# Маргарэт Тэтчэр

|  |
| --- |
| Маргарэт Тэтчэр |
| па-ангельску: *Margaret Thatcher* |
|  |
| 71-ы прэм’ер-міністар Вялікабрытаніі |
|  4 траўня 1979 — 28 лістапада 1990
 |
|  Папярэднік  |  Джэймз Калаган
 |
|  Наступнік  |  Джон Мэйджар
 |
|  Лідэр апазыцыі  |
|  11 лютага 1975 — 4 траўня 1979
  |
|  Прэм’ер-міністар  |  Гаральд Ўілсан

 |
|  Папярэднік  |  Эдўард Гіт
 |
|  Наступнік  |  Джэймз Калаган

  |
|  Дзяржсакратар па адукацыі і навуцы  |
|  20 чэрвеня 1970 — 4 сакавіка 1974
  |
|  Прэм’ер-міністар  |  Эдўард Гіт
  |
|  Папярэднік  |  Эдўард Шорт
 |
|  Наступнік  |  Рэджынальд Прэнтыс
 |
|  Асабістыя зьвесткі  |
| Нарадзілася | 13 кастрычніка 1925(1925-10-13)[…]* Грэнтэм[d], Лінкальншыр, Лінкальншыр, Ангельшчына, Вялікабрытанія[…]
 |
| Памерла | 8 красавіка 2013(2013-04-08)[…] (87 гадоў)* Гатэль Рыц[d], Ўэстмінстэр[…]
 |
| Партыя | Кансэрватыўная партыя Вялікабрытаніі |
| Адукацыя | Оксфардзкі ўнівэрсытэт |
|  Сужэнец  | Дэніс Тэтчэр[d] |
|  Дзеці  | **сын:** Марк **дачка:** Кэрал |
|  Бацька  | Альфрэд Робэртс |
|  Маці  | Бэатрыс Стэфэрсан |
|  Узнагароды  |            сябра Лёнданскага каралеўскага таварыства[d] (1983)    Fellow of the Royal Institute of Chemistry[d] (24 кастрычніка 1979) ганаровы грамадзянін Заграба[d] (16 верасьня 1998) Clare Boothe Luce Award[d] (2002) ганаровы доктар Універсітэта Хофстра[d] ганаровы доктар Бар-Іланавага ўнівэрсытэту[d] Чалавек року паводле Financial Times[d] (1987) ганаровы грамадзянін Гданьску[d] ганаровы доктар Лодзьскага ўніверсітэта[d] (2008) |
|  Сайт  | margaretthatcher.org (анг.) |

**Ма́ргарэт Гі́льда Тэ́тчэр, баранэса Тэтчэр** (па-ангельску: *Margaret Thatcher*; 13 кастрычніка 1925, Грэнтэм, Лінкальншыр, Брытанская імпэрыя — 8 красавіка 2013, Ўэстмінстэр, Лёндан, Вялікабрытанія), у дзявоцтве **Робэртс** — ангельская палітычная дзяячка, 71-ая прэм’ер-міністарка Вялікабрытаніі (Кансэрватыўная партыя Вялікабрытаніі) у 1979—1990 гадах, баранэса з 1992 году. Першая жанчына, якая пабыла на гэтым посьце, а таксама першая жанчына, якая стала прэм’ер-міністрам эўрапейскай дзяржавы. Прэм’ерства Тэтчэр стала самым працяглым у XX стагодзьдзі. Атрымаўшы мянушку «жалезная лэдзі» за рэзкую крытыку савецкага кіраўніцтва, яна ажыцьцявіла шэраг кансэрватыўных мераў, якія сталі часткай палітыкі гэтак званага «тэтчэрызму».

Атрымаўшы ў Оксфардзе адукацыю хіміка, стала юрысткай, у 1959 годзе была абраная чальцом Парлямэнту ад Фінчлі. У 1970 годзе была прызначаная міністрам адукацыі й навукі ва ўрадзе кансэрватара Эдўарда Гіта. У 1975 годзе Тэтчэр перамагла Гіта на выбарах новага старшыні Кансэрватыўнай партыі й стала галавой парлямэнцкай апазыцыі, а таксама першай жанчынай, якая ўзначаліла адну з асноўных партыяў Вялікабрытаніі. Пасьля перамогі Кансэрватыўнай партыі на ўсеагульных выбарах 1979 году Маргарэт Тэтчэр стала прэм’ер-міністрам.

Ачоліўшы ўрад, Тэтчэр правяла палітычныя й эканамічныя рэформы для зьмяншэньня беспрацоўя і працяглага эканамічнага заняпаду. Ейная палітычная філязофія й эканамічная палітыка засноўваліся на дэрэгуляцыі, асабліва фінансавай сыстэмы, забесьпячэньні гнуткага рынку працы, прыватызацыі дзяржаўных кампаніяў і памяншэньні ўплыву прафзьвязаў. Высокая папулярнасьць Тэтчэр падчас першых гадоў ейнага кіраваньня паменшылася з-за рэцэсіі й высокага ўзроўню беспрацоўя, але зноў павялічылася падчас Фолклэндзкага канфлікту 1982 году й эканамічнага росту, што прывяло да ейнага пераабраньня ў 1983 годзе.

Тэтчэр была пераабраная ў трэці раз у 1987 годзе, але прапанаваны закон аб дадатковым падатку (анг. *poll tax*) і погляды на ролю Брытаніі ў Эўрапейскім Зьвязе былі непапулярныя сярод выбарцаў ды чальцоў ейнага ўраду. Пасьля таго, як Майкл Гэзэлтайн аспрэчыў яе лідэрства ў партыі, Тэтчэр была вымушаная падаць у адстаўку з пасады главы партыі й прэм’ер-міністра. Тэтчэр была пажыцьцёвым чальцом Палаты Лордаў. Пасьля сыходу з пасады прэм’ера Тэтчэр адышла ад палітыкі. Напісала кнігу ўспамінаў. Памерла 8 красавіка 2013 году пасьля інсульту. Ёй было 87 гадоў. 17 красавіка яна была крэмаваная, прах пахаваны на тэрыторыі шпіталя каля магілы яе мужа. Разьвітальную цырымонію наведалі каля 200 знакамітых асобаў з усяго сьвету, у тым ліку Каралева Вялікабрытаніі Лізавета II.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Фундацыя імя Маргарэт Тэтчэр (анг.)
* Маргарэт Тэтчэр і рух за прыватызацыю (анг.)
* Архіўныя матэрыялы датычныя Тэтчэр (анг.)
* Маргарэт Тэтчэр. The Guardian.  (анг.)
* Маргарэт Тэтчэр. The New York Times.  (анг.)
* Маргарэт Тэтчэр. Find a Grave (анг.)