Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1374

|  |
| --- |
| Гады |
| 1371 · 1372 · 1373 — **1374** — 1375 · 1376 · 1377 |
| Дзесяцігодзьдзі |
| 1350‑я · 1360‑я — **1370‑я** — 1380‑я · 1390‑я |
| Стагодзьдзі |
| XIII ст. — **XIV стагодзьдзе** — XV ст. |

| 1374 год у іншых календарох |
| --- |
| Грыгарыянскі каляндар | 1374 *MCCCLXXIV* |
| Ад заснаваньня Рыму | 2127 |
| Армянскі каляндар | 823 ԹՎ ՊԻԳ |
| Каляндар Багаі | -470 — -469 |
| Бізантыйскі каляндар | 6882 — 6883 |
| Бірманскі каляндар | 736 |
| Будысцкі каляндар | 1918 |
| Каляндар бэрбэраў | 2324 |
| Габрэйскі каляндар | 5134 — 5135 |
| Галяцэнскі каляндар | 11374 |
| Іранскі каляндар | 752 — 753 |
| Індуісцкія календары |
|  · *Бікрам Самват* | 1429 — 1430 |
|  · *Нацыянальны каляндар* | 1296 — 1297 |
|  · *Калі-юга* | 4475 — 4476 |
| Карэйскі каляндар | 3707 |
| Кітайскі каляндар | 4070 — 4071 |
| Копцкі каляндар | 1090 — 1091 |
| Мусульманскі каляндар | 775 — 776 |
| Тайскі сонечны каляндар | 1917 |
| Этыёпскі каляндар | 1366 — 1367 |

## Падзеі

## Нараджэньні

## Сьмерці

* 19 ліпеня — Франчэска Пэтрарка, італьянскі паэт

## Вонкавыя спасылкі

 **1374** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# 1862

|  |
| --- |
| Гады |
| 1859 · 1860 · 1861 — **1862** — 1863 · 1864 · 1865 |
| Дзесяцігодзьдзі |
| 1840‑я · 1850‑я — **1860‑я** — 1870‑я · 1880‑я |
| Стагодзьдзі |
| XVIII ст. — **XIX стагодзьдзе** — XX ст. |

| 1862 год у іншых календарох |
| --- |
| Грыгарыянскі каляндар | 1862 *MDCCCLXII* |
| Ад заснаваньня Рыму | 2615 |
| Армянскі каляндар | 1311 ԹՎ ՌՅԺԱ |
| Каляндар Багаі | 18 — 19 |
| Бізантыйскі каляндар | 7370 — 7371 |
| Бірманскі каляндар | 1224 |
| Будысцкі каляндар | 2406 |
| Каляндар бэрбэраў | 2812 |
| Габрэйскі каляндар | 5622 — 5623 |
| Галяцэнскі каляндар | 11862 |
| Іранскі каляндар | 1240 — 1241 |
| Індуісцкія календары |
|  · *Бікрам Самват* | 1917 — 1918 |
|  · *Нацыянальны каляндар* | 1784 — 1785 |
|  · *Калі-юга* | 4963 — 4964 |
| Карэйскі каляндар | 4195 |
| Кітайскі каляндар | 4558 — 4559 |
| Копцкі каляндар | 1578 — 1579 |
| Мусульманскі каляндар | 1278 — 1279 |
| Тайскі сонечны каляндар | 2405 |
| Этыёпскі каляндар | 1854 — 1855 |

**1862** (MDCCCLXII) — звычайны год Грыгарыянскага календара, які пачынаецца ў сераду, і звычайны год юліянскага календара, які пачынаецца ў панядзелак; 1862-і год нашай эры (н. э.) і *ад Нараджэньня Хрыстовага* (Н. Хр.); 862-і год II тысячагодзьдзя, 62-і год XIX стагодзьдзя і 3-і год 1860-га дзесяцігодзьдзя. У пачатку 1862 году грыгарыянскі каляндар апярэджваў на 12 дзён юліянскі каляндар, якім дзе-нідзе працягвалі карыстацца да 1923.

