Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Айцы Царквы

**Айцы Царквы** (грец.: Εκκλησιαστικόι Πατερες; у праваслаўі — **Сьвятыя Айцы**) — старажытная паважная назва хрысьціянскіх багасловаў і царкоўных дзеячаў, якая зь ІV ст. ужываецца для абазначэньня групы выбітных царкоўных дзеячаў і пісьменьнікаў мінулага (часьцей за ўсё пэрыяду ІІ–VІІІ стст.), як сьвецкіх, так і сьвятароў, якія ўнесьлі значны ўклад у стварэньне й разьвіцьцё правілаў, арганізацыі, веравызнаньня й абрадаў царквы, канону Сьвятага Пісаньня (адзьдзяленьне боганатхнёных кніг ад апакрыфічных) і інш. Лічыцца, што сьвятыя айцы вылучаюцца праваслаўным вучэньнем, сьвятасьцю жыцьця, прызнаньнем Царквы й старажытнасьцю. Вучэньне сьвятых айцоў, а таксама разьдзел багаслоўя, які вывучае іх вучэньне, называецца патрыстыкай альбо патралёгіяй.

## Умовы для прызнаньня «Айцом Царквы»

* **Прававернасьць навукі** (doctrіna orthodoxa). Маецца на ўвазе не адсутнасьць памылак, але захоўваньне еднасьці з Царквой.
* **Сьвятасьць жыцьця** (sanctіtas vіtae). Сьвятасьць у разуменьні першых хрысьціян, неабавязковае абвяшчэньне асобы сьвятой Царквой.
* **Старажытнасьць** (antіquіtas). Прыналежнаць да часавага пэрыяду да сьмерці Ісідара зь Севіліі на г.зв. Захадзе (636 год) і да Яна з Дамаска на г. зв. Усходзе (прыкладна 749 год).
* **Прызнаньне Царквой** (approbatіo Ecclesіae). Яўнае прызнаньне неабавязковае, дастатковым зьяўляецца цытаваньне ў афіцыйных дакумэнтах.

У каталіцтве й праваслаўі да Айцоў Царквы адносяць адных і тых жа паплечнікаў, але пры гэтым існуе розьніца ў іх шанаваньні. Звычайна на Захадзе эпоха сьвятых айцоў заканчваецца Ісідарам Севільскім, а на Ўсходзе — Янам Дамаскіным.

Галоўнымі Айцамі Царквы ў праваслаўі зьяўляюцца тры сьвяціцеля: Васіль Вялікі (Кесарыйскі), Грыгорый Багаслоў (Назіянзін) і Іван Залатавусны. Шануюцца таксама Грыгорый Ніскі, Афанасій Александрыйскі, Дыянісій Арэапагіт і інш.

Галоўнымі айцамі Каталіцкай Царквы зьяўляюцца Аўгустын, Амвросій Мэдыяланскі, Геранім Стрыдонскі й Грыгорый І.

Пазьнейшых тэолагаў на Захадзе называюць «настаўнікамі Царквы», а іх вучэньне - схаластыкай. У праваслаўі гэтае паняцьце не выкарыстоўваецца, таму да ліку Айцоў Царквы часам залічваюць дзеячаў Сярэднявечча, напрыклад, Патрыярха Фоція, Сімяона Новага Багаслова, Рыгора Паламу, а ў Новы час - Паісія Велічкоўскага, Феафана Затворніка, Сілуана Афонскаго й інш.

## Літаратура

* Отці Церкви // Українська Релігієзнавча Енциклопедія
* Отці Церкви, або Патристи // Літературознавча енциклопедія : у 2 т. / авт.-уклад. Ю. І. Ковалів. — Київ : ВЦ «Академія», 2007. — Т. 2 : М — Я. — С. 168.
* Айцы Царквы — Іконы й гады жыцьця сьвятых айцоў (відэа, сьпевы па-грэцку)
* Patrology — Myriobiblos, the e-text Library of the Chrurch of Greece
* Early Church Fathers  (анг.)
# Алімпійскія віды спорту

У праграму сучасных Алімпійскіх гульняў уваходзяць 28 летніх (41 дысцыпліна) і 7 зімовых (15 дысцыплінаў) відаў спорту. Па двух зь іх (гольф і рэгбі) спаборніцтваў у рамках алімпійскіх гульняў на бягучы момант не праводзіцца, і ўпершыню пасьля доўгага перапынку яны будуць прадстаўленыя ў праграме ў 2016 году.

