# Анджэла Дэвіс

|  |
| --- |
| Анджэла Дэвіс |
| па-ангельску: *Angela Davis* |
| Выступ ва ўнівэрсітэце Альберты, 28 сакавіка 2006 году  |
|  Асабістыя зьвесткі  |
| Нарадзілася | 26 студзеня 1944  Бірмінггэм, Алабама, ЗША |
| Партыя | Камуністычная партыя ЗША |
| Адукацыя | * Каліфарнійскі ўнівэрсытэт у Сан-Дыега[d] (1968)
* HU Berlin
* сярэдняя школа імя Элізабэт Ірвінг[d]
* Франкфурцкі ўнівэрсытэт імя Гётэ[d] (1967)
* Брандэйскі ўнівэрсытэт[d]
 |
|  Бацька  | Benjamin Frank Davis, Sr.[d] |
|  Маці  | Sallye Davis[d] |
|  Узнагароды  |     прэмія Томаса Мэртана[d] (2006) Амэрыканская кніжная прэмія[d] (1998) Blue Planet Award[d] (2011) honorary citizen of Magdeburg[d] (1972) honorary doctorate of Pompeu Fabra University[d] (9 сакавіка 2021) honorary doctorate of Paris Nanterre University[d] (2014) Q109986273? honorary degree from Spelman College[d] (2021) Q121537149? (2019) Time 100[d] (22 верасьня 2020) Нацыянальная жаночая заля славы[d] (14 верасьня 2019) ганаровы доктар Кембрыдзкага ўнівэрсытэту[d] (25 чэрвеня 2025) ганаровы доктар[d] (2016)  |

**Анджэла Івона Дэвіс** (па-ангельску: *Angela Yvonne Davis*; 26 студзеня 1944, Бірмінгэм, Алабама, ЗША) — амэрыканская праваабаронца, дзяяч камуністычнага руху, сацыёлаг, пэдагог і пісьменьнік. У 1970-х гадах была сымбалем руху за правы зьняволеных. Была зьвязаная з партыяй «Чорныя пантэры».

## Біяграфія

Нарадзілася 26 студзеня 1944 году ў Бірмінггэме, штат Алабама, ЗША, ў сям’і аўтазапраўшчыка і школьнай настаўніцы.

У школе Анджэла Дэвіс вучылася на «выдатна» і марыла стаць настаўніцай. У старэйшых клясах яна стала сябрам марксісцкага гуртка. Паступіла ў масачусэцкі Ўнівэрсытэт Брандэйса, дзе была адной з трох цёмнаскурых студэнтаў на курсе. У 1963 годзе наведала VIII Сусьветны фэстываль моладзі і студэнтаў у Хэльсынкі. Дэвіс, якая цікавілася левым экзістэнцыялізмам Сартра і Камю, вучылася і ў Францыі, маючы цесныя зносіны ў гэты пэрыяд з прадстаўнікамі эўрапейскіх леварадыкальных рухаў.

Прыбыўшы на радзіму, Анджела ўступіла ў Камуністычную партыю ЗША. Калі яна пачала выкладаць у Каліфарнійскім унівэрсытэце ў Лос-Анджэлесе, яна па распараджэньні губэрнатара Рональда Рэйгана была звольненая з ВНУ за сяброўства ў Кампартыі. Анджела перакваліфікавалася ў праваабаронцу. Неўзабаве яна была абвінавачаная ў захопе закладнікаў і забойстве. Дэвіс зьехала з Каліфорніі і хавалася ад паліцыі на працягу двух месяцаў, перш чым яе арыштавалі ў Нью-Ёрку.
Праз 18 месяцаў зьняволеньня, на судовым працэсе, абвінавачваньні не ўдалося давесьці дачыненьне Дэвіс да захопу закладнікаў і забойства.

Пасьля вызваленьня Анджела Дэвіс стала сябрам ЦК Камуністычнай партыі ЗША, балатавалася ад яе ў пары з Гэсам Холам на пасаду віцэ-прэзыдэнта ЗША ў 1980 (калі зь ёй сустрэўся асабіста Леанід Брэжнеў) і 1984 гадах. Наведвала Савецкі Саюз.

Працягваючы вызначаць сябе як леварадыкал і дэмакратычную сацыялістку, яна актыўна займаецца барацьбой за правы жанчын і зьняволеных.

## Узнагароды

* Ганаровы доктар МДУ імя М. В. Ламаносава (восень 1972 году)
* Нацыянальны ордэн Плайя-Хірон (Куба, 3 кастрычніка 1972 году)
* Мэдаль «У адзначэньне 100 гадоў з дня нараджэньня У. І. Леніна» (1972 год)
* Міжнародная Ленінская прэмія «За ўмацаваньне міру паміж народамі» (1979)
* Прэмія нямецкага таварыства абароны грамадзянскіх правоў і чалавечай годнасьці (2004)

## Вонкавыя спасылкі

 **Анджэла Дэвіс** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў