# Майкл Кейн

|  |
| --- |
| Майкл Кейн |
| па-ангельску: *Michael Caine* |
|  |
|  Дата нараджэньня  | 14 сакавіка 1933(1933-03-14)[…] (93 гады) |
|  Месца нараджэньня  | * Ротэргайт[d], Саўтўарк[d]
 |
|  Месца вучобы  | * Гокні Даўнз[d]
 |
|  Занятак  | кінаактор |
|  Дзеці  | Natasha Caine[d] і Dominique Caine[d] |
|  Узнагароды  |    прэмія «Даностыя»[d] (2000) прэмія BAFTA Fellowship[d] (2000)   прэмія BAFTA за найлепшую мужчынскую ролю[d] (1983) прэмія «Залаты Глёбус» за найлепшую мужчынскую ролю — камэдыя альбо м’юзыкал[d] (1983) прэмія «Залаты Глёбус» за найлепшую мужчынскую ролю — мінісэрыял альбо тэлефільм[d] (1989) прэмія «Залаты Глёбус» за найлепшую мужчынскую ролю — камэдыя альбо м’юзыкал[d] (1999) прэмія «Брытанія»[d] (1990) прэмія Эўрапейскай кінаакадэміі найлепшаму актору[d] (2015) ганаровая прэмія Эўрапейскай кінаакадэміі[d] (2015) прэмія Гільдыі кінаактораў ЗША за найлепшую мужчынскую ролю другога пляну[d] |
|  IMDb  | ID 0000323 |
|  Сайт  | michaelcaine.com |
|  Подпіс  |  |
| **Майкл Кейн** у Вікісховішчы |

**Майкл Кейн** (па-ангельску: *Michael Caine*) — артыстычны псэўданім сэра **Морыса Джозэфа Майклўайта** (па-ангельску: *Sir Maurice Joseph Micklewhite*), аднаго з самых запатрабаваных брытанскіх актораў 1960-х і 1970-х гадоў. Гэта адзіны актор, за выняткам Джэка Нікалсана, які высоўваўся на саісканьне прэміі «Оскар» у пяці розных дзесяцігодзьдзях, як то з 1960-х па 2000-х гадах. Вядомы сваім адметным акцэнтам кокні. Здымаўся ў больш за 160 фільмах у кар’еры, якая ахоплівае сем дзесяцігодзьдзяў. Паводле стану на люты 2017 году, фільмы, у якіх зьяўляўся Кейн, назьбіралі больш за 7,8 мільярдаў даляраў ва ўсім сьвеце. У 2000 годзе за свой унёсак у разьвіцьцё брытанскага кінэматографа атрымаў тытул сэра ад каралевы Лізаветы II.

## Жыцьцяпіс

### Да прарыву

Нарадзіўся ў лёнданскіх трушчобах 14 сакавіка 1933 году ў сям’і прыбільніцы і насільшчыка на рыбны рынку. Мае ангельскія, ірляндзкія і цыганскія карані. У Кейна быў старэйшы браценік ад маці на імя Дэйвід Ўільям Бэрчэл і малодшы родны брат Стэнлі Майклўайт. Гадаваўся ў Саўтэрку, што месьціцца ў Вялікім Лёндане, але падчас Другой сусьветнай вайны хлопчык быў эвакуяаваны за 160 км на поўнач ў графства Норфалку, дзе дэбютаваў у тэатральнай пастаноўцы ў сельскай школе. Па вайне ягоны бацька быў дэмабілізаваны, і сям’я вярнулася ў Лёндан. У веку 10 гадоў малы Кейн браў удзел у пастаноўцы *«Папялушкі»*. У школе вучыўся дрэнна, а па ейным заканчэньні непрацяглы час працаваў на нізкааплатнай працы.

У 1952 годзе Кейн быў прызваны на нацыянальную службу. Паміж 1952 і 1954 гадамі ён служыў у Каралеўскім стралковым аддзеле брытанскай арміі, спачатку ў штабе Райнскай брытанскай арміі ў Ізэрлёне ў Заходняй Нямеччыне, а затым узяў удзел у Карэйскай вайне. Выпраўляючыся ў Карэю, Кейн меў сымпатыі да камунізму, бо сам паходзіў зь беднай сям’і, але досьвед вайны і жорсткасьць камуністаў адштурхнула яго ад гэтае ідэалёгіі. Падчас вайны ён трапіў у сытуацыю, пры якой амаль не памёр. Гэтае здарэньне вырабіла адбітак на ўсё ягонае жыцьцё, сфармаваўшы характар. Як пазьней актор успамінаў у сваёй аўтабіяграфіі, пасьля гэтага выпадку ён пражываў кожны момант свайго жыцьця ад ранку да часу адыходу да сну.

