# Бас-гітара

**Бас-ґітара** — струнны шчыпковы электронны музычны інструмэнт. Выглядае як гітара, але ў клясычным варыяньце мае чатыры струны (сучасная бас-ґітара можа мець ад чатырох да шасьці струн).

## Гісторыя

Першапачаткова бас-ґітара была акустычнай і мела вялізарныя памеры й надта нізкі гук. Але яе электрыфікацыя паспрыяла зьмяньшэньню яе памераў і зрабіла бас-ґітару добрай альтэрнатывай кантрабасу. Цяпер жа, зь цягам часу й павышэньнем майстэрства ґітарных вытворцаў, зьявілася магчымасьць зрабіць акустычны бас кампактных памераў.

Электрычная ж бас-ґітара зьявілася дзякуючы ініцыятыве амэрыканскага ґітарнага майстра Леа Фэндэра, які напачатку 1950-х гадоў вырашыў стварыць кампактны нізкачастотны інструмэнт, які б нагадваў невялічкі й ціхі кантрабас. Ён ўласна й збудаваў першы інструмэнт тыпу «Фэндэр Прэсіжн Бас» (*Fender Precission Bass*), які зьнешне нагадваў ґітару, але меў квартавы строй кантрабасу.

Першапачаткова бас-ґітару выкарыстоўвалі ў джазавых і кантры-калектывах дзеля акцэнтаваньня ў тыя часы не падгучваемага бас-бубна, але са зьмяненьнем тэхнікі агучваньня інструмэнтаў на канцэртах і ў студыі патрэбнасьць у гэтым зьнікла, і ў некаторых стылях бас пачалі выкарыстоўваць як паўмэлядычны інструмэнт.

## Тэхніка гры

* **Піцыката** (*шчапковы мэтад*) — асноўная тэхніка гуказдабыцьця на басу. Дзеля карыстаньня піцыкатай вялікі палец кладуць на гуказдымальнік ці чацьвёртую струну, а ўказальным і сярэднім па чарзе шчыкаюць струны. Некаторыя найбольш віртуозныя музыкі могуць выкарыстоўваць таксама безыменны палец і нават мезенік.

* **Гра мэдыятарам** — таксама даволі папулярна. У адрозьненьне ад папярэдняга мэтаду гук атрымоўваецца даволі жорсткі, таму асноўныя карыстальнікі гэтага мэтаду — музыкі, што граюць даволі агрэсіўную музыку (панк, гард-кор, разнастайны мэтал).

* **Рэкінг** — гра выключна ўказальным пальцам. Выкарыстоўваецца, калі гра двума й больш пальцамі адцягвае увагу выканаўцы, асабліва калі ён сьпяваючы басіст.

* **Гамэр-фінґэр** (*палец-малаточак*) — спосаб гры, пры якім гук здабываецца пры моцным удары пальцамі па струнах грыфу. Выкарыстоўваецца пры дастаткова складаных пераходах пры гры піцыкатай. А таксама калі выканаўца адначасова з бас-ґітарай грае на іншым інструмэнце (часьцей клявішах, ці пэркусіі). Таксама гамэр-фінґэр выкарыстоўваецца дзеля гры на інструмэнце, які спалучае ў сабе басовую і гітарную частку, хаця найбольш вядомы з-за ўжываньня яго Тоні Левінам — **Стыку Чэпмэна** (*Chapman Stick*).

* **Слайд** — тэхніка, выкарыстоўваемая часьцей дзеля гры на бязладавае бас-ґітары. Пры сляйдзе пасьля здабываньня гуку правай рукой палец левай не адпускаецца, а рухаецца па грыфу, тым самым зьмяняючы вышыню гуку.

* **Слэп** — асаблівая пэркусыйная тэхніка. Каб здабыць гук слэпам, трэба моцна ўдарыць па струне косткай вялікага пальцу. У асноўным выкарыстоўваецца музыкамі, што граюць фанк.

