Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Акратыры і Дэкелія

|  |
| --- |
| **Акратыры і Дэкелія** Akrotiri Sovereign Base Area |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  |
| **Афіцыйная мова** | ангельская, грэцкая |
| **Сталіца** | Эпіскопі |
| **Форма кіраваньня** каралева губэрнатар | залежная тэрыторыя Элізабэта ІІ James Illingworth |
| **Плошча**  • агульная  • адсотак вады |  254 км² нязначны |
| **Насельніцтва**  • агульнае (2007) |  7000 кіпрыётаў і 7500 брытанскіх вайскоўцаў |
| **Валюта** | Эўра (EUR) |
| **Часавы пас**  • улетку | UTC+2 (UTC+2) +2 (UTC+3) |
| **Тэлефонны код** | +357 |
| Мапа Акратыры Мапа Дэкеліі |

**Акратыры і Дэкелія** (па-грэцку: *Ακρωτήρι, Δεκέλεια*; па-турэцку: *Agrotur, Dikelya*) — дзьве брытанскія заморскія тэрыторыі на Кіпры, якія адначасова зьяўляюцца вайсковымі базамі. Акратыры і Дэкелія кіруюцца з аднаго каманднага пункта ў Япіскопіі, і як вайсковыя базы маюць адно камандуючага, які адначасова выконвае абавязкі губэрнатара.

## Гісторыя

У 1960 годзе брытанская калёнія Кіпр атрымала незалежнасьць, але Вялікабрытанія заставіла сабе два эксклавы, разьмясьціўшы тут свае гарнізоны. Важнасьць гэтых тэрыторыяў для Вялікабрытаніі абумоўлена стратэгічным палажэньнем Кіпра ва ўсходняй частцы Міжземнага мора, блізкасьць да Суэцкага канала і Блізкага Ўсходу.

У ліпені 2001 году кіпрыёты разграмілі некаторыя вайсковыя камунікацыі на базах. Пратэстуючыя лічылі, што вайсковыя базы забруджваюць навакольнае асяродзьдзе і выклікаюць рак у мясцовых жыхароў. Брытанскі ўрад абверг усе абвінавачваньні.

## Палітыка

Базы кіруюцца губэрнатарам, які назначаецца брытанскімі манархамі па прапанове Міністэрства абароны. Губэрнатар мае ўсю заканадаўчую і выканаўчую ўладу на тэрыторыях. Мясцовыя жыхары маюць права ўдзельнічаць у брытанскіх выбарах.

## Геаграфія

Акратыры і Дэкелія займаюць каля 3% плошчы Кіпру. Зь іх 60% зямлі належыць грамадзянам Кіпру ці Вялікабрытаніі, а 40% належаць Міністэрству абароны Вялікабрытаніі.

Акратыры разьмяшчаецца на поўдні выспы, недалёка ад гораду Лімасол. Дэкелія знаходзіцца на паўднёвым усходзе выспы, каля Ларнакі. Тэрыторыя Акратыры абкружаная грэцкім Кіпрам, а Дэкелія мяжуе як з грэцкім Кіпрам, так і з буфэрнай зонай ААН, якая падзяляе грэцкую і турэцкую часткі выспы.

На тэрыторыі Дэкеліі знаходзяцца два анклявы Рэспублікі Кіпр — вёскі Ксыліцімву і Армідыя.

## Дэмаграфія

Пад час утварэньня вайсковых базаў былі выбраныя незаселеныя тэрыторыі, але ў наш час у Акратыры і Дэкеліі жывуць каля 14,5 тыс. чалавек, зь якіх 7 тыс. мясцовых грэкаў-кіпрыётаў, 7,5 тыс. брытанскіх грамадзянаў. Грэкі працуюць як абслугоўваючы пэрсанал на вайсковых базах, ці займаюцца сельскай гаспадаркай па-за межамі базаў.

## Вонкавыя спасылкі
# Герб Швэцыі

Вялікі герб Каралеўства Швэцыі
**Герб Швэцыі** афіцыйна існуе ў двух варыянтах — **вялікі** (*stora riksvapnet*) і **малы** (*lilla riksvapnet*).

## Шчыт

Шчыт падзелены на чатыры полі. У першым і чацьвертым (верхнім левым і ніжнім правым) палях разьмешчана па тры швэдзкія каралеўскія кароны. У другім і трэцім (верхнім правым і ніжнім левым) палях намаляваны традыцыйны леў дынастыі Фалькунгаў. Малы шчыт у сярэдзіне — герб дынастыі Бэрнадодтаў.

## Шчытатрымальнікі

Шчыт падтрымліваюць два львы з раздвоенымі хвастамі, на іх галавах швэдзкая каралеўская карона. Пысы львоў адкручаныя ад шчыта. Леў на працягу стагодзьдзяў быў важным элемэнтам швэдзкай геральдыкі і асабліва дзяржаўнага гербу.

## Каралеўскія ордэны

Шчыт можа быць упрыгожаны каралеўскімі ордэнамі. Вялікі герб заўсёды ўпрыгожваецца ордэнам Сэрафімаў — найвышэйшай дзяржаўнай узнагародай Швэцыі.

У адрозьненьне ад малога гербу, які можа быць акружаны толькі ордэнам Сэрафімаў, вялікі герб можа быць акружаны ўсімі або любым з чатырох каралеўскіх ордэнаў. Часьцей выкарыстоўваюцца ўсе — Паўночнай Зоркі, Вазы і Мяча. Ордэн Карла XIII можа таксама атачаць шчыт.

Ордэны разьмяшчаюцца ў наступным парадку (меней ганаровы перад больш ганаровым): Карла XIII, Ваза, Палярнай Зоркі, Сворд, Сэрафіма.

## Малы герб

Малы герб каралеўства Швэцыі
Малы герб уяўляе сабой сіні шчыт, увянчаны каралеўскай каронай, на якім намаляваныя тры кароны (дзьве над адной). Шчыт можа быць акружаны стужкай ордэна Сэрафіма.

Малы герб звычайна выкарыстоўваецца ўрадам Швэцыі і яго службамі. Да гербу з ухвалы геральдычнай калегіі можа быць далучаны знак, які азначае дзейнасьць службы. Герб вышыты на ўсіх паліцэйскіх мундзірах.

## Рэгуляваньне выкарыстаньня

Любое ўжываньне выявы дзьвюх карон над адной, як на малым гербе, рэгулюецца законам Швэцыі (act 1970:498). Забароненае выкарыстоўваць герб у камэрцыйных мэтах.

## Гістарычныя гербы Швэцыі

*
*

## Глядзіце таксама

* Трэ крунур