## Падзеі

* 11 студзеня — выйшла першая нелегальная беларуская газэта «Мужыцкая праўда», якую выпускаў Кастусь Каліноўскі
* 14 сьнежня — у Менску было відаць ніколі дагэтуль ня бачанае паўночнае зьзяньне
* 15 сьнежня — у Беларусі адкрылася першая чыгунка. Яна зьвязала Горадню з Парэччам і была часткаю Пецярбурска-Варшаўскай дарогі

## Нараджэньні

* 3 ліпеня — Баляслава Марыя Лямэнт, благаславённая Рымска-каталіцкай царквы, манашка, заснавальніца манаскай кангрэгацыі «Сёстры-місіянэркі Сьвятой Сям’і»
* 22 жніўня — Клёд Дэбюсі, францускі кампазытар
* 29 жніўня — Марыс Мэтэрлінк, бэльгійскі пісьменьнік

## Сьмерці

* 10 студзеня — Самуэль Кольт, амэрыканскі вынаходнік
* 19 студзеня — Міхал Без-Карніловіч, вайсковы тапограф і статыстык
* 22 лютага — Вінцэнт Дмахоўскі, клясык беларускага жывапісу
* 6 лістапада — Віктар Каліноўскі, гісторык, археограф, бібліяфіл, брат Кастуся Каліноўскага
# Чабор

|  |
| --- |
| Чабор |
| Thymus odoratissimus  |
| Клясыфікацыя |
| Надцарства | Эўкарыёты
 |
| Царства | Расьліны
 |
| Аддзел | Кветкавыя
 |
| Кляса | Двухдольныя
 |
| Атрад | Ясноткакветныя
 |
| Сямейства | Ясноткавыя
 |
| Род | **Чабор** |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Thymus* L., 1753 |
| **Чабор на ВіківідахЧабор у Вікісховішчы**ITIS **32820** · NCBI **49990** |

**Чабо́р** (*Thýmus*) — род паўхмызьнякоў сямейства Ясноткавыя.

## Апісаньне

Шматгадовы паўхмызьняк вышынёй да 35 см з дробным эліптычным лісьцем і ружова-бэзавымі кветкамі, якія квітнеюць практычна ўсё лета. Расьліна вельмі духмяная, з рэзкім цёплым водарам, абумоўленым ў асноўным фэнольнымі лятучымі духмянымі рэчывамі — тымолам і карвакролам.

Плод — пушачка з чатырма чорна-бурымі эліпса- ці амаль кулепадобнымі арэшкамі. Насеньне дасьпявае ў ліпені-верасьні.

## Арэал

Налічваецца каля 300 відаў. Род пашыраны ў Эўропе, паўночнай і заходняй Азіі, паўночнай Афрыцы, Грэнляндыі.

На Беларусі 2 віды: чабор блышыны (*Thymus pulegioides*), чабор паўзучы або звычайны (нар. назвы: цымбер, цэбрык, калатовічкі) (*Thymus serpyllum*).
# 898

|  |
| --- |
| Гады |
| 895 · 896 · 897 — **898** — 899 · 900 · 901 |
| Дзесяцігодзьдзі |
| 870‑я · 880‑я — **890‑я** — 900‑я · 910‑я |
| Стагодзьдзі |
| VIII ст. — **IX стагодзьдзе** — X ст. |

| 898 год у іншых календарох |
| --- |
| Грыгарыянскі каляндар | 898 *DCCCXCVIII* |
| Ад заснаваньня Рыму | 1651 |
| Армянскі каляндар | 347 ԹՎ ՅԽԷ |
| Каляндар Багаі | -946 — -945 |
| Бізантыйскі каляндар | 6406 — 6407 |
| Бірманскі каляндар | 260 |
| Будысцкі каляндар | 1442 |
| Каляндар бэрбэраў | 1848 |
| Габрэйскі каляндар | 4658 — 4659 |
| Галяцэнскі каляндар | 10898 |
| Іранскі каляндар | 276 — 277 |
| Індуісцкія календары |
|  · *Бікрам Самват* | 953 — 954 |
|  · *Нацыянальны каляндар* | 820 — 821 |
|  · *Калі-юга* | 3999 — 4000 |
| Карэйскі каляндар | 3231 |
| Кітайскі каляндар | 3594 — 3595 |
| Копцкі каляндар | 614 — 615 |
| Мусульманскі каляндар | 284 — 285 |
| Тайскі сонечны каляндар | 1441 |
| Этыёпскі каляндар | 890 — 891 |

