# Т-72

| Т-72 |
| --- |
|  |
| Тып танка: | асноўны баявы танк |
| Краіна-вытворца: | СССР, Расея, Індыя Іран, Польшча Чэхаславаччына |
| Павозка (экіпаж), чал.: | 3 чалавекі |
| Гісторыя: |
| Час эксплюатацыі: | з 1974 году па сёньняшні дзень |
| Выкарыстаньне: | СССР, Расея, Беларусь Індыя, Сырыя, Украіна і іншыя краіны |
| Гісторыя вытворчасьці: |
| Гады вытворчасьці: | з 1973 па 2005 год |
| Усяго выраблена: | каля 30 000 |
| Мадыфікацыі: | Т-72 (Аб’ект 172М) |
| Памеры: |
| Маса, т: | 41,0 (44,5) |
| Даўжыня, мм: | 6860 |
| Даўжыня з гарматай, мм: | 9530 |
| Шырыня, м: | 3460 |
| Вышыня, м: | 2190 |
| База, м: | 4270 |
| Клірэнс, м: | 470 |
| Браня: |
| Тып брані: | катаная й адліваная сталёвая й сталёва-тэксталіта-сталёвая камбінаваная |
| Лоб корпусу (верх), мм: | 205 / 68°, камбінаваная |
| Лоб корпусу (ніз), мм: | 85 / 60° |
| Борт корпусу, мм: | 70—80 / 0° |
| Лоб вежы, мм: | 410 / 0° |
| Узбраеньне: |
| Марка гарматы і калібр: | 125-мм 2А46 |
| Тып гарматы: | гладкаствольная гармата |
| Даўжыня ствала: | 48 |
| Боекамплект гарматы: | 39 |
| Вэртыкальны нахіл: | −6°13'..16°47' |
| Гарызантальны нахіл: | 360 |
| Далёкасьць стральбы, км: | да 10 |
| Прыцэл: | прыцэл-далямэр ТПД-2-49, пэрыскапічны начны ТПНЗ-49 |
| Кулямёт: | 1 × 12,7 НСВТ 1 × 7,62-мм ПКТ |
| Тэхнічныя характэрыстыкі: |
| Тып рухавіка: | дызэльны з наддувам |
| Магутнасьць рухавіка, к.с.: | 700 |
| Хуткасьць па шашы, км/г: | 240 |
| Тып падвескі: | індывідуальная тарсіённая |
| Выявы ў Вікісховішчы |

**Т-72 «Урал»** — асноўны баявы танк вытворчасьці СССР. Самы масавы асноўны баявы танк другога пакаленьня. Прыняты на ўзбраеньне ва Ўзброеных сілах СССР з 1973 году. Т-72 распрацаваны і вырабляўся Уралвагонзаводам у Ніжнім Тагіле. Галоўны канструктар машыны — В. Н. Венедыктаў. «Урал» знаходзіцца на ўзбраеньні краінаў СНД, экспартаваўся ў краіны Варшаўскай дамовы, Фінляндыю, Індыю, Іран, Ірак, Сырыю. Мадыфікацыі Т-72 выпускаліся па ліцэнзіі ў Югаславіі (M84), Польшчы (PT-91), Чэхаславаччыны і Індыі якія, у сваю чаргу, таксама іх экспартавалі.

## Гісторыя стварэньня й вытворчасьці

У Т-72 месцы ​​кіроўцы (1), камандзіра (2) і наводчыка (3) знаходзяцца ў непасрэднай блізкасьці ад барабана баеўкладкі снарадаў (4), якія зьмяшчаюць кідальны зарад (аранжавы) і кулі (жоўты).
Распрацоўка Т-72 пачалася ў 1967 годзе. Падчас далейшае працы, у 1968—1969 гадах, былі праведзены параўнальныя выпрабаваньні танкаў Т-64А з рухавіком У-45 і эжэкцыённаю сыстэмаю астуджэньня (распрацоўка канструктарскага бюро ў Харкаве) і ўзораў з рухавіком У-45, аўтаматам зараджаньня гарматы на 22 стрэлы й вэнтылятарнаю сыстэмаю астуджэньня (распрацоўка канструктарскага бюро ў Ніжнім Тагіле). Апошнія паказалі больш высокія вынікі. У лістападзе 1969 году на гэтыя машыны сталі ўсталёўваць рухавікі У-46 магутнасьцю 573 квт (780 л.с.) і хадавую частку новае канструкцыі. Вырабленаму з паказанымі зменамі ўзору быў прысвоены індэкс «аб’ект 172М». 7 жніўня 1973 г. сумеснай пастановаю ЦК КПСС і Рады Міністраў СССР № 554—172 на ўзбраеньне Войска быў прыняты танк Т-72. Вырабляўся ў СССР у пэрыяд з 1974 па 1992 гады. Усяго выпушчана каля 30 000 танкаў.

