Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Багнет

Ігольчаты багнет, XIX ст.
**Багнет** (па-француску: *Baionnette*) — халодная колючая зброя, прымыкаемая да ствала стрэльбы (вінтоўкі, карабіна, аўтамата) для штыкавога бою; можа таксама насіцца на рамяні.

«Багінет» з латуннай аправай і драўлянай ручкай-коркам, кан. XVII ст.; два багнета, Ангельшчына, XVII ст.; францускі ўтулкавы штык, 1724 г.; францускі багнет сыстэмы Дэльвіня, узору 1840 г. («ятаган»)
Прускі багнет узору 1898/05 г.
## Клясыфікацыя

### Паводле формы клінка

* ігольчастыя:
	+ круглы,
	+ кантаваны:
		- трохграневы (часам яго яшчэ завуць рускім),
		- чатырохгранны (яго варыянт — ромбападобны),
		- таўровы (зь перасекам у форме літары «Т»).

* клінковые:
	+ багнет-склюд, (у тым ліку ятаганы),
	+ багнет-нож — плоскі клінок нажавога тыпу (часам зь пілаабразным завастрываньнем па абуху) зь дзяржальняй для ўтрыманьня ў руцэ, прыладай для прымыканьня да зброі і ножнамі; можа выкарыстоўвацца і як піла або кусачкі (пры злучэньні з ножнамі).

Сучасны багнет-нож OKC-3S (на ўзбраеньні амэрыканскай арміі з 2003 году)
* інструмэнтальныя:
	+ багнет-лапата,
	+ багнет-шомпал,
	+ багнет-сошка (напрыклад, багнет да АВС-36),
	+ багнет-піла (таксама, можа быць аднесены да адмысловай разнавіднасьці клінковага багнета),
	+ і г. д.

Багнет-нож на карабіне СКС
### Паводле выгляду мацаваньня

* ад’ёмныя (здымныя),
* неад’ёмныя (няздымныя).
# Пісталет-кулямёт

**Пісталет-кулямёт** — тып пальнай зброі, у якой у якасьці баявога прыпасу выкарыстоўваецца пісталетны патрон.

## Плюсы і мінусы

FN P90 пад патрон 5,7х28 мм, ён стаў ПК з прынцыпова новай схемай бояпітаньня
Група вайскоўцаў зь пісталет-кулямётамі HK MP-5
**Вартасьці: выкарыстаньне пісталетных патронаў прывяло да памяншэньня габарытаў
* лёгкасьць выкарыстаньня
* прастата канструкцыі
* больш высокі тэмп стрэльбы, чым у аўтаматаў, пры гэтым зь меншай аддачай

**Недахопы: з-за малой магутнасьці пісталетных патронаў прыцэльная стральба амаль немагчымая на дыстанцыях больш за 200—300 м.

ПК Томпсана, асноўная зброя ганстэрскіх разборак у ЗША пачатку XX ст.
## Вонкавыя спасылкі

 **Пісталет-кулямёт** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Вэрмахт

Узброеныя сілы Нямецкай дзяржавы

узброеныя сілы| Дата заснаваньня / стварэньня | 21 траўня 1935  |
| Назва арыгінальнай мовай | Wehrmacht  |
| Бітва | Другая сусьветная вайна  |
| Архівы ў | Federal Archives-Military Archives  |
| Творы ў зборы | NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies  |
| Краіна | Нацысцкая Нямеччына, Нямеччына ў 1945—1949 гадах  |
| Цяперашняе месцазнаходжаньне | Zossen  |
| Матчыная арганізацыя | Нацысцкая Нямеччына  |
| Месца штаб-кватэры | Вюнсдорф  |
| Папярэднік | Рэйхсвер  |
| Наступнік | Бундэсвэр, Нацыянальная народная армія  |
| Заменены на | Бундэсвэр  |
| Замяніў | Рэйхсвер  |
| Дата спыненьня існаваньня | 20 жніўня 1946  |
| Камандзір | Адольф Гітлер  |

**Узброеныя сілы Нямецкай дзяржавы** (ням. *Wehrmacht*, ад *Wehr* — «зброя», і *Macht* — «сіла», трансьліт. Вэрмахт) — узброеныя сілы нацысцкай Нямеччыны ў 1935—1945 гадох, за выняткамм Войскаў ахоўных атрадаў (СС). Створаныя 16 сакавіка 1935 пастановаю аб усеагульным вайсковым абавязку, якая адначасова разрывала Вэрсальскую дамову (1919).