## Летнія алімпійскія віды спорту

|  |  |
| --- | --- |
| * Бадмінтон
* Баскетбол
* Бокс
* Барацьба (плянуецца да выключэньня)
	+ Вольная барацьба
	+ Грэка-рымская барацьба
* Роварны спорт
	+ BMX
	+ Вэлятрэкавыя гонкі
	+ Горны ровар (Маўтынбайк)
	+ Шашэйны роварны спорт
* Водныя віды спорту
	+ Воднае пола
	+ Плаваньне
	+ Скачкі ў ваду
	+ Сынхроннае плаваньне
* Валейбол
* Пляжны валейбол
* Гандбол
* Гімнастыка
	+ Спартовая гімнастыка
	+ Мастацкая гімнастыка
	+ Скачкі на батуце
 | * Вясьлярны спорт
	+ Акадэмічнае веславаньне
	+ Веславаньне на байдарках і каноэ
	+ Вясьлярны слалам
* Дзюдо
* Конны спорт
	+ Выездка
	+ Канкур
	+ Трохбор’е
* Лёгкая атлетыка
* Настольны тэніс
* Ветразевы спорт
* Сучаснае пяціборства
* Стралковы спорт
* Стральба з лука
* Тэніс
* Трыятлён
* Тэквандо
* Цяжкая атлетыка
* Фэхтаваньне
* Футбол
* Хакей на траве
 |

## Зімовыя алімпійскія віды спорту

|  |  |
| --- | --- |
| * Біятлён
* Кёрлінг
* Каньковыя віды спорту
	+ Канькабежны спорт
	+ Фігурнае катаньне
	+ Шорт-трэк
 | * Лыжныя віды спорту
	+ Гарналыжны спорт
	+ Лыжнае дваяборства
	+ Лыжныя гонкі
	+ Скачкі з трампліну
	+ Сноўбордынг
	+ Фрыстайл
* Бобслэй
	+ Бобслэй
	+ Скелетон
* Санны спорт
* Хакей
 |

## Вонкавыя спасылкі

Афіцыйны сайт МАК  (анг.)  (фр.)
# Дзонг-кэ

|  |
| --- |
| Дзонг-кэ |
| རྫོང་ཁ |
| Акругі Бутану, якія зьяўляюцца традыцыйным арэалам дзонгкэ (жоўтым) |
|  |
|  Ужываецца ў  | Бутане, Індыі (Сыкім) |
|  Рэгіён  | усходнія раёны Гімалаяў |
|  Колькасьць карыстальнікаў  | * 171 000 чал. (2006)
* 237 080 чал. (2010)
 |
|  Клясыфікацыя  |  Сына-тыбэцкая сям’я
* Тыбэта-бірманская падсям’я
	+ Тыбэта-канаўрская галіна
		- Бодзкая галіна
			* Тыбэцкая група
				+ **Дзонгкэ**
 |
|  Афіцыйны статус  |
|  Афіцыйная мова ў  |  Бутане
 |
|  Рэгулюецца  | Камісіяй па разьвіцьці дзонгкэ |
|  Статус:  | 1 дзяржаўная[d] |
|  Пісьмо  | тыбэцкае пісьмо[d] |
|  Коды мовы  |
|  ISO 639-1  | dz |
|  ISO 639-2(Б)  |  dzo
  |
|  ISO 639-2(Т)  |  dzo
  |
|  ISO 639-3  | dzo |

**Дзо́нг-кэ́** (**дзо́нгкха**; саманазва: རྫོང་ཁ, Ўайлі *rdzong-kha*) — афіцыйная мова Каралеўства Бутан. Дзонг-кэ азначае «мова, на якой размаўляюць у дзонгах» (дзонгі — манастыры-крэпасьці ў Бутане). Мова адносіцца да тыбэта-бірманскай галіны сына-тыбэцкай моўнай сям’і і па сваёй структуры найбольш блізкая да тыбэцкай.

Пісьмовасьць засноўваецца на мясцовай бутанскай форме тыбэцкае пісьмовасьці.

Асноўныя дыялекты — лая, лунана й адап.

## Крыніцы
# Сьцяг Пакістану

Сьцяг Пакістану
**Сьцяг Пакістану** — палотнішча зялёнага колеру зь белай паласой ля тронка і белым паўмесяцам з зоркай. Афіцыйны сьцяг краіны прыняты пасьля абвяшчэньня незалежнасьці 14 жніўня 1947 году. Зялёны колер сымбалізуе мусульманаў, якія складаюць большасьць насельніцтва Пакістану, а белы - немусульманаў. Белы паўмесяц ўвасабляе прагрэс, а белая зорка - сьвятло і веды.