Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Пошта

Паштовы аўтамабіль
**Пошта** (ад лац. *posta*) — від сувязі і ўстанова для транспартыроўкі вестак (напрыклад, лістоў і паштовак) і дробных тавараў. Ажыцьцяўляе рэгулярную перасылку паштовых адпраўленьняў — пісьмовай карэспандэнцыі, пэрыядычных выданьняў, грашовых перакладаў, бандэроляў, пасылак — пераважна пры дапамозе транспартных сродкаў. Часцей за ўсё зьяўляецца дзяржаўнай установай.

## Глядзіце таксама

Віды пошты
* Дыпляматычная пошта
* Катастрофная пошта
* Падводная пошта
* Палярная пошта

Кампаніі і ведамствы
* Белпошта
* Міністэрства пошт і тэлеграфаў

Паштовыя тэрміны
* Паштальён
* Паштовая марка
* Паштовая скрыня
* Паштовы вагон
* Паштовы індэкс
* Паштовы штэмпэль
# Веды

Увасабленьне ведаў
**Ве́ды** — інфармацыя, факты, апісаньне ці навыкі, атрыманыя на аснове вопыту ці адукацыі, а таксама мае рэчаісную інтэрпрэтацыю й адлюстроўвае ісьціну. Яны могуць ставіцца да тэарэтычнага альбо практычнага разуменьня прадмета. Веды могуць быць няяўнымі, як практычныя навыкі альбо вопыт, ці відавочнымі, як тэарэтычнае разуменьне прадмета. Яны, таксама, могуць быць больш ці менш фармальнымі. Арыстотэль у сваёй працы «Другія аналітыкі» пісаў: мы валодаем Навуковымі ведамі пра рэч толькі, калі ведаем яе прычыну. Веды адносяцца да катэгорыі веры, але ў адрозненьні ад чыстай веры, маюць практычнае абгрунтаваньне. У філязофіі, вывучэньнем ведаў займаецца эпістэмалёгія, а старажытнагрэцкі філёзаф Плятон вызначанаў веды, як «пацьвержаная праўдзівая вера». Аднак, не існуе адзінага ўзгодненага вызначэньня паняцьця ведаў, а толькі шматлікія тэорыі, якія тлумачаць гэта. Паводле тэзаўруса ЮНЭСКО, веды — інфармацыя, якая прадстаўляецца ў межах пэўнага кантэксту і дае ўяўленьне пра яе прымяненьне сябрамі супольнасьці. Паводле энцыкляпэдыі Universalis, веды адносяцца да стасункаў паміж думкамі і вонкавай рэальнасьцю, якія выкарыстоўваюць паняцьце ісьціны як перадачы паміж розумам і рэччу. Паводле Станіслава Дубянецкага, веды — вынік пазнаньня прадметаў і зьяў рэчаіснасьці яе адлюстраваньне ў сьвядомасьці чалавека.

Набыцьцё ведаў мае на ўвазе складаныя кагнітыўныя працэсы: успрыманьне, навучаньне, зносіны, аб’яднаньні й развагі, у той жа час веды таксама зьвязаны з пацьверджаньнем чалавечага існаваньня.

## Кіраваньне ведамі

Кіраваньне ведамі (анг. *Knowledge Management*) прадугледжвае разуменьне спосабаў, якім веды выкарыстоўваюцца і распаўсюджваюцца ў арганізацыях і разглядае веды як тое, што суадносіцца з самім сабой і магчыма для паўторнага выкарыстаньня. Паўторнае выкарыстаньне азначае, што вызначэньне ведаў знаходзіцца ў стане сталай зьмены. Кіраваньне ведамі трактуе веданьне як форму інфармацыі, якая напоўнена кантэкстам, заснаваным на досьведзе. Інфармацыя ёсьць зьвесткамі, якія зьяўляюцца ўмоваю назіральніка за іхнай значнасьцю. Зьвесткі могуць быць прадметам назіраньня, але не абавязкова павінны быць ім. У гэтым сэнсе веданьне складаецца з інфармацыі, падмацаванай намерам або напрамкам. Гэты падыход знаходзіцца ў згодзе з DIKW мадэльлю, паводле якой зьвесткі, інфармацыя, веды і мудрасьць разьмешчаны ў выглядзе піраміды па ступені карыснасьці.

## Глядзіце таксама

* Меркаваньне

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Веды *PhilPapers*
# Паліталёгія

**Паліталёгія** — грамадазнаўчая навука, прадметам якой зьяўляюцца палітычныя паводзіны, установы й палітычны працэс у дзяржаўнае сфэры.