## Падзеі

* студзень — Ян ІХ стаў 116-м Рымскім Папам

## Нараджэньні

## Сьмерці
# 257

|  |
| --- |
| Гады |
| 254 · 255 · 256 — **257** — 258 · 259 · 260 |
| Дзесяцігодзьдзі |
| 230‑я · 240‑я — **250‑я** — 260‑я · 270‑я |
| Стагодзьдзі |
| II ст. — **III стагодзьдзе** — IV ст. |

| 257 год у іншых календарох |
| --- |
| Грыгарыянскі каляндар | 257 *CCLVII* |
| Ад заснаваньня Рыму | 1010 |
| Армянскі каляндар | *N/A* |
| Каляндар Багаі | -1587 — -1586 |
| Бізантыйскі каляндар | 5765 — 5766 |
| Бірманскі каляндар | -381 |
| Будысцкі каляндар | 801 |
| Каляндар бэрбэраў | 1207 |
| Габрэйскі каляндар | 4017 — 4018 |
| Галяцэнскі каляндар | 10257 |
| Іранскі каляндар | 365 BP — 364 BP |
| Індуісцкія календары |
|  · *Бікрам Самват* | 312 — 313 |
|  · *Нацыянальны каляндар* | 179 — 180 |
|  · *Калі-юга* | 3358 — 3359 |
| Карэйскі каляндар | 2590 |
| Кітайскі каляндар | 2953 — 2954 |
| Копцкі каляндар | -27 — -26 |
| Мусульманскі каляндар | 376 BH — 375 BH |
| Тайскі сонечны каляндар | 800 |
| Этыёпскі каляндар | 249 — 250 |

## Падзеі

* рымскае войска перамагло готаў у даліне Дунаю

## Нараджэньні

## Сьмерці

## Вонкавыя спасылкі

 **257** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Лас-Вэгас

|  |
| --- |
| Лас-Вэгас |
| Населены пункт |
|  |
|

|  |
| --- |
|  |
| Сьцяг |

 |
| * Кароткая назва: Vegas
 |
|  Краіна  |  ЗША
 |
|  Штат  |  Нэвада
 |
|  Акруга  |  Кларк
  |
|  Дата заснаваньня  | 15 траўня 1905 |
|  Кіраўніцтва і ўлада  |
| Мэр | Shelley Berkley[d] |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  340 км²
 |
|  Вышыня НУМ  | 610 ± 1 м |
|  Часавы пас  | * UTC-8
* UTC-7 (летні час)
 |
|  Каардынаты  | 36°10′30″ пн. ш. 115°08′11″ з. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  |  545 147 чал.

  |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 702 |
|  Паштовы індэкс  | 89101, 89102, 89103, 89104, 89105, 89106, 89107, 89108, 89109, 89110, 89111, 89112, 89113, 89114, 89115, 89116, 89117, 89118, 89119, 89120, 89121, 89122, 89123, 89124, 89125, 89126, 89127, 89128, 89129, 89130, 89131, 89132, 89133, 89134, 89135, 89136, 89137, 89138, 89139, 89140, 89141, 89142, 89143, 89144, 89145, 89146, 89147, 89148, 89149, 89150, 89151, 89152, 89153, 89154, 89155, 89156, 89157, 89158, 89160, 89161, 89162, 89165, 89166, 89169, 89170, 89173, 89177, 89178, 89179, 89180, 89183, 89193, 89195 і 89199 |
|  |
|  Сайт  | lasvegasnevada.gov (анг.) |
| Лас-Вэгас на мапе ЗША ±
Лас-Вэгас
Лас-Вэгас
 |

**Лас-Вэгас** (па-ангельску: *Las Vegas*) — горад на захадзе ЗША ў штаце Нэвада. Цэнтар турызму і забаваў агульнанацыянальнага значэньня. Вядомы, як «горад заганаў» і цэнтар забаваў, які мае казіно, дыскатэкі, гульнявыя аўтаматы.