У 1950-я гады пачаў акторскую кар’еру, але доўгі час бедаваў і падумваў аб тым, каб кінуць акторскі шлях. Першапачаткова карыстаўся псэўданімам Майкл Ўайт, і ў ліпені 1953 году браў удзел у тэатральнай пастаноўцы *«Навальнічны перавал»*, дзе выконваў ролю прапойцы Гіндлы. Менавіта ў тэатры ў Сафакле, дзе Кейн працаваў, ён і сустрэў сваю першую жонку Патрысію Гайнз. Гэты пэрыяд працы на сцэне быў для актора вельмі цяжкім. Ён доўгі час бедаваў і падумваў аб тым, каб кінуць акторскі шлях. Кейн зьявіўся агулам у дзевяці спэктаклях за гэты час. Цікава, што калі ягоная кар’ера прывяла яго ў Лёндан у 1954 годзе, ягоны агент паведаміў актору, што ў Лёндане ўжо быў актор Майкл Ўайт, таму трэба было неадкладна прыдумаць сабе новае імя. Азіраючыся навокал у пошуках натхненьня з тэлефоннай будкі на Лэстэрскім пляцы, Майкл адзначыў, што ў кінатэатры Одэон мае быць паказаны фільм *«Мяцеж на Кейне»*, таму новым псэўданімам актора стала імя Майкл Кейн. У 1958 годзе Кейн выканаў невялікую ролю на тэлівізіі, у адной з экранізацыяў BBC.

### Кар’ера ў кіно

Кейн у адным з ганстэрскіх фільмаў.
У веку 30 гадоў нарэшце дасягнуў міжнароднага прызнаньня, згуляўшы лейтэнанта-арыстакрата ў фільме *«Зулусы»* 1964 году. Паводле рэкамэндацыі Шона Конэры быў узяты ў фільм *«Дасье „Іпкрэс“»* на галоўную ролю Гары Палмэра, эксцэнтрычнага шпіёна-лявэласа ў акулярах, пасьля сталага культавым пэрсанажам і прататыпам Остына Паўэрза. За ролю Альфі ў аднайменным фільме 1966 году намінаваны на прэмію «Оскар».

Калі асноўнай рысай выкананых Кейнам у 1960-я гады роляў была ўнутраная высакароднасьць, то на мяжы 1970-х ён зьняўся ў дзьвюх вельмі пасьпяховых камэдыях, як то *«Скрыня Пандоры»* і *«Рабаваньне па-італьянску»*. У 1972 годзе згуляў разам з Лоўрэнсам Аліўе ў трагікамэдыі *«Гульня на вылет»* і ізноў быў намінаваны на «Оскар».

Пачынаючы з другой паловы 1970-х, Кейна часта папракалі ў неразборлівасьці пры выбары роляў. Шматлікія фільмы зь яго ўдзелам з трэскам праваліліся, але былі і асобныя мастацкія посьпехі, як то ролі прафэсара-алькаголіка ў *«Выхаваньні Рыты»* (1983) і прафэсійнага лявэласа ў *«Адпятых ашуканцах»* (1988) выйгралі па «Залатым Глёбусе», а роля фінансіста Эліёта ў фільме Ўудзі Алена *«Ганна і ейныя сёстры»* (1986) прынесла яму доўгачаканы «Оскар», праўда, за ролю другога пляну.

У 1990-я гады кар’ера Кейна ізноў пайшла ў гару. Ён быў удастоены трэцяга «Залатога Глёбуса» за фільм *«Галасок»* (1998), другога «Оскара» за ролю ў фільме *«Правілы вінаробаў»* (1999), і ізноў намінаваны на гэтую прэмію за галоўную ролю ў драме *«Ціхі амэрыканец»* (2002). У 2000 годзе Кэйн зьявіўся ў камэдыі *«Міс Кангеніяльнасьць»* (2000) як спэцыяліст па этыкету таемнай агенткі ФБР, ролю якой выканала Сандра Булак. Фільм чакаў вялікі фінансавы посьпех, а актор атрымаў ухвалу за сваю камічную ролю. У тым жа 2000 годзе быў прысьвечаны каралевай Лізаветай II у рыцары. У наступным кінаактор выканаў ролю бацькі Остына Паўэрза ў трэцім фільме пра пацешнага шпега, адстаўны карыкатурыст у фантастычным фільме *«Дзіцё чалавечае»*, прыслужнік Бэтмэна ў блёкбастары *«Бэтмэн: Пачатак»* і пажылы інжынэр ілюзіяў у іншым фільме Крыстафэра Нолана *«Прэстыж»* (2006).

