Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Конкурс песьні Эўрабачаньне-1965

|  |
| --- |
| Конкурс песьні Эўрабачаньне-1965 |
|  |
| Дата |
20 сакавіка |
| Вядоўцы |
Рэната Мора |
| Тэлеканал гаспадароў |
RAI |
| Месца |
Нэапаль, Італія |
| Пераможная песьня |
«Poupée de cire, poupée de son» (Люксэмбург) |
| Сыстэма галасаваньня |
Нацыянальнае журы ад кожнай краіны ўручала іншым намінантам па 5, 3 і 1 ачку |
| Колькасьць краін |
18 |
| Дэбют |
Ірляндыя |
| Нуль ачкоў |
Бэльгія ФРН Гішпанія Фінляндыя |
| ◄1964        1966►  |

**Конкурс песьні «Эўрабачаньне-1965»** стаў 10-м конкурсам песьні Эўрабачаньне. Ён прайшоў 20 сакавіка 1965 году ў Нэапалі (Італія) у Канцэртнай залі RAI. Швэцыя вярнуліся, а Ірляндыя далучылася да конкурсу, што павялічыла лік удзельнікаў да 18-ці. Савецкі Саюз і іншыя ўсходнеэўрапейскія краіны трансьлявалі конкурс, што адкрыла новыя гарызонты для шоў, аўдыторыя якога склала больш за 150 млн чалавек. Перамагла француская зорка Франс Галь, якая ў конкурсе прадстаўляла Люксэмбург і выканала песьню «Poupée de cire, Poupée de son», напісаную Сэржам Генсбурам.

Швэдзкі выканаўца прадставіў песьню на ангельскай мове, у сувязі з чым былі занесены зьмены ў правілы, якія абавязваюць з наступнага конкурсу ўдзельнікаў выконваць песьню толькі на дзяржаўнай мове сваёй краіны.

## Вынікі

  Краіны-ўдзельніцы конкурсу. Краіны, якія занялі:   1-е месца   2-е месца   3-е месца

| # | Краіна | Выканаўца | Песьня | Ачкоў | Месца |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 15 |  Люксэмбург | Франс Галь | Poupée de cire, Poupée de son | 32 | 1 |
| 2 |  Вялікабрытанія | Kathy Kirby | I belong | 26 | 2 |
| 11 |  Францыя | Guy Mardel | N’avoue jamais | 22 | 3 |
| 6 |  Аўстрыя | Уда Юргенс | Sag ihr, ich lass' sie grüßen | 16 | 4 |
| 13 |  Італія | Bobby Solo | Se piangi, se ridi | 15 | 5 |
| 4 |  Ірляндыя | Butch Moore | I’m walking the streets in the rain | 11 | 6 |
| 14 |  Данія | Birgit Brüel | For din skyld | 10 | 7 |
| 18 |  Швайцарыя | Yovanna | Non à jamais sans toi | 8 | 8 |
| 9 |  Манака | Marjorie Noël | Va dire à l’amour | 7 | 9 |
| 10 |  Швэцыя | Ingvar Wixell | Absent friend | 6 | 10 |
| 1 |  Нідэрлянды | Conny Van den bos | Het is genoeg | 5 | 11 |
| 17 |  Югаславія | Vice Vukov | Ceznja | 2 | 12 |
| 7 |  Нарвэгія | Kirsti Sparboe | Karusell | 1 | 13 |
| 12 |  Партугалія | Сымона дэ Алівэйра | Sol de inverno | 1 | 13 |
| 3 |  Гішпанія | Conchita Bautista | Qué bueno, qué bueno | 0 | 15 |
| 16 |  Фінляндыя | Viktor Klimenko | Aurinko laskee länteen | 0 | 15 |
| 5 |  ФРН | Ulla Wiesner | Paradies, wo bist du? | 0 | 15 |
| 8 |  Бэльгія | Lize Marke | Als het weer lente is | 0 | 15 |

## Вонкавыя спасылкі

* www.esctoday.com
* Афіцыйны сайт Эўрабачаньня  (анг.)

 **Конкурс песьні Эўрабачаньне-1965** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# 1860-я

**1860-я**
Стагодзьдзі: XVIII стагодзьдзе — XIX стагодзьдзе — XX стагодзьдзе
Дзесяцігодзьдзі:
1810-я
1820-я
1830-я
1840-я
1850-я
**1860-я**
1870-я
1880-я
1890-я
1900-я
1910-я

Гады:
1860, 1861, 1862, 1863, 1864, 1865, 1866, 1867, 1868, 1869

---

## Асноўныя падзеі

* адбылася нацыянальна-вызваленчае паўстаньне на тэрыторыі Беларусі пад кіраўніцтвам Кастуся Каліноўскага.
* пабудаваная першая транскантынэнтальная чыгунка ў ЗША.
* Альфрэд Нобэль вынайшаў дынаміт.
* Джэймз Максўэл апублікаваў сваю працу, у якой даказаў, што сьвятло ёсьць адной з формаў электрамагнітнага выпраменьваньня.
* Дзьмітры Мендзялееў вынайшаў пэрыядычную табліцу хімічных элемэнтаў.
* у Лёндане зьявілася першая пажарная брыгада.
* адбылася грамадзянская вайна ў ЗША паміж паўночнымі і паўднёвымі штатамі за адмену рабства.
* зьявілася футбольная асацыяцыя Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірляндыі, адкрыўшы шлях да разьвіцьця самай папулярнай гульні.

## Вонкавыя спасылкі

 **1860-я** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Штурмавыя атрады

|  |
| --- |
| Штурмавыя атрады |
| па-нямецку: *Sturmabteilung* |
|
Эмблема СА |
| Іншыя назвы: |
SA (СА) Карычневакашульнікі |
| Зьяўляецца часткай: |
Нацыянал-сацыялістычная нямецкая працоўная партыя |
| Ідэалёгія: |
Нацыянал-сацыялізм |
| Лідэры: |
Эрнст Юліўс Ром
Франц Пфэфэр фон Заламан
Герман Герынг
Віктар Люцэ
Вільгельм Шэпман |
| Штаб-кватэра: |
Мюнхен |
| Актыўная ў: |  Нямеччына |
| Дата фармаваньня: |
1921 год |
| Дата роспуску: |
1945 год |
| Хаўрусьнікі: |
СС Сталёвы шлем |
| Праціўнікі: |
Зьвяз чырвоных франтавікоў Райхсбанэр |
| Колькасьць сябраў: |
каля 3 мільёнаў (1934) |
| Удзел у канфліктах: |
Піўны путч Ноч доўгіх нажоў Крыштальная ноч |

**Штурмавыя атрады** (па-нямецку: *Sturmabteilung*), скарочана **СА**, **штурмавікі**; таксама вядомыя як «**карычневакашульнікі**» (паводле аналёгіі з італьянскімі «чорнакашульнікамі») — ваенізаваныя фарміраваньні НСДАП у 1921—1934 гадох.

## Крыніцы
# Хвост

Хвост льва
**Хвост** (у параўнальнай анатоміі) — аддзел сэгмэнтаванага цела, які разьмяшчаецца ззаду анальнай адтуліны й не зьмяшчае кішэчніка. Наяўнасьць хваста у сэнсе прынятага вызначэньня характэрна толькі для хордавых.

Часам у пераносным сэнсе слова хвост выкарыстоўваецца для абазначэньня адасобленых задніх аддзелаў цела ў некаторых групах бесхрыбтовых, якія не адносяцца да хордавых. Так, напрыклад, часам кажуць пра хвост скарпіёнаў (называючы так апістасому). Варта адзначыць, што ў гэтых выпадках «хвост» зьмяшчае кішку. У яшчэ больш агульным сэнсе хвастамі называюць любыя хвостападобныя вырасты на якіх заўгодна частках цела (напрыклад, хвосьцікі на крылах матылькоў — парусьнікаў або галубянак).
# Карэйская поп-музыка

|  |
| --- |
| Карэйская поп-музыка |
| Стылістычнае паходжаньне | танцавальная музыка, электронная музыка, сынці-поп, гіп-гоп, рок, сучасны рытм-н-блюз
 |
| Паходжаньне | Паўднёвая Карэя, пачатак 1990-х
 |
| Тыповыя інструмэнты | сьпеў, рэп, драм-машына, ударная ўстаноўка, бас-гітара, клявішныя, фартэпіяна, сэмплэр, сіквэнсэр, сынтэзатар, вакодэр, Auto-Tune; часам выкарыстоўваюцца іншыя інструмэнты, напрыклад, духавыя і струнныя смычковыя
 |
| Папулярнасьць | Усходняя Азія
 |
|  K-pop ў Вікісховішчы |

Карэйскі поп-гурт
**Карэйская поп-музыка** (кар. 가요 — трансьліт. каё; анг. *Korean pop* — трансьліт. кей-поп) — музычны жанр, які ахоплівае мноства стыляў поп-музыкі Паўднёвай Карэі, уключаючы розныя напрамкі танцавальнай музыкі, электрапоп, гіп-гоп і сучасны рытм-н-блюз.

Паводле аўтара амэрыканскага музычнага часопісу *Rolling Stone*, уяўляе сабой «сумесь моднай заходняй музыкі і высокаэнэргетычнага японскага попу» і «палюе за галовамі слухачоў пры дапамозе паўторных „цаплялак“, часам на ангельскай мове». «Ідзе па лініі зьмешваньня стыляў, спалучае і сьпеў, і рэп, і робіць асаблівы націск на выступы на сцэне і магутныя візуальныя эфэкты».

Пераўтварылася ў субкультуру, якая карыстаецца папулярнасьцю сярод маладых людзей ва ўсім сьвеце. Дзякуючы Інтэрнэту і даступнасьці лічбавага кантэнту, дасягае неймаверна шырокай аўдыторыі.

## Глядзіце таксама

* Хёна
* Blackpink

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны Ютуб-канал
* Хіт-парад *Billboard Korea* K-Pop Hot 100 - Billboard.com
# Іксэніксікс

|  |
| --- |
| XNXX |
|  |
|  Тып  | вэб-сайт і very large online platform[d] |
|  Уладальнік  | Стэфан Пако і NKL Associates[d] |
|  Пачатак працы  | 1997 год |
|  Камэрцыйны?  |  так
  |
|  Прадукцыя  |  порнавырабы ў сеціве
 |
|  Актуальны стан  |  дзейны
  |
| xnxx.com |

**Іксэніксікс** (па-ангельску: *XNXX*) — выстава ў сеціве, якая перадае ў сеціве дзіва. Галоўны зьмест дзіва — паказ голага цела карыстальнікам сеціва. Старонка месьціцца ў невядомым месцы. Дзіва ў старонкі перадаецца са ўсяго сьвету. Верагодна маюцца зь беларускімі ўдзельнікамі.

Старонка была заснаваная ў 1997 годзе і знаходзіцца ва ўласнасьці Іксвідэа.

Старонка заняла 46 месца сярод старонак, якія глядзелі ў сьвеце ў 2023 годзе.

Іксэніксікс карыстаецца патокавымі мультымэдыя.

## Глядзіце таксама

* Порн24.анляйн
* Онліфанс
* Іксгамстэр

## Крыніцы
# Стопак

**Сто́пак** , **стоп** (**сплаў**) — макраскапічна аднастайная сумесь двух або больш хімічных элемэнтаў зь перавагай мэталёвых кампанэнтаў. Асноўнай або адзінай фазай стопку, як правіла, зьяўляецца цьвёрдая рошчына легавальных элемэнтаў у мэтале, якая зьяўляецца асновай стопку.

Стопкі маюць мэталёвыя ўласьцівасьці, напрыклад: мэталёвы бляск, высокія электраправоднасьць і цеплаправоднасьць. Часам кампанэнтамі стопку могуць быць ня толькі хімічныя элемэнты, але і хімічныя злучэньні, якія валодаюць мэталёвымі ўласьцівасьцямі. Напрыклад, асноўнымі кампанэнтамі цвёрдых стопкаў зьяўляюцца карбіды вальфраму або тытану. Макраскапічныя ўласьцівасьці стопкаў заўжды адрозьніваюцца ад уласьцівасьцяў іх кампанэнтаў, а макраскапічная аднастайнасьць шматфазных (гетэрагенных) стопкаў дасягаецца за кошт раўнамернага разьмеркаваньня прымесных фазаў у мэталёвай матрыцы.

Стопкі звычайна атрымліваюць з дапамогай зьмешваньня кампанэнтаў у растопленым стане з наступным астуджэньнем. Пры высокіх тэмпературах растапленьня кампанэнтаў, стопкі вырабляюцца зьмешваньнем парашкоў мэталаў з наступным сьпяканьнем (так атрымліваюцца, напрыклад, шматлікія вальфрамавыя стопкі).

Стопкі зьяўляюцца адным з асноўных канструкцыйных матэрыялаў. Сярод іх найбольшае значэньне маюць стопкі на аснове жалеза і алюмінія. У склад шматлікіх стопкаў могуць уводзіцца і немэталы, такія як вуглярод, крэмній, бор і інш. У тэхніцы ўжываецца больш за 5 тыс. стопкаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Стопак** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Сьцяг Шатляндыі

Сьцяг Шатляндыі
**Сьцяг Шатляндыі** (па-ангельску: *Flag of Scotland*, па-англа-шатляндзку: *Banner o Scotland*, па-гэльску: *Bratach na h-Alba*) уяўляе сабой сіняе палотнішча з белым (у геральдыцы срэбным) касым (Андрэеўскім) крыжом. Суадносіны бакоў не рэглямэнтавана, звычайна выкарыстоўваюць палотнішчы 5:3 або 3:2. Шырыня палос, утваральных крыж, павінна складаць 1/5 ад вышыні сьцягу.

Шатляндзкі сьцяг зьяўляецца адным з найстаражытных нацыянальных сьцягоў у сьвеце, яго зьяўленьне, паводле легенд, ставіцца да 832 году, калі кароль скотаў Ангус перад бітвай з англа-саксамі ўбачыў у небе знак у выглядзе X-вобразнага крыжа, на якім, па падданьні, быў раскрыжаваны Андрэй Першазванны, які лічыцца заступнікам Шатляндыі. Бітва была выйграная, а малюнак белага крыжу на нябесна-блакітным полі стаў адным са сымбаляў Шатляндыі.

Шатляндзкі сьцяг увайшоў у якасьці складніку ў сьцяг Вялікабрытаніі.

## Вонкавыя спасылкі

 **Сьцяг Шатляндыі** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Поль Дзюка

|  |
| --- |
| Поль Дзюка |
| па-француску: *Paul Dukas* |
|  |
|  Дата нараджэньня  | 1 кастрычніка 1865(1865-10-01)[…] |
|  Месца нараджэньня  | * I акруга Парыжа[d], Парыж
 |
|  Дата сьмерці  | 17 траўня 1935(1935-05-17)[…] (69 гадоў) |
|  Месца сьмерці  | * Парыж
 |
|  Месца пахаваньня  | * Крэматорый-калумбарый Пер-Лашэз[d]
 |
|  Месца вучобы  | * ліцэй Цюрго[d]
* Парыская вышэйшая нацыянальная кансэрваторыя музыкі і танку[d]
 |
|  Занятак  | кампазытар, харэограф, пэдагог, музычны пэдагог, прафэсар унівэрсытэту, піяніст, аранжавальнік, крытык |
|  Месца працы  | * Парыская вышэйшая нацыянальная кансэрваторыя музыкі і танку[d]
* Нармальная школа музыкі[d]
 |
|  Сябра ў  | Акадэмія прыгожых мастацтваў[d] |
|  Жанры  | опэра, сымфонія і impressionist music[d] |
|  Інструмэнты  | фартэпіяна |
|  Дзеці  | Adrienne Thérèse Dukas[d] |
|  Узнагароды  |   Рымская прэмія[d] (1888) |
|  Подпіс  |  |
| **Поль Дзюка** ў Вікісховішчы |

**Поль Абраха́м Дзюка́** (па-француску: *Paul Dukas*; 1 кастрычніка 1865, Парыж — 17 траўня 1935, там жа) — францускі кампазытар, музычны крытык і пэдагог.

## Крыніцы
# Авіяцыя

Планёр
**Авія́цыя** (па-француску: *aviation*, ад па-лацінску: *avis* — птушка), **лётніцтва** — тэорыя і практыка палёту ў паветры на лятальных апаратах, цяжэйшых за паветра.

## Лятальныя апараты

Boeing 747—200
Вядомыя наступныя тыпы лятальных апаратаў:

* Ракета,
* Паветраны шар,
* Дырыжабль,
* Самалёт (у тым ліку гідрапляны),
* Аўтажыр,
* Верталёт

А таксама: планёр, дэльтаплян, БПЛА.

## Гісторыя

Бамбардзіроўшчык B-52 скідвае бомбы
Авіяцыя пачала разьвівацца ў пачатку XX ст. Першы пасьпяховы палёт на самалёце з рухавіком унутранага згараньня ажыцьцявілі 17 сьнежня 1903 г. амэрыканскія мэханікі браты Ўілбур і Орвіл Райт.
Усьлед за гэтым будуюць самалёты Альбэрта Сантас-Дзюмон, Ф. Фэрбэр, Я. М. Гакель, Д. П. Грыгаровіч, Ігар Сікорскі.

