Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Адносная малекулярная маса

**Адносная малекулярная маса** (абазначаецца: WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ) — хімічная велічыня, роўная стасунку сярэдняй масы малекулы, што складаецца з натуральных нуклідаў дадзенага хімічнага элемэнта да 1/12 масы атама ў нукліда 12C. Пры памнажэньні малекулярнай масы на 1,6607\*10-24 г атрымаецца сярэдняя маса малекулы ў грамах.

## Крыніцы
# Лупа

Лупа
**Лупа** — аптычная сыстэма, якая складаецца зь лінзы або некалькіх лінзаў, прызначаная для павелічэньня і назіраньня дробных прадметаў, разьмешчаных на адлегласьці. Выкарыстоўваецца ў многіх галінах чалавечай дзейнасьці, у тым ліку ў біялёгіі, мэдыцыне, археалёгіі, банкаўскай і ювэлірнай справе, крыміналістыцы, пры рамонце гадзіньнікаў і радыёэлектроннай тэхнікі, а таксама ў філятэліі, нумізматыцы і баністыцы.

## Вонкавыя спасылкі

 **Лупа** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Вэнь Дзябао

|  |
| --- |
| Вэнь Дзябао |
| па-кітайску: 温家宝 |
|  |
|  |
| віцэ-прэм’ер Дзяржаўнай рады Кітайскай народнай рэспублікі[d] |
| 18 сакавіка 1998 — 16 сакавіка 2003 |
| Папярэднік | Li Lanqing[d] |
| Наступнік | Hui Liangyu[d] |
| прэм’ер Кітайскай народнай рэспублікі[d] |
| 16 сакавіка 2003 — 15 сакавіка 2013 |
| Папярэднік | Чжу Жунцзы[d] |
| Наступнік | Лі Кэцян[d] |
| сябра Палітбюро Камуністычнай партыі Кітаю[d] |
| 19 верасьня 1997 — 15 лістапада 2012 |
| Старшыня Галоўнага офісу Камуністычнай партыі Кітаю[d] |
| красавік 1986 — сакавік 1993 |
| Папярэднік | Wang Zhaoguo[d] |
| Наступнік | Zeng Qinghong[d] |
| сябра Сталага камітэту Камуністычнай партыі Кітаю[d] |
| 15 лістапада 2002 — 15 лістапада 2012 |
|  Асабістыя зьвесткі  |
| Нарадзіўся | 15 верасьня 1942(1942-09-15) (83 гады)* Цяньцзінь[d], рэжым Ван Цзінвэя[d], Кітайская Рэспубліка
 |
| Партыя | * Камуністычная партыя Кітаю
 |
| Адукацыя | * Найвышэйшая цяньцьзіньская школа Нанькай[d]
* Кітайскі геалягічны ўнівэрсытэт[d]
 |
|  Сужэнец  | Цзянь Пэйлі[d] |
|  Дзеці  | Вэнь Юнсон[d] і Вэнь Ручунь[d] |
|  Маці  | Yang Zhiyun[d] |
|  Подпіс  |  |

**Вэнь Дзябао** (кіт. спрошч.: 温家宝, кіт. трад.: 溫家寶; піньінь Wēn Jiābǎo; верасень 1942, г. Цяньдзінь) — кітайскі палітык. Пачынаючы з 2003 году займае пасаду Прэм’ера Дзяржсавету КНР (прэм’ер-міністар).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Вэнь Дзябао** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Шэньчжэнскі мэтрапалітэн

|  |
| --- |
| Шэньчжэнскі метрапалітэн |
|  |
| Інфармацыя |
| Месцазнаходжаньне |
Шэньчжэнь, КНР |
| Пачатак працы |
28 сьнежня 2004 |
| Лініі |
8 лініяў *Даўжыня:* 286,2 км |
| Колькасьць станцыяў |
199 |
| Пасажырапаток на дзень |
3,9 млн. (2016) |
| Пасажырапаток на год |
1,122 млрд. (2015) |
| Схема мэтрапалітэну |
|  |

**Шэньчжэнскі мэтрапалітэн** (па-кітайску: 深圳地铁) — мэтро ў горадзе Шэньчжэнь у кітайскай правінцыі Гуандун. Пабудавана ў 1999 годзе, уведзена ў эксплюатацыю 28 сьнежня 2004 году. Шэньчжэнь стаў шостым горадам Кітаю з мэтрапалітэнам пасьля Пэкіна, Ганконгу, Цяньцзіню, Шанхаю і Гуанчжоў.

## Вонкавыя спасылкі

 **Шэньчжэнскі мэтрапалітэн** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Сіньцьзян-Уйгурскі аўтаномны раён

|  |
| --- |
| Сіньцьзян-Уйгурскі аўтаномны раён |
| кіт.  新疆维吾尔自治区 уйг.  شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى‎ |
|  Агульныя зьвесткі  |
|  Краіна  | Кітай |
|  Статус  | аўтаномны раён |
|  Адміністрацыйны цэнтар  |  Урумчы
 |
|  Улучае  |  14 акругаў, 99 паветаў, 1005 воласьцяў
 |
|  Найбольшы горад  |  Урумчы
  |
|  Дата ўтварэньня  | 1 кастрычніка 1955 |
|  Губэрнатар  | Нур Бэкры |
|  Сакратар КПК  |  Чжан Чуньсянь
 |
|  Насельніцтва (2010)  | 21 813 334 чал. (25-е месца)
  |
|  Шчыльнасьць  |  13 чал./км² (29-е месца)
  |
|  Нацыянальны склад  |  уйгуры, хань, казахі, хуэй, кыргызы, манголы, дунсян, памірскія народы, сібо
 |
|  Плошча  |  1 664 900 км² (1-е месца)
  |
|  Месцазнаходжаньне Сіньцьзян-Уйгурскага аўтаномнага раёну  |
|  |
|  Мэдыя-зьвесткі  |
|  Код ISO 3166-2  | CN-65 |
|  Афіцыйны сайт |
|    Дадатковыя мультымэдыйныя матэрыялы  |

