# 5 ліпеня

|  |
| --- |
| ← **ліпень** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 год Усе дні |

**5 лі́пеня** — 186-ы дзень году (187-ы ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 179 дзён.

## Падзеі

* 1439 — падпісаная Флярэнтыйская вунія
* 1687 — першая публікацыя «Матэматычных пачаткаў натуральнае філязофіі» Ісака Ньютана
* 1772 — Расея, Аўстрыя і Прусія заключылі ў Пецярбургу трактат пра падзел Рэчы Паспалітай (Першы падзел)
* 1811 — Вэнэсуэла першай з гішпанскіх калёніяў у Паўднёвай Амэрыцы абвясьціла сваю незалежнасьць
* 1920 — у часе польска-савецкай вайны адбылася Бітва пад Глыбокім
* 1938 — заснаваньне Нацыянальнага гістарычнага архіву Беларусі
* 1946 — на фэсьце моды ў Парыжы ўпершыню прэзэнтавалі купальнік-бікіні
* 1947 — Беларусь уступіла ў Сусьветны паштовы саюз
* 1954 — амэрыканскі сьпявак Элвіс Прэсьлі запісаў сваю першую песьню
* 1969:
* адкрыцьцё мэмарыяльнага комплексу «Хатынь»
* адкрыцьцё Кургана Славы Савецкай Арміі
* 1975 — абвяшчэньне незалежнасьці Каба-Вэрдэ
* 2001 — у Менску распачаўся III Зьезд беларусаў сьвету
* 2004 — прыняты закон «Аб дзяржаўных сымбалях Рэспублікі Беларусь» (№301-3)

## Нараджэньні

* 1182 — Францішак з Асізі, заснавальнік ордэну Меншых Братоў, больш вядомага зараз як Ордэн Францішканаў, а таксама міранскага ордэну Братоў і Сёстраў Пакаяньня і (разам з Клараю з Асізі) жаночага ордэну Бедных Жанчынаў
* 1789 — Фадзей Булгарын, расейскі журналіст, пісьменьнік, літаратурны крытык
* 1805 — Віктор дэ Тарнако, люксэмбурскі палітычны й дзяржаўны дзяяч. Чацьвёрты прэм’ер-міністар Люксэмбургу
* 1818 — Антон Яленскі, грамадзкі дзяяч, адзін з кіраўнікоў нацыянальна-вызвольнага паўстаньня 1863—1864 гадоў
* 1879 — Людвік Абрамовіч, польскі гісторык, грамадзкі дзеяч, журналіст, выдавец
* 1891 — Цін Уевіч, адзін з найвыбітнейшых харвацкіх паэтаў 20 стагодзьдзя
* 1886 — Вілем Дрээс, нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч. Былы прэм’ер-міністар Нідэрляндаў
* 1888 — Гербэрт Гасэр (пам. 1963), амэрыканскі фізыёляг, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі 1944 году ў галіне фізыялёгіі і мэдыцыны, сумесна з Джозэфам Эрлангерам
* 1889 — Жан Както, францускі пісьменьнік, мастак і рэжысэр
* 1902 — Меер Аксэльрод, савецкі мастак, вядомы сваімі акварэльнымі працамі, якія адлюстроўваюць сюжэты з жыцьця габрэяў у Расейскай імпэрыі і СССР.
* 1911 — Жорж Пампіду, францускі дзяржаўны дзяяч, прэм’ер-міністар (1962—1968) і прэзыдэнт (1969—1974) Пятай рэспублікі
* 1940 — Вадзім Папоў, беларускі палітык, старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2000—2004 і 2007—2008)
* 1958 — Цыпі Ліўні, міністар замежных справаў Ізраілю, дэпутат Кнэсэту ад партыі «Кадзіма»
* 1965 — Людміла Рублеўская, беларуская пісьменьніца, паэтка, літаратарка
* 1966 — Джанфранка Дзола, італьянскі футбаліст
* 1975 — Эрнан Крэспа, аргентынскі футбаліст
* 1979 — Стыліян Петраў, баўгарскі футбаліст
* 1982 — Альбэрта Джылярдына, італьянскі футбаліст
* 1992 — Ладзіслаў Крэйчы, чэскі футбаліст

## Сьмерці

* 1657 — Геранім Уладзіслаў Сангушка, рымска-каталіцкі дзеяч ВКЛ
* 1938:
	+ Юры Лістапад, беларускі палітычны дзеяч, публіцыст, удзельнік Слуцкага збройнага чыну
	+ Арон Штаркман, пэдагог, рэктар БДІНГ
* 1969 — Вальтэр Гропіюс, нямецкі архітэктар, заснавальнік Баўгаўсу
* 1995 — Барыс Сачанка, беларускі пісьменьнік, перакладнік і выдавец
* 1996 — Васіль Вітка, беларускі савецкі паэт, драматург, клясык беларускай дзіцячай літаратуры, заслужаны дзяяч культуры Беларускай ССР
* 2005 — Яўген Ціхановіч, беларускі мастак
* 2016 — Міхась Шавыркін, беларускі пісьменьнік, журналіст, рэдактар, культуралягічны і пэдагагічны дзеяч, галоўны рэдактар часопіса «Роднае слова» (1987—2006 гг.).
* 2021 — Уладзімер Мяньшоў, расейскі кінэматаграфіст, ляўрэат прэміі «Оскар»

 **5 ліпеня** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў