955 — публікацыя супольнага маніфэсту Бэртрана Расэла і Альбэрта Айнштайна
- 1961 — у Вініпэгу (Канада) адкрыты помнік Тарасу Шаўчэнку
- 1999 — у Іране пачаліся 6 дзён студэнцкіх хваляваньняў
- 2002 — замкавы комплекс «Мір» *(на выяве)* атрымаў пасьведчаньне ЮНЭСКО аб улучэньні ў Сьпіс сусьветнае спадчыны

Болей угодкаў: 8 ліпеня — **9 ліпеня** — 10 ліпеня**Архіў** · Сёньня 9 ліпеня 2026 году · Абнавіць гэтую старонку

Ці ведаеце вы...
*З новых артыкулаў (1—31 студзеня)*
* … хто зьяўляецца бакамі **вайны**, што адбываецца зь 2023 году ў Судане?
* … з кім пабралася шлюбам **гэтая гарналыжніца**?
* … якія краіны ўваходзілі ў **гэтую кааліцыю**?
* … якая бітва стала вырашальнай падчас **гэтага паўстаньня** ў Карэі?
* … хто ініцыяваў стварэньне **гэтае суполкі** беларускіх пісьменьнікаў?
* … які адукацыйны праект заснавала **гэтая беларуская перакладніца**?
* … зь якім сусьветнавядомым тэатрам параўноўваюць **гэты стадыён(на выяве)*?

**Архіў** · Распачаць артыкул · Прапанаваць артыкул
 |

Гэта разьдзел Вікіпэдыі на беларускай мове клясычным правапісам. Існуе шмат іншых моўных разьдзелаў, зь якіх больш за **1 000 000** артыкулаў маюць:

English (ангельская) · Cebuano (сэбуанская) · Deutsch (нямецкая) · svenska (швэдзкая) · français (француская) · Nederlands (нідэрляндзкая) · русский (расейская) · español (гішпанская) · italiano (італьянская) · مصرى (эгіпецкая арабская) · polski (польская) · 日本語 (японская) · 中文 (кітайская) · Tiếng Việt (віетнамская) · Winaray (варайская) · العربية (арабская) · українська (украінская) · português (партугальская)

**Вікіпэдыя** працуе на магутнасьцях Фундацыі «Вікімэдыя», якая апэруе і некаторымі іншымі шматмоўнымі і вольнымі праектамі.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **Вікізьвесткі** Вольная база ведаў |  | **Вікікнігі** Падручнікі і дапаможнікі |  | **Вікікрыніцы** Вольныя дакумэнты |  | **Вікіслоўнік** Слоўнік і тэзаўрус |  | **Вікісховішча** Сховішча вольных файлаў |  | **Вікіцытатнік** Калекцыя цытатаў |
|  | **МэдыяВікі** Распрацоўка вольных праграмаў |  | **Мэта-вікі** Каардынацыя ўсіх праектаў Вікімэдыі |  | **Віківандроўкі** (анг.) Вольныя турыстычныя даведнікі |  | **Віківіды** (анг.) Слоўнік біялягічных відаў |  | **Віківэрсытэт** (анг.) Вольны ўнівэрсытэт |  | **Вікінавіны** (анг.) Вольныя навіны |