Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Дэзынфармацыя

**Дэзынфарма́цыя** — загадзя ілжывая інфармацыя, якая прадстаўляецца суперніку альбо дзелавому партнэру для больш эфэктыўнага вядзеньня баявых дзеяньняў, супрацоўніцтва, праверкі на выцечку інфармацыі й кірунак яе выцечкі, выяўленьне патэнцыйных кліентаў чорнага рынку.

Таксама дэзынфармацыяй (дэзынфармаваньнем) называецца сам працэс маніпуляваньня інфармацыяй, г.зн.: увядзеньне каго-небудзь у зман шляхам прадастаўленьня няпоўнай інфармацыі ці поўнай, але ўжо не патрэбнай інфармацыі, скажэньне кантэксту, скажэньне часткі інфармацыі.

Дэзынфармацыя, такім чынам, — гэта прадукт дзейнасьці чалавека, спроба стварыць ілжывае ўражаньне і, адпаведна, падштурхнуць да жаданых дзеяньняў і/ці бязьдзейнасьці.

## Установы выкрыцьця

* Эўрапейскі Зьвяз: Усходняя апэрацыйная група стратэгічных зносін
* Польшча: «OKO.press(pl)»
* Чэхія: «Seznam Zprávy(cs)»
* Украіна: «Детектор медіа(uk)», «StopFake(uk)»

## Глядзіце таксама

* Інфармацыйная вайна
# Раззбраеньне

Раззбраеньне

| Падкляса ад | нагляд за ўзбраеньнямі, вайсковая палітыка  |
| Частка ад | demilitarisation  |
| Прадмет падзеі | зброя  |
| Процілегла | гонка ўзбраеньняў  |

**Раззбраеньне** — скарачэньне дзяржавамі сродкаў вядзеньня вайны, якімі яны валодаюць.

Можа быць як шматбаковым, так і аднабаковым. Таксама можа закранаць як абмежаваную тэрыторыю, так і мець на мэце дэмілітарызацыю ўсёй зямной кулі. Сфармавалася як адзін з кірункаў зьнешняй палітыкі ў XIX стагодзьдзі, пасьля роля гэта кірунку толькі ўзмацнялася. У наш час раззбраеньне галоўным чынам накіравана на кантроль, абмежаваньне і скарачэньне стратэгічных ядзерных узбраеньняў.

Сярод вядомых акцыяў, дамоваў, пагадненьняў і прапаноў аб раззбраеньні — пагадненьне Раша — Бэгота, Гааскія мірныя канфэрэнцыі, «чатырнаццаць пунктаў» як наступствы Першай сусьветнай вайны, Канфэрэнцыя Лігі нацыяў па раззбраеньні, стварэньне Арганізацыі Аб’яднаных Нацыяўы, Дамова аб забароне выпрабаваньняў ядзернай зброі ў атмасфэры 1963 году, прапанова аб «адкрытым небе», Дамова аб Антарктыцы 1959 году, Дамова аб космасе 1967 году, Дамова аб марскім дне 1971 году, Дамова 1963 году аб забароне ядзернай зброі ў Лацінскай Амэрыцы, Дамова аб нераспаўсюджаньні ядзернай зброі, Дамовы аб скарачэньні стратэгічных наступальных узбраеньняў (Новая ДСНУ), міжнародная канфэрэнцыя па забароне супрацьціпяхотных мін.

У 1997 годзе 123 дзяржавы падпісалі Атаўскую канвэнцыю «Аб забароне супрацьпяхотных мінаў», якая набыла моц у 1999 годзе. За больш як 20 гадоў дзеяньня Атаўскай канвэнцыі зьнішчылі звыш 40 млн мінаў, а таксама спынілі большасьць вытворчасьці новых мінаў.

## Літаратура

* Разоружение // Энциклопедия Кольера. — Открытое общество, 2000.
* Разоружение // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.) — СПб., 1890—1907.

## Крыніцы