## Разьдзелы

1. *Краёвая палітыка й палітычныя паводзіны жыхароў краю*. Ахоплівае дасьледаваньне ўводных чыньнікаў і сілаў (зацікаўленыя згуртаваньні, грамадзянскія таварыствы й грамадзкая думка), выбараў, а таксама дзейнасьці выводных чыньнікаў (Нацыянальны сход, прэзыдэнт, Найвышэйшы суд).
2. *Параўнальная палітыка*. Прысьвечанае параўнаўчаму вывучэньню дзяржаваў дый іх аб’яднаньняў.
3. *Міжнародныя дачыненьні*. Складаецца з вывучэньня 1) зносінаў між дзяржавамі, 2) міжнародных арганізацыяў ды 3) міжнароднага права.
4. *Палітычная тэорыя*. У ёй робіцца разгляд адпаведных паняткаў, ідэяў ды каштоўнасьцяў.
5. *Дзяржаўнае кіраваньне*. Прысьвечанае разгляду кіраваньня й ажыцьцяўленьня публічнай палітыкі ўрадам з увагаю да арганізацыі ды асабовага складу чынавенства.
6. *Дзяржаўнае права*. Дапаможная галіна вывучэньня судовага працэсу, а таксама распрацоўкі ды ўвядзеньня ў жыцьцё законаў у грамадзкае сфэры.
7. *Дзяржаўная палітыка*. Ахоплівае вынік працы дзяржаўнага ладу — законы, пастановы й правілы, выдадзеныя выводнымі чыньнікамі дзяржавы (заканадаўчаю, выканаўчаю й судоваю ўладаю).
8. *Мясцовае кіраваньне*. Дысцыпліна, прысьвечаная вывучэньню палітычнай дзейнасьці ды ўстановаў на мясцовым роўні.

## Беларускія школы

* Дэпартамэнт палітычных навук ЭГУ.

Катэдры паліталёгіі маюць:

* Юрыдычны факультэт БДУ
* Факультэт падрыхтоўкі Акадэміі кіраваньня пра прэзідэнце РБ
* Інстытут сацыяльна-гуманітарнае адукацыі БДЭУ
* Інстытут парлямэнтарызму й прадпрымальніцтва
* Беларускі інстытут правазнаўства

## Крыніцы
# Германістыка

**Германістыка** (лац. *germanus* «германскі») або германская філялёгія — гэта разьдзел мовазнаўства, які дасьледуе германскія мовы. Шырэй германістыку разглядаюць як комплекс навук, якія вывучаюць мову, літаратуру, гісторыю, матэрыяльную і духоўную культуру германамоўных народаў.

## Крыніцы

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 5: Гальцы — Дагон. — 576 с. — ISBN 985-11-0090-0
# Моўная палітыка

**Мо́ўная палі́тыка** — упарадкаваньне ўрадам моўных зносінаў, у шырэйшым азначэньні — сукупнасьць ідэалягічных прынцыпаў і практычных мерапрыемстваў па вырашэньні моўных пытаньняў у соцыюме, рэгіёне ці дзяржаве.

Таксама моўная палітыка вызначаецца як «сыстэма мерапрыемстваў дзяржавы (партыі, палітычнай ці грамадзкай супольнасьці), накіраваная на зьмяненьне ці захаваньне функцыйнага разьмеркаваньня моваў (ці моўных падсыстэмаў), на ўвядзеньне новых ці захаваньне ранейшых моўных нормаў».

Тэрмін упершыню выкарыстаны ў 1945 годзе, яго аўтар — Цэбалера.

Моўная палітыка адзначаецца асаблівай складанасьцю ў шматнацыянальнай дзяржаве, бо тады яна павінная ўлічваць такія фактары, як шматмоўе, адметнасьці нацыянальнага складу і міжнацыянальных дачыненьняў, ролі паасобных моваў і іх носьбітаў у грамадзкім жыцьці. Моўная палітыка зьяўляецца складовай часткай нацыянальнай палітыкі, і ў асноўных сваіх рысах залежыць ад агульных прынцыпаў нацыянальнае палітыкі.

У заходніх дасьледчыкаў паняцьці моўнай палітыкі, моўнай ідэалёгіі лічацца асобнымі, у прыватнасьці моўная палітыка ня лічыцца сумай моўнай ідэалёгіі й практыкі. Аднак заўважаецца, што ня толькі такая палітыка, але і наогул дыскусіі пра мову і яе ролю ў нацыянальнай (або нават у партыйнай) ідэалёгіі могуць чыніць сур’ёзны выклік палітычнаму кіраўніцтву; прыкладам такіх выклікаў служыць вымушанае публічнае тлумачэньне Сталіна адносна няправільнасьці тэорыі Мара пра клясавы характар мовы.

## Заўвагі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Аддзел моўнае палітыкі Рады Эўропы (анг.)