#### Далейшы посьпех

Майкл Кейн на Венскім міжнарожным кінафэстывале ў 2012 годзе.
Кейн зьявіўся ў навукова-фантастычным трылеры *«Зараджэньне»* (2010) таго ж Нолана, дзе выканаў ролю прафесэра Стывэна Майлза, настаўніка і цесьця галоўнага героя Коба, ролю акога выканаў Леанарда Дыкапрыё. Фільм меў фінансавы і крытычны посьпех, зарабіўшы 8 намінацыяў прэміі «Оскар», улучна з намінацыяй на найлепшы фільм. У наступным актор агучыў пэрсанажаў мультыплікацыйных фільмаў *«Тачкі 2»* (2011) і *«Гнамэо і Джульета»* (2011). У 2012 годзе выканаў ролю дзеда галоўнага пэрснажу фільма *«Падарожжа 2: Таямнічы востраў»*, дзе таксама здымаліся Дўэйн Джонсан і Ванэса Гаджэнз. У 2013 зьняўся ў фільме *«Ілюзія падману»*. Стужка атрымала зьмяшаныя водгукі, але мела камэрцыйны поьспех, вынікам чаго стаўся працяг *«Ілюзія падману 2»* (2016). У 2014 годзе актор зноўку быў запрошаны ў фільм Нолана «Інтэрстэлар», дзе выканаў ролю прафэсара-ініцыятара пляну А і бацькі Амэліі.

У 2015 годзе Кейн здымаўся ў шпегнай камэдыі Мэт’ю Вона *«Кінгсман: Сакрэтная служба»*, першай зь ліку франшызы Кінгсман. Поруч з акторам у здымках бралі ўдзел Колін Фэрт, Таран Эджэртан і Сэм’юэл Л. Джэксан. У траўні 2015 году ён зьняўся ў італьянскай камэдыйнай драме Паолё Сарэнтына *«Маладосьць»*, дзе таксама зьявіліся Гарві Кейтэл, Рэйчэл Вайз, Пол Дана і Джэйн Фонда. У гэтым фільме Кейн выканаў галоўную ролю былога кампазытара Фрэда Балінгера. Актор і фільм атрымалі ўхвалу на Канскім кінафэстывалі. У 2017 годзе Кейн выканаў ролю наратара ў гістарычным трылеры Нолана *«Дункерк»* (2017), які апавядае пра эвакуацыю брытанскіх войскаў з францускага Дункерка за часам Другой сусьветнай вайны. У траўні 2019 году актор выканаў ролю сэра Майкла Кросбі, брытанскага афіцэра выведкі, у яшчэ адным Ноланавым фільм *«Тэнэт»* (2020). Фільм быў выпушчаны падчас пандэміі каранавіруса ў верасьні 2020 году пасьля таго, як выхад кінастужкі затрымліваўся некалькі разоў, але фінансава ня меў посьпеху, не зважаючы на ​​станоўчыя водгукі. У інтэрвію да фільму *«Бэстсэлер»* 2021 году, Кейн выказаў здагадку, што больш не будзе здымацца ў кіно, бо мае цяжкасьці ў хаджэньні, а таксама захапіўся літаратарствам падчас пандэміі. Аднак ягоныя прадстаўнікі распавялі, што актор пакуль не сыходзіць з кінамэтографу.

## Дадатковыя зьвесткі

* Па-за межамі здымачнай пляцоўкі актор выкарыстоўвае сваё сапраўднае імя. У адной з сваіх кніг Кейн піша, што псэўданім быў абраны ім цалкам выпадкова. Ад яго запатрабавалі назваць псэўданім падчас гутаркі з агентам у тэлефоннай будцы. Абараціўшыся, ён убачыў афішу фільма *«Мяцеж на Кейне»* і машынальна назваў гэтае імя.
* Паводле прызнаньня самога Кейна, ягоная ўласная любая роля ў кіно — дзядзечка Скрудж у вольнай экранізацыі аповяду Чарлза Дыкенза *«Калядная песьня»* (1992).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка (анг.)