**Сіньцьзя́н** (па-кітайску: 新疆, піньінь: *Xīnjiāng*, [ɕíntɕjɑ́ŋ]; па-ўйгурску: شىنجاڭ, лац.: *Shinjang*), афіцыйна — **Сіньцьзя́н-Уйгу́рскі аўтаномны раён** (па-кітайску: 新疆维吾尔自治区, піньінь: *Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū*; па-ўйгурску: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى‎, трансьл.: *Shinjang Uyghur Aptonom Rayoni*) — аўтаномны раён на крайнім паўночным захадзе Кітайскай Народнай Рэспублікі. Частка тэрыторыі Сіньцзяну на поўнач ад гораў Цянь-Шаню завецца Джунгарыя (ад манг. Зүүнгар — «левая рука»; калм. Зүн Һар; каз. Жоңғария; кырг. Жуңгарстан; кіт. 準噶爾 (Чжуньгаэр); уйг. Җуңғар ойманлиғи/جۇڭغار ئويمانلىغى). Гістарычна гэты край называўся Ўсходнім Туркестанам, і гэтай назьве дагэтуль сьледуюць многія прадстаўнікі карэннага цюрскамоўнага насельніцтва.

Сталіцай Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёну зьяўляецца места Ўрумчы, адносна малады горад, асабліва ў параўнаньні з гарадамі з багатым гістарычным мінулым — гістарычнай сталіцай краю Кашгарам або Яркандам, Кульджай ці Турфанам. Іншымі славутасьцямі Сіньцьзяну зьяўляюцца гарады Шыхэцы, прадмесьце Ўрумчы Чандзі, горад нафтавікоў Карамай, Алтай — казаскі горад ля падножжа аднайменнага горнага ланцугу, Корла, Хамі, Манас, Аксу і Хатан — старажытны горад на поўдні Тарымскай нізіны.

## Гаспадарка

* Газаправод «Сярэдняя Азія — Кітай»

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт (кіт.)
* Tianshannet: Сіньцзян, адміністрацыйны падзел (рас.)
# Мабілізацыя

Польская мабілізацыя 1939.
**Мабілізацыя (*мабілізацыйнае разгортваньне*)** (па-француску: *mobilisation*, ад *mobiliser* — рухаць) — комплекс мерапрыемстваў, накіраваных на перавод узброеных сіл (УС) і дзяржаўнай інфраструктуры на ваеннае становішча. Упершыню слова «мабілізацыя» было ўжыта для апісаньня мерапрыемстваў, якія праводзяцца Прусіяй ў 1850—1860 гадах. Тэорыя і мэтады мабілізацыі з тых часоў бесьперапынна разьвіваліся.

Мабілізацыя можа быць агульнай, якая праводзіцца ў маштабе ўсёй дзяржавы з мэтай прывядзеньня УС у поўную баявую гатоўнасьць і пераводу прамысловасьці і інфраструктуры дзяржавы на ваеннае становішча, і прыватнай, якая можа праводзіцца як на асобнай тэрыторыі, так і з мэтай павышэньня баявой гатоўнасьці УС ці асобных яе аб’яднаньняў і злучэньняў.

**Мабілізацыйны плян** — дакумэнт асаблівай важнасьці, у якім прапісаны мабілізацыйныя мерапрыемствы і парадак іх правядзеньня. Ён непарыўна зьвязаны з Плянам стратэгічнага разгортваньня УС. Абодва дакумэнта, як правіла, рыхтуюцца ў Генэральным штабе і зацьвярджаюцца вышэйшым кіраўніцтвам краіны.

## Пэрманэнтная мабілізацыя

У адрозьненьне ад мабілізацыі, якая праводзіцца да пачатку вайны і, у некаторых выпадках, зьяўляецца нагодай да яе, пэрманэнтная мабілізацыя праводзіцца на працягу ўсёй вайны, ці яе часткі. Важным рэсурсам гэтай мабілізацыі зьяўляецца кантынгент грамадзянскіх асобаў, якія з прычыны натуральнага ходу часу дасягаюць прызыўнога ўзросту.

## Літаратура

* Froment, «La mobilisation et la préparation à la guerre».
# Малайская мова

|  |
| --- |
| Малайская |
| Bahasa Melayu, بهاس ملايو ‎ |
|  |
|  Ужываецца ў  | Малайзія, Інданэзія, Брунэй |
|  Рэгіён  | Малайцы[d] |
|  Колькасьць карыстальнікаў  | 20-30 млн. |
|  Афіцыйны статус  |
|  Афіцыйная мова ў  |  Малайзія, Сынгапур, Брунэй
 |
|  Пісьмо  | малайскі альфабэт[d], джаві[d] і лацінскае пісьмо |
|  Коды мовы  |
|  ISO 639-1  | ms |
|  ISO 639-2(Б)  |  may (B); msa (T)
  |
|  ISO 639-2(Т)  |  msa і ін.
  |
|  ISO 639-3  | msa |
|  SIL  |  -
 |

**Мала́йская мо́ва** (па-малайску: *Bahasa Melayu*) — адна з аўстранэзійскіх моваў (малайска-палінэзійская галіна, заходняя «падгаліна»). Распаўсюджаная на высьпе Суматра, паўвысьпе Малака, у прыбярэжных раёнах выспы Калімантан, а таксама на шэрагу драбнейшых выспаў.

## Вонкавыя спасылкі