## Гісторыя

Горад быў заснаваны 15 траўня 1905 году. Горад доўгі час зьяўляўся асноўным пунктам дазапраўкі і адпачынку цягнікоў, цяпер жа назоў гораду асацыюецца з электратэхнічнай прамысловасьцю і міжнародным аэрапортам.

Лас-Вэгас стаў найболей вядомы дзякуючы гісторыі, якая здарылася 19 траўня 1931 году. На тэрыторыі штату Нэвада былі дазволеныя азартныя гульні. Лібэральнае заканадаўства стала прыцягваць людзей да гульняў. Ужо да 1940 году налічвалася амаль 9 тысяч гульцоў, а праз 20 гадоў колькасьць іх вырасла да 64 тысяч. З тых часоў, казіно сталі ўсё больш зьяўляцца на вуліцах Лас-Вэгасу. Самым першым лічыцца El Rancho, якое да нашых дзён не захавалася. Цяпер гэты бізнэс лічыцца адною з асноўных крыніц прыбыткаў Лас-Вэгасу.

У горадзе мноства розных славутасьцяў, такіх як танцуючыя фантаны гатэля «Бэладжыё», Плаціна Гувэра, копія Эйфэлевай вежы, гатэля «Парыж» і іншых.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт.
# Замасьць

|  |
| --- |
| Замасьць |
| Населены пункт |
| Ратуша і Вялікі рынак  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  Краіна  |  Польшча
 |
|  Ваяводзтва  |  Люблінскае
 |
|  Першыя згадкі  | 1580 |
|  Дата заснаваньня  | 1580 |
|  Кіраўніцтва і ўлада  |
| Прэзыдэнт места | Анджэй Внук |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  30,5 км²
 |
|  Вышыня НУМ  | 212 ± 1 м |
|  Часавы пас  | * UTC+1
* UTC+2 (летні час)
 |
|  Каардынаты  | 50°43′14″ пн. ш. 23°15′31″ у. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  |  66 788 чал.

  |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | +48 84 |
|  Паштовыя індэксы  | 22-400 a 22-410 |
|  Нумарны знак  | LB |
|  |
|  Сайт  | zamosc.pl |
| Замасьць на мапе Польшчы
Замасьць
 |

**За́масьць** (па-польску: *Zamość*) — горад і гарадзкая гміна ў паўднёва ўсходняй частцы Люблінскага ваяводзтва Польшчы, адміністрацыйны цэнтар павету, сталіца Замасьцкага ваяводзтва ў 1975—1998 гадах. Зьяўляецца культурным, адукацыйным і турыстычным цэнтрам ваяводзтва. Па колькасьці насельніцтва Замасьць займае трэцае месца ў ваяводзтве, але па плошчы займае 10 месца. У 1992 годзе гістарычная частка гораду была ўнесеная ў сьціс Сусьветнай Спадчыны ЮНЭСКО.

Замасьць стаіць на рацэ Лабунька.

## Гісторыя

Гарадзкія правы Замасьць атрымала ў 1580 годзе, згодна з прывілеем канцлера і вялікага гетмана Яна Замойскага. У XVII стагодзьдзі горад пачаў хутка разьвівацца. У 1648 годзе Замасьць асаджалася казакамі Багдана Хмяльніцкага, а ў 1656 годзе швэдзкімі войскамі. Аднак захапіць горад не атрымалася. Падчас Паўночнай вайны Замасьць была захопленая швэдзкімі і саксонскімі войскамі.

