# Саламонавы астравы

|  |
| --- |
| **Саламонавы астравы** Solomon Islands |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
| **Нацыянальны дэвіз**: *«To Lead is to Serve»* |
| **Дзяржаўны гімн**: «*God Save Our Solomon Islands*» |
|  |
| **Афіцыйная мова** | Піджын ігліш |
| **Сталіца** | Ханіяра |
| **Найбуйнейшы горад** | Ханіяра |
| **Форма кіраваньня** каралева генэрал-губэрнатар | канстытуцыйная манархія Лізавета II Фрэнк Кабуі |
| **Плошча**  • агульная  • адсотак вады | 142-е месца ў сьвеце 28 896 км² 3,2 |
| **Насельніцтва**  • агульнае (2009)  • шчыльнасьць | 170-е месца ў сьвеце 523 000 18,1/км² |
| **СУП**  • агульны (2008)  • на душу насельніцтва | 171-е месца ў сьвеце $1,525 млрд $2917 |
| **Валюта** | Даляр Саламонавых астравоў (SBD) |
| **Незалежнасьць** — ад Вялікабрытаніі |  7 ліпеня 1978 |
| **Аўтамабільны знак** | SOL |
| **Дамэн верхняга ўзроўню** | .sb |
| **Тэлефонны код** | +677 |
| Мапа Саламонавых астравоў |

**Саламо́навы астравы** (па-ангельску: *Solomon Islands*) — астраўная краіна ў паўднёва-ўсходняй Акіяніі, на ўсходзе ад Новай Гвінэі. Уваходзіць у склад Брытаскай Садружнасьці Нацыяў. Краіна разьмяшчаецца ва ўсходняй частцы архіпэлягу з такой жа назвай. Складаецца з 990 астравоў, агульная плошча якіх складае 28,8 тыс. км².

## Гісторыя

Астравы былі адкрытыя ў 1568 годзе гішпанскім вандроўцам Альвара Мэндана дэ Нэйра. Эўрапейская калянізацыя пачалася ў ХІХ стагодзьдзі і паўночная частка архіпэлягу (з 1885 году) належала Нямеччыне, а паўднёвая (з 1893 году) Вялікабрытаніі. Некалькі астравоў былі перададзены Нямеччынай Вялікабрытаніі, якая ўсталявала тут свой пратэктарат. Астатнія нямецкія астравы Бугенвіль і Бука былі далучаныя да пратэктарату Нямецкай Новай Гвінэі.

Пад час Другой сусьветнай вайны (з 1942 году) астравы былі акупаваныя японскімі войскамі. З прычыны стратэгічнага становішча астравоў тут праходзілі адны з самых жорсткіх баёў у Ціхім акіяне. У 1943—1944 гадах японскія войскі былі выбітыя з архіпэлягу амэрыканскімі войскамі.

У 1976 годзе Саламонавы астравы атрымалі ўнутраную аўтаномію, а 7 ліпеня 1978 году атрымалі незалежнасьць, застаўшыся ў складзе Брытанскай Садружнасьці Нацыяў. У гады незалежнасьці краіна трапіла ў складанае эканамічнае становішча з прычыны ўсеагульнай карупцыі і значнага дэфіцыту бюджэту. Беспарадкі на вуліцах прывялі да яшчэ горшага крызісу. У ліпені 2003 году губэрнатар Саламонавых астравоў папрасіў аб міжнароднай дапамозе. Празь месяц на астравах высадзіліся 2200 паліцэйскіх з 20 краінаў Ціхага акіяна, на чале з Аўстраліяй і Новай Зэляндыяй.

1 траўня 2007 году астравы пацярпелі ад землятрусу і цунамі.

## Эканоміка

Эканоміка Саламонавых астравоў заснаваная на сельскай гаспадарцы, якая складае 48% нацыянальнага прыбытку, паслугі складаюць 40% прыбытку, прамысловасьць — 9%. Краіна атрымлівае значную міжнародную дапамогу.

Асноўнымі сельскагаспадарчымі культурамі зьяўляюцца: какосавая пальма, кававыя бабы, батат, пальмавы алей, маніёк.

Турызм на астравах не атрымаў значнага разьвіцьця. У 2000 годзе колькасьць турыстаў склала 15 тыс. чалавек (у асноўным з Аўстраліі, Маршалавых астравоў і Новай Зэляндыі).

На высьпе Бугенвіль знаходзяцца радовішчы медзі.

Галоўнымі партамі краіны зьяўляюцца Ханіяра, Яндзіна і Гізо.

## Дэмаграфія

Шчыльнасьць засяленьня астравоў невысокая, 94% насельніцтва складаюць саламонцы і мэлянэзійцы, 4% — палінэзійцы.

Па рэлігійным складзе насельніцтва: 77,5% — пратэстанты, 19,2% — каталікі.

На астравах ужываецца каля 80 моваў, з групы мэлянэзійскіх моваў і піджын інгліш, які выконвае функцыі *lingua franca*.

## Геаграфія

Асноўнымі астравамі краіны зьяўляюцца: Бугенвіль, Гуадалканал, Санта-Ісабэль, Малаіта, Сан-Крыстабаль, Шуазэль, Новая Георгія.

Паўночная частка архіпэлягу ўваходзіць у склад Папуа-Новай Гвінэі.

Астравы, у асноўным маюць вульканічнае паходжаньне, дзейнічаючыя вульканы: Балбі, Багана. Самы высокі пункт краіны знаходзіцца на вышыні 2743 км (востраў Бугенвіль). Клімат субэкватарыяльны, вільготны. Сярэднегадавая тэмпэратура вагаецца ад 26 °C да 28 °C. Ападкі складаюць ад 2300 да 7500 мм у год. З траўня да кастрычніка дзьме паўднёва-ўсходні пасат, са сьнежня да сакавіка — паўночна-заходні экватарыяльны мусон. Рэкі — невялікія і шматводныя. Большая частка астравоў пакрытая экватарыяльнымі лясамі (пальмы, фікусы і г. д.), у сухіх месцах саванамі.

## Адміністрацыйны падзел

Правінцыі Саламонавых астравоў
Саламонавы астравы дзеляцца на 9 правінцыяў:

1. Цэнтральная
2. Чоісэўл
3. Гуадалканал
4. Ісабэль
5. Макіра-Улава
6. Малаіта
7. Рэнэль і Бэлона
8. Тэмоту
9. Заходняя