Зь сярэдзіны 1920-х у самалётабудаваньні пачалі выкарыстоўваць дзюралюмін; да сярэдзіны 1930-х адбыўся пераход ад біпляну да манапляну.

Напрыканцы 1930-х зьявіўся рэактыўны рухавік. З пачатку 1950-х рэактыўныя самалёты сталі выкарыстоўваць і ў цывільнай авіяцыі, у ваенна-паветраных сілах зьявіліся звышгукавыя самалёты.

Напачатку 1990-х сэрыйныя самалёты дасягнулі хуткасьці 3000-3500 км / г, максымальнай вышыні палёту больш за 30 км і далёкасьці да 15 тыс. км.

## Беларусь

24 траўня 1911 году лётчык Сяргей Вутачкін зьдзейсьніў першы палёт над Менскам на аэрапляне, які зьнялі для кінэматографа на апарат кінатэатру «Гігант». Пасадку ажыцьцявіў на Камароўскім полі.

## Глядзіце таксама

* ICAO
* Касманаўтыка
* Аэрапорт
* Авіякампанія
* Цывільная авіяцыя
* Вайсковая авіяцыя

## Крыніцы
# 9 кастрычніка

|  |
| --- |
| ← **кастрычнік** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 год Усе дні |

**9 кастры́чніка** — 282-і дзень году (283-і ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 83 дні.

## Падзеі

* 1618 — Магілёўскае паўстаньне 1618 году
* 1648 — заканчэньне асады Пінску войскам ВКЛ на чале зь Янушам Радзівілам
* 1708 — у ходзе Вялікае Паўночнае вайны расейскае войска пад камандаваньнем Пятра I і Меншыкава прымусіла швэдзкі корпус на чале з генэралам Левэнгаўптам да бітвы каля вёскі Лясная на сучаснай Прапойшчыне, у выніку якой швэды былі вымушаны адступіць, патапіўшы ў балоце абоз з правіянтам.
* 1977 — у космас паляцеў Уладзімер Кавалёнак
* 1992:
	+ Створаны грамадзкі камітэт «Вяртаньне» для спрыяньня вяртаньню на бацькаўшчыну вайскоўцаў і абароны грамадзянскіх, палітычных і сацыяльных правоў вайскоўцаў, які служаць на тэрыторыі Беларусі
	+ Абвешчана аб стварэньні Народнага руху Беларусі начале з Сяргеем Гайдукевічам, які заявіў пра супрацьстаяньне БНФ

## Нараджэньні

* 1892 — Іва Андрыч, югаслаўскі пісьменьнік
* 1874 — Мікалай Рэрых, расейскі жывапісец, тэатральны мастак, археоляг, падарожнік, пісьменьнік, філёзаф, грамадзкі дзеяч
* 1924 — Аляксандар Аксёнаў, беларускі й савецкі палітык і дыплямат
* 1938 — Гайнц Фішэр, прэзыдэнт Аўстрыі
* 1940 — Джон Ленан, легендарны брытанскі рок-музыка, сьпявак , паэт, кампазытар, мастак, пісьменьнік
* 1950 — Джодзі Ўільямз, амэрыканская актывістка і выкладчык; заснавальнік Міжнароднага руху за забарону супрацьпяхотных мінаў, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі міру 1997 году
* 1959 — Барыс Нямцоў (пам. 2015), расейскі палітык
* 1964 — Гільерма дэль Тора, мэксыканскі кінарэжысэр, сцэнарыст, прадусар
* 1966 — Дэйвід Кэмэран, брытанскі палітык, 75-ы прэм’ер-міністар Вялікабрытаніі
* 1981 — Гаэль Жывэ, францускі футбаліст, цэнтральны абаронца ангельскага клюбу «Блэкбэрн Ровэрз» і нацыянальнай зборнай Францыі
* 1984 — Валерыя Кустава, паэт, эсэіст, драматург, перакладнік, выканаўца песень