Пасьля падзелу Рэчы Паспалітай горад трапіў у склад Аўстрыйскай імпэрыі (з 1772 году). У 1809 годзе Замасьць была далучанае да Варшаўскага герцагства. З 1818 году Замасьць знаходзілася ў складзе Расейскай імпэрыі, дзе стала ўезным горадам Люблінскай губэрні. У 1821 годзе адбылася мадэрнізацыя гарадзкой крэпасьці, у выніку якой значна зьмяніўся зьнешні выгляд гораду. Крэпасьць стала важным пунктам вайсковай абароны падчас паўстаньня Тадэвуша Касьцюшкі, які быў узяты расейскімі войскамі адным з апошніх.

Падчас Першай сусьветнай вайны праз Замасьць прайшла лінія чыгункі (1916 год). Пасьля абвяшчньня незалежнасьці Польшчы ў 1918 годзе, тут адбылася камуністычнае паўстаньне пад кіраўніцтвам маёра *Ліса-Кулі*. У 1920 годзе ў навакольлі Замасьці былі разьбітыя савецкія войскі, якімі кіраваў Міхаіл Тухачэўскі.

У верасьці 1939 году горад быў акупаваны савецкімі войскамі, якія хутка перадалі горад пад уладу фашысцкай Германіі. На працягу Другой сусьветнай вайны каля Замасьці быў утвораны канцэнтрацыйны лягер, дзе загінулі каля 8 тыс. чалавек, а таксама лягер для савецкіх ваеннапалонных. 11 ліпеня 1944 году Замасьць бала захопленае Савецкімі войскамі.

З 1975 да 1998 году Замасьць была сталіцай Замосьцеўскага ваяводзтва, а з 1999 году стала павятовым горадам Люблінскага ваяводзтва.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйная старонка
# Клёд Лялюш

|  |
| --- |
| Клёд Лялюш |
| па-француску: *Claude Lelouch* |
|  |
|  Дата нараджэньня  | 30 кастрычніка 1937 (88 гадоў) |
|  Месца нараджэньня  | * IX акруга Парыжа[d], Францыя
 |
|  Месца вучобы  | * коледж Сэн-Барб[d]
* Універсітэт Парыж III Новая Сарбона[d]
 |
|  Занятак  | кінарэжысэр, сцэнарыст, кінапрадусар, актор, кінаапэратар, мантажэр, пісьменьнік, апэратар-пастаноўшчык, рэжысэр, апэратар |
|  Дзеці  | Sarah Lelouch[d], Salomé Lelouch[d] і Simon Lelouch[d] |
|  Узнагароды  |        Залатая пальмавая галіна (1967) Prix Jean-Le-Duc[d] Прэмія Давіда ды Данатала найлепшаму замежнаму рэжысёру[d] Paulée de Meursault Prize[d] (2008) Honorary Lumière Award[d] (4 лютага 2019) |
|  IMDb  | ID 0500988 |
|  Сайт  | lesfilms13.com |
|  Подпіс  |  |
| **Клёд Лялюш** у Вікісховішчы |

**Клёд Лелуш** (па-француску: *Claude Lelouch*; нар. 30 кастрычніка 1937, м. Парыж, Францыя) — францускі кінарэжысэр, сцэнарыст, апэратар, актор, кінапрадусар.

## Прызнаньне і ўзнагароды

* 1966 — «*Залатая пальмавая галіна*» Канскага кінафэстывалю («*Мужчына і жанчына*»)
* 1967 — «*Оскар*» у катэгорыі «*Найлепшы фільм на замежнай мове*» («*Мужчына і жанчына*»)
* 1967 — «*Оскар*» у катэгорыі «*Найлепшы арыгінальны сцэнарый*» («*Мужчына і жанчына*»)
* 1967 — намінаваны на «*Оскар*» у катэгорыі «*Найлепшы рэжысэр*» («*Мужчына і жанчына*»)
* 1967 — намінаваны на «*Залаты Глёбус*» у катэгорыі «*Найлепшы рэжысэр*» («*Мужчына і жанчына*»)
* 1976 — намінаваны на «*Оскар*» у катэгорыі «*Найлепшы арыгінальны сцэнарый*» («*Усё жыцьцё*»)
* 1996 — «*Малы залаты леў*» і намінацыя на «*Залатога льва*» Вэнэцыянскага кінафэстывалю («*Мужчыны, жанчыны: Кіраўніцтва па эксплюатацыі*»)
* 1996 — «*Залаты Глёбус*» у катэгорыі «*Найлепшы фільм на замежнай мове*» («*Адрынутыя*»)

