# Краіны Балтыі

Краіны Балтыі на мапе
**Краі́ны Ба́лтыі** (па-эстонску: *Balti riigid, Baltimaad*, па-латыску: *Baltijas valstis*, па-летувіску: *Baltijos valstybės*), таксама **Ба́лтыя** — вобласьць у паўночна-ўсходняй Эўропе, якая ўключае ў сябе Латвію, Летуву й Эстонію. У савецкай гістарыяграфіі выкарыстоўваўся тэрмін *«Прыбалтыка»* (рас. *Прибалтика*).

Праз гаспадарчы роськвіт 2000—2006 гадоў краіны Балтыі атрымалі назоў балтыйскіх тыграў.

## Назва

### Вызначэньні словаў Балтыя й Прыбалтыка

У цяперашні час «Прыбалтыка» ў геаграфічным сэнсе ўяўляе сабой сукупнасьць дзяржаў, разьмешчаных на ўзьбярэжжы Балтыйскага мора — Расеі, Латвіі, Эстоніі, Літвы, Польшчы, Нямеччыны й скандынаўскіх краін — Фінляндыі й Швэцыі.

Латвія, Летува й Эстонія бяз Расеі, Нямеччыны, Польшчы й іншых маюць назву «*краіны Балтыі*» альбо «*Балтыя*».

У апошнія гады і ў навуковай літаратуры, і ў публіцыстыцы ўкараняецца тэрмін «Краіны Балтыі», які прымяняецца выключна ў дачыненьні да трох рэспублік, без расейскага Калінінграда:

> *Сучасная Прыбалтыка: Калінінградзкая вобласьць, Летува, Латвія, Эстонія*
>
>

### Палітычны сэнс

Цяпер прынята выкарыстоўваць назву «краіны Балтыі» для абазначэньня Латвіі, Летувы й Эстоніі. У Расеі і ў савецкай гістарыяграфіі выкарыстоўваецца тэрмін «Прыбалтыка».

На думку Паўла Ляўрынца, дацэнта, доктара гуманітарных навук, загадчыка катэдры расейскае філялёгіі Віленскага ўнівэрсытэту, тэрмін «Прыбалтыка» — гэта імпэрыялістычны погляд:

> Так і найменьне «Прыбалтыка» нясе ў сабе масквацэнтрычную арыентацыю, імпэрыялістычны погляд расейскай дзяржавы на сваю ўскраіну, пазбаўленую палітычнай субʼектнасьці.
>
>

Паводле філёзафа Гінтаўтаса Мажэйкіса, тэрмін «Прыбалтыка» цяпер ня ўказвае на штосьці ў палітычным пляне:

> Цяпер гэты тэрмін ані на што не ўказвае ў палітычным пляне, паколькі краіны Балтыі называюць і адносяць сябе да катэгорыі менавіта краін Балтыі. Такім чынам, тыя, хто прамаўляе слова «прыбалтыйскія» — адносяць гэтае значэньне да некаторага ўяўнага адчуваньня «савецкасьці», якая нібыта зараз нейкім чынам прысутнічае.
> *— філёзаф Гінтаўтас Мажэйкіс*
>
>

## Агульная статыстыка

Усе тры парлямэнцкія рэспублікі ўступілі ў Эўрапейскі Зьвяз 1 траўня 2004 году.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Эстонія | Латвія | Летува | **Разам** |
| Герб |  |  |  | — |
| Сьцяг |  |  |  |
| Сталіца | Талін | Рыга | Вільня |
| Незалежнасьць |  — да 13 ст.
 — 1918  — адноўлена 1991 |  — да 13 ст.
 — 1918  — адноўлена 1991 |  — да 18 ст.
 — 1918  — адноўлена 1990 |
| Насельніцтва (2015) | 1313271 | 1978700 | 2902832 | 6194803 |
| Плошч | 45339 км² | 64589 км² | 65300 км² | 175228 км² |
| Колькасьць насельніцтва на квадратны кілямэтар | 29/км² | 31/км² | 44/км² | 35/км² |
| Вада % | 4,56 % | 1,5 % | 1,35 % | 2,23 % |
| ВВП (намінальны) (2015) | $22,934 млрд | $27,822 млрд | $41,776 млрд | $112,530 млрд |
| ВВП (намінальны) на чалавека (2016) | $18,452 | $14,496 | $15,366 | $16,035 |
| ВВП (ПКЗ) (2015) | $37,879 млрд | $49,891 млрд | $82,143 млрд | $171,110 млрд |
| ВВП (ПКЗ) на чалавека (2016) | $30038 | $25817 | $29380 | $28,411 |
| Каэфіцыент Джыні (2012) | 33,2 | 35,5 | 35,2 | — |
| Індэкс чалавечага разьвіцьця (2014) | 0,861 (Разьвітыя краіны) | 0,819 (Разьвітыя краіны) | 0,839 (Разьвітыя краіны) |
| Інтэрнэт-дамэн | .ee | .lv | .lt |
| Тэлефонны код | +372 | +371 | +370 |

## Крыніцы