## Апэратары

### Сучасныя

* Расея:
	+ Сухапутныя войскі Расеі — 650 Т-72Б і Т-72БА, 1350 Т-72Б3, у тым ліку ўзору 2016 году, 7000 Т-72, Т-72А, Т-72Б на захоўванні, паводле стану на 2020 год
	+ Берагавыя войскі ВМФ Расеі — 50 Т-72Б і 150 Т-72Б3
* Абхазія — каля 40 Т-72, паводле стану на 2008 год
* Азэрбайджан— 244 Т-72, паводле стану на 2016 год. З іх 48 Т-72АГ.
* Альжыр — 325 Т-72, паводле стану на 2016 год. З іх 88 Т-72АГ.
* Ангола — 50 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Армэнія — 101 Т-72, паводле стану на 2017 год
* Беларусь — 1446 Т-72, паводле стану на 2012 год
* Баўгарыя — 80 Т-72, паводле стану на 2016 год
* Вугоршчына — 30 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Вэнэсуэла — 92 адзінкі Т-72М1М замоўлены ў 2009 годзе. Пастаўкі павінны былі завяршыцца ў 2011 годзе
* Віетнам — пастаўка партыі з 150 Т-72М1 вядзецца Польшчай з 2005 году
* Грузія — 100 Т-72, паводле стану на 2016 год
* Індыя — 2418 Т-72М1, паводле стану на 2020 год
* Ірак — 168 Т-72, паводле стану на 2016 год
* Іран — 480 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Емэн— 60 Т-72, паводле стану на 2010 год. Зь іх 32 Т-72АГ.
* Казахстан — 980 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Кенія — 110 Т-72АГ, паводле стану на 2010 год
* Кыргыстан — 200 Т-72БА, паводле стану на 2016 год
* Конга — 100 адзінак Т-72М1 пастаўлены з Украіны у 2010 годзе
* Лібан — 31 адзінка Т-72М1 замоўлена ў 2010 годзе, пастаўкі мелі быць скончаны ў 2011 годзе
* Лібія — 200 Т-72, яшчэ 115 на захоўванні, паводле стану на 2010 год
* Паўночная Македонія — 31 Т-72АГ, паводле стану на 2010 год
* Марока — 40 Т-72, паводле стану на 2010 год
* М’янма — 50 Т-72, паводле стану на 2010 год. Зь іх 14 Т-72АГ.
* Нікарагуа — 50 мадэрнізаваных Т-72Б1.
* Польшча — 586 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Сэрбія — 13 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Сырыя — каля 1500—1700 Т-72 і Т-72М, паводле стану на 2010 год
* Славаччына — 30 Т-72М, паводле стану на 2016 год
* Судан — 70 адзінак Т-72М1 паводле стану на 2016 год.
* Сьера-Леонэ — 2 адзінкі Т-72 пастаўлены з Украіны праз Польшчу у 1995 годзе
* Таджыкістан — 30 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Туркмэністан — 650 Т-72, паводле стану на 2016 год
* Уганда — 10 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Узбэкістан — 70 Т-72, паводле стану на 2010 год
* Украіна — 100 Т-72АВ/Б1 і 530 Т-72, паводле стану на 2020 год
* Харватыя — 3 Т-72М, паводле стану на 2010 год
* Чэхія — 30 T-72CZ і 93 Т-72 на захаваньні, паводле стану на 2016 год
* Этыёпія — 211 Т-72Е1 паводле стану на 2016 год
* Паўднёвая Асэтыя — 75 Т-72, паводле стану на 2008 год

### Былыя

* НДР — 551 адзінка Т-72Б чэхаславацкай і польскай вытворчасці пастаўлены з СССР у пэрыяд з 1979 па 1989 гады, перайшлі да ФРН
* Румынія — 30 адзінак Т-72 пастаўлены з СССР у 1979 годзе. Зьняты з узбраеньня.
* Сэрбія і Чарнагорыя — 390 адзінак Т-72М1 выраблены па ліцэнзіі (большасьць у мадыфікацыі М84) у пэрыяд з 1981 па 1990 год.
* Фінляндыя — 70 адзінак пастаўлены з СССР у пэрыяд з 1985 па 1990 гады, зьняты з узбраеньня
* Чэхаславаччына — 815 адзінак Т-72Б выраблены па ліцэнзіі ў пэрыяд з 1977 па 1991 гады, перайшлі да Чэхіі і Славаччыны пасьля распаду дзяржавы

## Галерэя

*
*
*
*
*
*

## Крыніцы

## Літаратура

* *М. Б. Баратынскі.* Т-72. Уральская браня супраць НАТА. — Масква: Яўза, Калекцыя, Эксмо, 2008. — 4100 ас. — ISBN 978-5-699-30987-0
* *S. Zaloga, M. Jerchel, S. Sewell.* T-72 Main Battle Tank 1974—1993. — London: Osprey Publishing, 1993. — (New Vanguard № 6). — ISBN 1-85532-338-9
* Кніга першая // Танк Т-72А. Тэхнічнае апісаньне й інструкцыя па эксплуатацыі. — Масква: Ваеннае выдавецтва, 1986.
* The Military Balance. — London: 2020. — 504 p.. — ISBN 978-0367466398

## Вонкавыя спасылкі

* Да пытаньня пра жывучасьць Т-72Б
* Фатаграфіі Т-72А (Музэй у г. Аксай, Растоўскае вобл.)
*
* Чалябінскі трактарны завод: Рухавік У-46-6