* **Тэпінг** — прыём, які перайшоў на бас са звычайнае ґітары (таксама як гра пальцамі, альбо медыятарам). Зьнешне нагадвае гамэр-фінґэр, але падчас гры тэпінгам выкарыстоўваюцца пальцы абедзьвюх рук, што дазваляе выконваць даволі складаныя мэлядычныя малюнкі альбо ўвогуле надаваць ілюзыю гры на дзьвюх інструмэнтах адначасова.

## Вядомыя басісты

### Сусьвет

* **Алайн Каран** (*Alain Carone*)
* **Стыў Бэйлі** (*Steve Bailey*)
* **Флі** (*Flea*)
* **Кліф Бэртан** (*Cliff Burton*)
* **Філдзі** (*Fieldy*)
* **Лес Клейпул** (*Les Claypool*)
* **Стэнлі Кларк** (*Stanley Clarke*)
* **Джо Дэмая** (*Joey DeMaio*)
* **Джон Энтўістл** (*John Entwistle*)
* **Мо Фостэр** (*Mo Foster*)
* **Хесус Ґабальдон** (*Jesús Gabaldón*)
* **Лары Ґрэам** (*Larry Graham*)
* **Ст’юарт Гэм** (*Stuart Hamm*)
* **Тасімаса Хара** (*Toshimasa Hara*)
* **Стыў Гарыс** (*Steve Harris*)
* **Джонас Гэльборґ** (*Jonas Hellborg*)
* **Энтані Джэксан** (*Anthony Jackson*)
* **Льюіс Джонсан** (*Louis Johnson*)
* **Мікі Ўэй** (*Mikey Way*)
* **Джон Пол Джонз** (*John Paul Jones*)
* **Марк Кінг** (*Mark King*)
* **Ґрэґ Лейк** (*Greg Lake*)
* **Ґэдзі Лі** (*Geddy Lee*)
* **Тоні Левін** (*Tony Levin*)
* **Майкл Мэнрынґ** (*Michael Manring*)
* **Маркус Мілер** (*Marcus Miller*)
* **Джон М’юнґ** (*John Myung*)
* **Адамі Ніці** (*Adami Nitti*)
* **Жако Пасторыюс** (*Jaco Pastorius*)
* **Джон Патытучы** (*John Patitucci*)
* **Дамінік Дып’яца** (*Dominique diPiazza*)
* **Маґнус Розэн** (*Magnus Rosen*)
* **Ґэры Ўіліс** (*Gary Willis*)
* **Віктар Вутэн** (*Victor Wooten*)
* **Білі Шыан** (*Billy Sheehan*)
* **Шава Абаджан** (*Shavo Odadjian*)
* **Стыў Дыджорджыё** (*Steve DiGiorgio*)
* **Майк Дэрнт** (*Mike Dirnt*)
* **Пітэр Вэнц** (*Peter Wentz*)
* **Робэрт Труджылё** (*Robert Trujillo*)
* Пол Макартні
* **Даф Макаґан** (*Duff McKagan*)

### Беларусь

* Кастусь Калесьнікаў
* **Дзяніс «Аліса» Барбуха **Рамэо **Зьміцер Астроўскі **Аляксей Паўловіч **Вячаслаў Сяргеенка **Людзьміла Крукоўская **Эдуард Юдовін **Дзяніс Дробны **Уладзіслаў Плюшчаў **Вікторыя Сычэвіч **Юрась Ляўкоў **Яўген Броўка **Яўген Міронаў **Віктар Самарукаў Сяржук Краўчанка
* **Ігар Сацэвіч **Юры Фядзюк **Андрусь Семянюк **Руслан Праўда **Акрабат **Аляксей Зайцаў **Ігар Сарокін **Алесь Каліноўскі **Алесь Ванькевіч **Валеры Башкоў **Уладзіслаў Кірушчанка **Алесь Мышкевіч **Мікалай Няронскі**

## Глядзіце таксама

* Барытон-гітара

## Вонкавыя спасылкі

 **Бас-гітара** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

* Беларускі Онлайн часопіс для басістаў
* Сайт Валерыя Башкова
* Жако Пасторыюс