# Оксфард

|  |
| --- |
| Оксфард |
| Населены пункт |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
| Герб |

 |
|  Краіна  |  Вялікабрытанія
 |
|  Графства  |  Оксфардшыр
 |
|  Дата заснаваньня  | X стагодзьдзе |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  45,59 км²
 |
|  Часавы пас  | UTC+0, GMT, Western European Summer Time[d] і заходнеэўрапейскі час[d] |
|  Каардынаты  | 51°45′07″ пн. ш. 1°15′28″ з. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  |  157 997 чал. (2014)

  |
|  Этнахаронімы  | Oxonian, oxoniense, Oksfordano, Ossoniensi, oxoniensi, Oxfordčan і Oxfordčanka |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 01865 |
|  Паштовы індэкс  | OX1, OX2, OX3, OX4, OX33, OX44 і OX postcode area |
|  |
|  Сайт  | oxford.gov.uk |
| Оксфард на мапе Вялікабрытаніі
Оксфард
 |

**О́ксфард** (па-ангельску: *Oxford*) — горад у Вялікабрытаніі, сталіца графства Оксфардшыр. Вядомы дзякуючы найстарэйшай у ангельскамоўных краінах і адной з найстарэйшых у Эўропе вышэйшых навучальных установаў — Оксфардзкаму ўнівэрсытэту. Гэты ўнівэрсытэт зьяўляецца другім у рэйтынгу (пасьля Кембрыджу) у Вялікай Брытаніі. У ім навучаліся больш за 50 Нобэлеўскіх ляўратаў. Оксфард месьціцца на беразе Тэмзы. Участак ракі, якая працякае праз горад (10 міль) называюць *The Isis*. У 2014 г. у горадзе пражывала 158 000 чалавек.

## Гісторыя

Гісторыя Оксфарду бярэ свой пачатак з часоў паселішча ў саксонскі час. Назва паходзіць ад старажытнаангельскага слова Oxenaforda, што азначае «брод для валоў», і стасуецца да неглыбокага плыткага месца ракі, дзе маглі праходзіць валы. Горад меў стратэгічнае значэньне праз брод і разьмяшчэньня гораду на рацэ Тэмзе ў месцы ейнага ўтоку ў раку Чэрўэл. Па нарманскай заваёве ў 1066 годзе нарманскі лорд Робэрт Д’Ойлі пабудаваў Оксфардзкі замак у 1071 годзе, каб забясьпечыць кантроль над рэгіёнам. Горад набыў нацыянальнае значэньне ў раньні нарманскі час.

Мэртан-каледж Оксфарду паўстаў у 1264 годзе.
Выкладаньне ў горадзе пачалося ў XI стагодзьдзі, а да канца XII стагодзьдзя ў горадзе месьціўся малады Оксфардзкі ўнівэрсытэт. Часам паміж схалястычнай супольнасьцю і горадам узьнікала напружанасьць. Гэтак у 1209 годзе, пасьля таго, як мяшчанін павесіў двух навукоўцаў за меркаванае забойства, шэраг оксфардзкіх навукоўцаў уцяклі і заснавалі Кембрыдзкі ўнівэрсытэт. Канфлікты паміж мяшчанамі і навукоўцамі цягніліся надалей, а іхняй кульмінацыяй стаў бунт у Дзень сьвятой Схалястыкі ў 1355 годзе, за час якога за некалькі дзён загінула каля 93 студэнтаў і мяшчанаў. Оксфард быў абложаны падчас бязладзьдзя ў 1142 годзе. Быўшы пераважна царкоўным горадам, Оксфард моцна пацярпеў ад зьменаў, выкліканых ангельскай Рэфармацыяй. Царкоўныя ўстановы места былі ліквідаваны, то бок гарадзкія манастыры былі зачыненыя ў 1530-х гадах. Рэлігійныя канфлікты беспасярэдне закранулі Оксфард падчас перасьледу Марыі. Тут былі судзімы Оксфардскія пакутнікі за гарэзію. Біскупы Г’ю Латымэр і Нікалас Рыдлі былі спаленыя на вогнішчы ў Оксфардзе ў кастрычніку 1555 году, а былы арцыбіскуп Томас Кранмэр быў пакараны сьмерцю ў сакавіку 1556 году. Помнік віктарыянскай эпохі, Мэмарыял пакутнікам у Сэнт-Джайлз, цяпер ушаноўвае пакутнікаў тых часоў.

Відарысы Гай-стрыт у XIX стагодзьдзі.
Оксфард атрымаў статус «сіці» ў 1542 годзе, калі была створаная Оксфардзкая дыяцэзія. У той час капліца каледжа Хрыстовай царквы была пераўтвораная ў катэдру, што афіцыйна дало Оксфарду гарадзкія прывілеі. За час грамадзянскай вайны Карл I зрабіў Оксфард сваёй фактычнай сталіцай (1642—1646), калі перанёс сюды свой двор, выкарыстоўваючы горад у якасьці сваёй рэзыдэнцыі па выгнаньні зь Лёндану.

Прамысловы рост гораду пачаўся ў XIX стагодзьдзі, а ў пачатку XX стагодзьдзя ён зазнаў прамысловы бум. Традыцыйнымі галінамі прамысловасьці былі броварства і выдавецкая справа. Да XIX стагодзьдзя асноўнымі працадаўцамі сталі выдавецтва Оксфардзкага ўнівэрсытэту ды іншыя друкарні. У 1910 годзе прадпрымальнік Ўільям Морыс заснаваў аўтамабільную справу ў Оксфардзе, адкрыўшы зборачны завод у Каўлі. Насельніцтва і эканоміка гораду павялічваліся разам з гэтым прамысловым росквітам.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.