# Куала Лумпур

|  |
| --- |
| Куала Лумпур |
| Населены пункт |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  Дэвіз  | Progress and Prosper і Maju dan Makmur |
|  Краіна  |  Малайзія
 |
|  Акруга  |  Куала Лумпур
  |
|  Першыя згадкі  | 1851 |
|  Дата заснаваньня  | 1857 |
|  Кіраўніцтва і ўлада  |
| Мэр | Датук Абдул Хакім |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  243,65 км²
 |
|  Вышыня НУМ  | 66 м і 50 м |
|  Часавы пас  | * UTC+8
 |
|  Каардынаты  | 3°08′ пн. ш. 101°42′ у. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  |  1 809 699 чал. (2009)

  |
|  Афіцыйная мова  | малайская мова |
|  Этнахаронімы  | KL-ite, Kuala-Lumpurano, Kaélois і Kaéloise |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 03 |
|  Паштовы індэкс  | 50000–59999 |
|  |
|  Сайт  | kualalumpur.gov.my |
| Куала Лумпур на мапе Малайзіі
Куала Лумпур
 |

**Куа́ла Лумпу́р** (па-малайску: *балотнае вусьце*) — сталіца Малайзіі і самы вялікі горад краіны, разьмешчаны ў цэнтральнай частцы Малацкага паўвострава. Куала Лумпур утварае спэцыяльную аднайменную акругу, якая з усіх бакоў акружана штатам Селандор. Насельніцтва 1 479 388 чалавек, разам з прыгарадамі 4 200 000 чалавек. Плошча гораду 243,65 км².

## Гісторыя

### Каляніяльны пэрыяд

У 1857 годзе раджа Абдула з роду ўладароў каралеўства Селангор дазволіў сяліцца ў даліне Кланг. У вусьцях рэк Гамбак і Келанг пасяліліся 87 кітайскіх працоўных з алавяных капальняў. Нягледзячы на тое, што 69 зь іх памерла з-за хваробаў і складанага жыцьця, паселішча захавалася. Хутка тут зьявіліся гандляры, якія мянялі ежу і адзеньне на волава. Адчыніліся першыя крамы і пачалі праводзіцца штотыднёвыя кірмашы.

Разам з разьвіцьцём паселішча брытанцы прыслалі паліцыянтаў, якія павінны былі пільнаваць грамадзкі спакой. Першым капітанам паліцыянтаў быў Хіў Сіеў. Паселішча хутка стала самым вялікім у Селангоры і адным з асноўных гарадоў Малайзіі, дзе вялася здабыча волава. Наступны капітан, Яп, спрыяў зьяўленьню паблізу гораду фэрмэраў, для забесьпячэньня бесьперапыннай крыніцы ежы. У 1881 годзе вялікі пажар амаль зьнішчыў горад. Пад час адбудовы цяпер ужывалася амаль толькі цэгла, для зьмяншэньня пагрозы паўторнага пажару. Капітан Яп адчыніў першую ў Малайзіі публічную школу і начлежку для бяздомных. Хутка пасьля гэтага былі дадзены дазволы на пабудову першых казыно і бараў, у якіх прадавалі алькаголь. У 1882 годзе сэр Фрэнк Швэтэнхам зрабіў Куала Лумпур цэнтрам брытанскай улады ў Малайзіі.

Пад час Другой Сусьветнай вайны з 11 студзеня 1942 году на працягу 44 месяцаў горад быў акупаваны японцамі.

### Незалежнасьць Малайзіі

Калі ў 1957 годзе Малайская фэдэрацыя абвясьціла незалежнасьць, горад атрымаў статус сталіцы. Ён быў пацьверджаны ў 1963 годзе, калі краіна зьмяніла назву на Фэдэрацыя Малайзія.

У 1974 годзе горад быў выключаны са штату Селангор і ўтварыў асобную акругу «Куала Лумпур».

### Сучаснасьць

Цэнтральная частка гораду
Сучасны Куала Лумпур адзін з самых хутка разьвіваючыхся гарадоў Паўднёва-Ўсходняй Азіі, з эканамічным прыростам болей за 10% у год. У цэнтральнай частцы гораду ўзвышаюцца сучасныя хмарачосы. Але горад сутыкнуўся са значнымі транспартнымі праблемамі, і нягледзячы на пабудову некалькіх хуткасных дарог, дарожны рух амаль спаралізаваны пробкамі. Грамадзкі транспарт таксама разьвіты недастаткова.

Горад пабудаваны без архітэктарскага аналізу. Каля цэнтральнай часткі гораду з аўтастрадамі і хмарачосамі, знаходзяцца кварталы заселеныя кітайцамі зь іх традыцыйнымі дамамі і вузкімі вуліцамі.