## Сьмерці

* 1729 — Рычард Блэкмар, ангельскі паэт, лекар
* 1924 — Валеры Брусаў, расейскі літаратар-мадэрніст
* 1929 — Адам Лісоўскі, каталіцкі сьвятар, адзін з заснавальнікаў беларускага хрысьціянскага руху
* 1967 — Эрнэста Чэ Ґевара, аргентынскі рэвалюцыянэр
* 1976 — Павал Пракапеня, беларускі, польскі і расейскі опэрны сьпявак

## Сьвяты

* Міжнародны дзень пошты
# Герб Украіны

|  |
| --- |
| Герб Украіны |
| Герб України |
| Герб Украіны  |
| Апісаньне  |
| Зацьверджаны  | 19 лютага 1992 |
| Носьбіт  |  Украіна
 |
| Тарча  | сіняга колеру з тонкай залатой акантоўкай
  |
| Іншыя элемэнты  | Залаты трызубец
 |
| Выкарыстаньне  | * Украінская народная рэспубліка (1918—1920)
* Будынак Вярхоўнай рады Ўкраіны
 |
| **Герб Украіны** ў Вікісховішчы |

**Герб Украі́ны** — адзін з чатырох афіцыйных сымбаляў Украіны. У сапраўдны момант існуе малы герб Украіны зацьверджаны 19 лютага 1992 году. Асноўным геральдычным сымбалем зьяўляецца трызубец (па-ўкраінску: *тризуб*).

## Паходжаньне

Існуе некалькі тэорыяў аб паходжаньні ўкраінскага гербу. Самая верагодная зь іх:

* Стылізаваная выява сокала-Рарога са складзенымі крыламі — племянны знак рускіх князёў Рурыкавічаў. Птушка Рарог — агністая птушка, якая азначае бога агня — Семаргла..

## Трызубец у Кіеўскай Русі

Трызубец Уладзімера Сьвятога
Старажытнарускія князі выкарыстоўвалі ў якасьці асабістых эмблем выявы розных варыянтаў двузубцаў або (радзей) — трызубцаў. Кіеўскі князь Уладзімер Сьвятаславіч выкарыстоўваў у якасьці асабістага геральдычнага сымбаля на манэтах і пячатках трызубец.

## Трызубец у УНР

Герб УНР
Упершыню канстытуцыйна трызубец быў аформлены як дзяржаўны герб у траўні 1920 году Ўсеўкраінскай Нацыянальнай Радай. У 1992 г. Вярхоўная Рада Ўкраіны зацьвердзіла сучасны дзяржаўны герб Украіны.

## Артыкул 20 Канстытуцыі Ўкраіны

Вялікі Дзяржаўны Герб Украіны ўсталёўваецца з улікам малога Дзяржаўнага Гербу Ўкраіны і гербу Войска Запароскага законам, прыманым ня менш за двума трацінамі ад канстытуцыйнага складу Вярхоўнай Рады Ўкраіны. Галоўным элемэнтам вялікага Дзяржаўнага Гербу Ўкраіны зьяўляецца Знак Княжай Дзяржавы Ўладзімера Вялікага (малы Дзяржаўны Герб Украіны).

## Праект вялікага гербу

Вялікі Дзяржаўны Герб Украіны (праект) уяўляе сабой сіні шчыт з залацістым знакам княства Ўладзімера (трызубец), па баках шчытаносцы: справа — казак з мушкетам (герб Войска Запароскага), зьлева — каранаваны леў (герб Галіцка-Валынскай дзяржавы), над шчытом — княжы вянок, пад шчытом — пераплеценыя з гронкай каліны каласы пшаніцы і сіне-жоўтая стужка.

## Глядзіце таксама

* Сьцяг Украіны
* Герб Украінскай ССР

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Герб Украіны** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

* Українське геральдичне товариство  (укр.)
* ВЕЛИКИЙ ГЕРБ НАШОЇ ДЕРЖАВИ  (укр.)
* Кабінэт Міністрів України  (укр.)
* Великий герб України  (укр.)
* ИСТОРИЯ ГЕРБА УКРАИНЫ  (рас.)
* Герб Украины  (рас.)
* Паўторны конкурс на эскіз вялікага гербу Ўкраіны (укр.)
# Ядвіга Анжуйская

