# Аўтаномны край Косава і Мятохія

|  |
| --- |
| Аўтаномны край Косава і Мятохія |
|  Агульныя зьвесткі  |
|  Краіна  | * Сэрбія
 |
|  Статус  | аўтаномны край Сэрбіі[d] |
|  Адміністрацыйны цэнтар  | Прышціна |
|  Дата ўтварэньня  | 28 верасьня 1990 |
|  Афіцыйныя мовы  | сэрбская і альбанская мова |
|  Насельніцтва  | * 1 808 195 чал. (2018)
 |
|  Плошча  | * 10 939 км²
 |
|  Месцазнаходжаньне  |
|  |
|  Мэдыя-зьвесткі  |
|  Часавы пас  |  UTC+1, UTC+2
  |
|  Код ISO 3166-2  | RS-KM |
|    Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы  |

**Аўтаномны край Косава і Мятохія** (па-сэрбску: *Аутономна покрајина Косово и Метохија*, скар. па-сэрбску: Космет, па-альбанску: *Krahina Autonome e Kosovës dhe Metohis*) — адзін з двух (разам з Ваяводзінай) аўтаномных краёў Сэрбіі.

## Спрэчны статус рэгіёну

### Пазыцыя Сэрбіі

Паводле сэрбскай Канстытуцыі, Аўтаномны край Косава і Мятохія — неад’емная частка тэрыторыі Сэрбіі са статусам шырокай аўтаноміі.

### Сапраўднае становішча

Тэрыторыя кантралюецца дзяржавай Рэспубліка Косава. Сэрбія не прызнае незалежнасьць Рэспублікі Косава.

## Абгрунтаваньні пазыцый бакоў

### Пазыцыя Сэрбіі

Дамаганьні сэрбаў на тэрыторыю Косава і Мятохіі заснаваны на прынцыпах гістарычнага права.

На гэтай тэрыторыі ў 1389 годзе адбылася бітва на Косавым полі, якая мела вялікае значэньне для фармаваньня самасьвядомасьці сэрбскага народу.

У XIV ст. на тэрыторыі Косава і Мятохіі знаходзіўся цэнтар сярэднявечнай сэрбскай дзяржавы. З XIII ст. і да 1767 году тут жа разьмяшчаўся і пасад Печскага патрыярху, які ў пэрыяд знаходжаньня Сэрбіі пад уладай Асманскай імпэрыі служыў галоўным цэнтрам сэрбскай культуры і нацыянальнага руху. У цяперашні час край мае шмат помнікаў праваслаўнай архітэктуры як сярэдніх стагоддзяў, так і новага часу.

### Пазыцыя альбанцаў Рэспублікі Косава

Альбанцы ў сваю чаргу настойваюць на перавазе этнічнага права, хоць таксама спрабуюць падвесьці пад свае дамаганьні гістарычную аснову.

З канца XVII ст. і да пачатку XVIII ст., значная колькасьць сэрбаў пакінула тэрыторыю Косава і на гэтыя землі пачалі перасяляцца альбанцы. Доля альбанскага насельніцтва паступова павялічвалася і да сярэдзіны XIX ст. перавысіла 50%.

У XVIII—XIX стагоддзях цэнтар сэрбскага нацыянальнага руху перамясьціўся ў Паўночную Сэрбію, дзе ў 1817 годзе было створана аўтаномнае, а з 1878 году — незалежнае Сэрбскае княства, у той час як Косава стала цэнтрам альбанскага нацыянальнага руху і ядром барацьбы альбанцаў за самакіраваньне і незалежнасьць ад Асманскай імпэрыі.

## Адміністрацыйны падзел

Плошча аўтаномнага краю Косава і Мятохія — 10 939 км², што складае 12,4% ад агульнай тэрыторыі Сэрбіі. Паводле заканадаўства Рэспублікі Сэрбія, Косава і Мятохія падзелена на 5 раёнаў: Косаўскі, Печскі, Прызрэнскі, Косаўска-Мітравіцкі і Косаўска-Памораўскі. У іх склад уваходзіць 1449 населеных пунктаў. Зь іх 26 зьяўляюцца населенымі пунктамі гарадзкога тыпу.

* Косаўская акруга
* Печская акруга
* Прызрэнская акруга
* Косаўска-Мітравіцкая акруга
* Косасўка-Паморская акруга

## Крыніцы

## Глядзіце таксама

* Гісторыя Сэрбіі
* Югаславія
* Гісторыя Альбаніі

## Літаратура

* Heike Krieger. The Kosovo Conflict and International Law: An Analytical Documentation 1974—1999. — Cambridge University Press, 2001. — 601 с — P. 13. — ISBN 0521800714.
* Robert Elsie. Historical Dictionary of Kosovo. — Scarecrow Press, 2010. — С. 65—66. — 452 с — ISBN 0810874830.