## Фільмаграфія

* (1966) «Мужчына і жанчына»
* (1975) «Добрыя і злыя»
* (1995) «Адрынутыя»

## Крыніцы

## Вонкавая спасылкі

* Афіцыйны сайт  (фр.)
* Клёд Лялюш (анг.) на сайце IMDb
* Кароткая біяграфія Архівавана 20 кастрычніка 2007.  (рас.) на сайце «Le Cinéma Архівавана 19 студзеня 2012.»
# Панк-рок

**Панк-рок** — жанр рок-музыкі, які ўзьнік у сярэдзіне 1970-х гадоў у ЗША й Вялікабрытаніі, у якім спалучаліся сацыяльны пратэст і музычнае непрыйманьне тагачасных формаў року: спэцыяльна прымітыўная гульня й весялосьць раньняга рок-н-ролу. Да 1977 году панк-рок дзякуючы сваёй скандальнасьці быў адной з самых прыкметных зьяваў у рок-музыцы Вялікабрытаніі. Цягам часу жанр парадзіў мноства разнавіднасьцяў і дагэтуль працягвае прыцягваць мноства маладых выканаўцаў.

## Глядзіце таксама

* Гардкор-панк
# Філіп Нуарэ

|  |
| --- |
| Філіп Нуарэ |
| па-француску: *Philippe Noiret* |
| Філіп Нуарэ  |
|  Дата нараджэньня  | 1 кастрычніка 1930(1930-10-01)[…] |
|  Месца нараджэньня  | * Ліль, Нор, Францыя
 |
|  Дата сьмерці  | 23 лістапада 2006(2006-11-23)[…] (76 гадоў) |
|  Месца сьмерці  | * VII акруга Парыжа[d], Францыя[…]
 |
|  Прычына сьмерці  | рак |
|  Месца пахаваньня  | * Манпарнаскія могілкі[d]
 |
|  Месца вучобы  | * Ліцэй Жансон-дэ-Саі[d]
* калеж Жуі[d]
 |
|  Занятак  | кінаактор, артыст кабарэ, актор агучваньня, комік, тэатральны актор, актор |
|  Узнагароды  |  прэмія «Давід дзі Данатэльлё» найлепшаму замежнаму актору[d] (1976) прэмія «Сэзар» для найлепшага актора[d] (1976) прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лёндану за найлепшую мужчынскую ролю[d] (1990) прэмія «Давід дзі Данатэльлё» найлепшаму замежнаму актору[d] (1990) прэмія «Сэзар» для найлепшага актора[d] (1990) прэмія BAFTA за найлепшую мужчынскую ролю[d] (1991) Сэзар прэмія Эўрапейскай кінаакадэміі найлепшаму актору[d] (1989) |
|  IMDb  | ID 0634159 |
| **Філіп Нуарэ** ў Вікісховішчы |

**Філі́п Нуарэ́** (па-француску: *Philippe Noiret*), поўнае імя **Філіп П’ер Фэрнан Нуарэ** (франц. *Philippe Pierre Fernand Noiret*; 1 кастрычніка 1930, Ліль — 26 лістапада 2006, Парыж, Францыя) — знакаміты францускі актор тэатру і кіно. Уладальнік дзьвюх прэміяў «Сэзар» за найлепшую мужчынскую ролю ў карцінах «Старая стрэльба» (1976) і «Жыцьцё і нічога больш» (1990). Прэмія BAFTA за найлепшую мужчынскую ролю ў фільме Новае кіно «Парадыз» (1991). Кавалер Ордэна Ганаровага легіёну (2005).

## Крыніцы