|  |
| --- |
| Ядвіга Анжуйская па-польску: *Jadwiga Andegaweńska* |
| З Божай ласкі каралева Польшчы, пані і спадкаемца зямлі кракаўскіх, сандамірскай, серадзкай, ленчыцкай, куяўская і паморскай |
|  |
|
Партрэт працы Марчэла Бачыярэлі |
|  Каралева Польшчы |
|
16 кастрычніка 1384 — 18 лютага 1399 |
| Папярэднік |
Людвік I Вялікі |
| Наступнік |
Ягайла |
| Асабістыя зьвесткі |
| Нарадзілася | 3 кастрычніка 1373, Буда |
| Памерла | 17 ліпеня 1399, Кракаў |
| Пахаваная |
Вавэльскі сабор, Кракаў |
| Нашчадкі |
не было |
| Дынастыя |
Анжу-Сіцылійскі дом |
| Муж |
Ягайла |
| Бацька |
Людвік I Вялікі |
| Маці |
Лізавета Босьніяцкая |

**Ядвіга Анжуйская** (3 кастрычніка 1373/18 лютага 1374, Буда — 17 ліпеня 1399, Кракаў), каралева польская (1384—1399, з 1386 у шлюбе з Уладзіславам Ягайлам)

Герб
Дачка караля вугорскага і польскага Людовіка І Вялікага і Лізаветы Босьніяцкай. На каралеўскі сталец абраная пасьля сьмерці бацькі — у 1384, польскія магнаты абвясьцілі яе каралевай. У 1385 яна заключыла г.зв. Крэўскую унію. У 1386 годзе была выдадзена замуж за Ягайлу.

У 1397 фундавала ў Праскім унівэрсытэце асобны калегіюм для студэнтаў з ВКЛ («speciale collegium pro Lythwanorum nacione»). У тастамэнце запісала ўласныя сродкі на аднаўленьне Кракаўскай акадэміі.

Доўгі час неафіцыйна ўшаноўвалася ў Польшчы як сьвятая. Урэшце культ быў зацьверджаны: Ядвіга была бэатыфікавана Каталіцкім Касьцёлам ў 1986, кананізавана ў 1997; успамін 17 ліпеня.

## Крыніцы

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Папярэднік **Людвік I Вялікі** | **Кароль польскі 1384—1399**  | Наступнік **Ягайла** |
# Амаду Тумані Турэ

|  |
| --- |
| Амаду Тумані Турэ |
| мовай фула: *Aamadu Tumaani Tuuree* |
|  |
|  |
| прэзідэнт Малі[d] |
| 26 сакавіка 1991 — 8 чэрвеня 1992 |
| Папярэднік | Moussa Traoré[d] |
| Наступнік | Альфа Ўмар Канарэ |
| прэзідэнт Малі[d] |
| 8 чэрвеня 2002 — 22 сакавіка 2012 |
| Папярэднік | Альфа Ўмар Канарэ |
| Наступнік | Amadou Sanogo[d] |
|  Асабістыя зьвесткі  |
| Нарадзіўся | 4 лістапада 1948(1948-11-04)* Мопці[d], Малі
 |
| Памёр | 9 лістапада 2020(2020-11-09) (72 гады)* Стамбул, Турэччына
 |
| Партыя | * незалежны палітык[d]
 |
| Адукацыя | * Разанская вышэйшая паветрана-дэсантная камандная вучэльня[d]
* Агульнавайскавая ваенная школа ў Кулікора[d]
 |
|  Узнагароды  |          |

Амаду Тумані Турэ
**Амаду Тумані Турэ** (па-француску: *Amadou Toumani Touré*; нарадзіўся 4 лістапада 1948 году, Мопці, Малі) — генэрал, прэзыдэнт Малі з 26 сакавіка 1991 да 8 чэрвеня 1992 і з 8 чэрвеня 2002 году.

Першапачаткова імкнуўся стаць настаўнікам, але затым уступіў у шэрагі арміі і пасьля навучаньня ў СССР і Францыі ў 1984 годзе стаў камандуючым парашутыстаў Малі. Пасьля таго, як у 1991 годзе ваенны ўрад Мусы Траорэ жорстка заглушыў народныя дэманстрацыі пратэсту, Турэ ўзначаліў ваенны пераварот. Прыйшоўшы да ўлады ў якасьці кіраўніка Часовага камітэту па ахове здароўя народу, арганізаваў Нацыянальную канфэрэнцыю, якая выпрацавала новую канстытуцыю Малі. Пасьля прэзыдэнцкіх і парлямэнцкіх выбараў перадаў уладу новаму прэзыдэнту Альфа Ўмару Канарэ.

## Крыніцы