## Крыніцы
# Самалёт-выведнік

Высотны звышгукавы выведнік SR-71
**Самалёты-выведнікі** — самалёты, прызначаныя для вядзеньня паветранай выведкі. Частка лятальных апаратаў выведвальнай авіяцыі можа несьці вызначаныя тыпы ўзбраеньняў і здольная зьнішчаць выяўленыя асоба важныя мэты.

Адным з самых вядомых самалётаў выведвальнай авіяцыі стаў амэрыканскі стратэгічны выведвальны самалёт U-2, які здольны весці назіраньне з вышыні звыш 20 кілямэтраў (практычная столь мадэфікацыі U-2 TR-1 — 27 400 м), знаходзіцца ў палёце больш за 10 гадзін і пераадольваць адлегласьці да 18 000 км.

Выведка можа весьціся наступнымі мэтадамі:

* аэрафатаздымка
* радыёлакацыя
* візуальнае назіраньне
* радыёперахоп і пэленгацыя
# Снайпэр

Парашутыст 82-й амэрыканскай парашутнай дывізіі зь вінтоўкай М-14 у Эль-Фалуджы ў Іраку
**Снайпэр** (па-ангельску: *Sniper*) — спэцыяльна навучаны жаўнер (самастойная баявая адзінка), які дасканала валодае мастацтвам трапнай стральбы, маскіроўкі й назіраньня; трапіць, як правіла, трэба зь першага стрэлу. Задача снайпэра ёсьць паражэньне каманднага й сувязнога складаў, зьнішчэньне важных адзіночных мэтаў (варожых снайпэраў, афіцэраў і іншых). Снайпэр узбройваецца снайпэрскай вінтоўкай з аптычным прыцэлам і іншымі адмысловымі прыладамі. Часам снайпэрам называюць хуткіх стралкоў у іншых родах войскаў.

Слова «снайпэр» упершыню зьявілася ў ангельскім войску падчас Першай сусьветнай вайны, і паходзіць ад *snipe* — «бакас» (дробная й хуткая птушка, паляваньне на якую складанае тым, што траекторыя палёту птушкі непрадказальная, і стрэл павінен рабіцца «наўскідон»). Адным з выбітных снайпэраў-беларусаў быў Фядосі Смалячкоў.

## Літаратура

* Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т.15: Следавікі — Трыо / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 2002. — Т. 15. — 552 с. — 10 000 ас. — ISBN 985-11-0251-2 (Т. 15)

## Вонкавыя спасылкі

 **Снайпэр** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# M1 Garand

| M1 Garand |
| --- |
|  M1 Garand |
| Тып | самазарадная вінтоўка
Выбар тыпу |
| Краіна паходжаньня |  ЗША |
| Гісторыя выкарыстаньня |
| Пэрыяд выкарыстаньня | 1936—1957 гг |
| Выкарыстаньне |  ЗША |
| Войны | Другая сусьветная вайна Вайна ў Карэі
Гісторыя вытворчасьці |
| Гісторыя вытворчасьці |
| Канструктар | Джон Гаранд |
| Дата стварэньня | 1931 год |
| Адзінак створана | ~ 5.4 млн |
| Мадыфікацыі | M1C і M1D (Снайпэрскія варыянты)

Агульныя характарыстыкі |
| Характарыстыкі |
| Вага | 4,32 кг |
| Даўжыня | 1103 мм |
| Даўжыня ствала | 610 мм |
| Пасажыры | Характарыстыкі дыстанцыйнай зброі |
|

---

 |
| Патрон | .30-06 Springfield (7,62×63 мм) .276 Pedersen 7,62×51 мм (марскі варыянт) |
| Калібр | 7,92 |
| Прынцып дзеяньня | адвод парахавых газаў, паваротная засаўка |
| Пачатковая хуткасьць кулі: | 865 м/с |
| Прыцэльная далёкасьць | 550 м
* 2470? (для снайпэрскіх мадыфікацыяў)
 |
| Від боясілкаваньня | набойнікі на 8(.30-06 Springfield) ці 10 набояў(.276 Pedersen) |

**M1 Garand** — амэрыканская самазарадная вінтоўка часоў Другой сусьветнай вайны. Вінтоўка M1 Garand стала першай самазараднай вінтоўкай, прынятай на ўзбраеньне ў якасьці асноўнай зброі пяхоты. Надзейная і дакладная, яна служыла войскам ЗША у Другой сусьветнай вайне і вайне ў Карэі. Garand дагэтуль папулярны як спартовая зброя

Вінтоўка Garand М1С са снайпэрскім прыцэлам
Вінтоўка Garand М1D