# Сталінградзкая бітва

| Сталінградзкая бітва |
| --- |
| Частка Другой сусьветнай вайны |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Дата: | 17 ліпеня 1942 — 2 лютага 1943 |
| Месца: | Сталінград, РСФСР, Савецкі Саюз |
| Вынік: | Перамога Чырвонай Арміі |

 |
| Супернікі |
|  **Трэці Райх**  Румынія  Каралеўства Італія  Вугоршчына  Незалежная дзяржава Харватыя |  **Савецкі Саюз** |
| Камандуючыя |
|  **Адольф Гітлер**  Фрыдрых Паўлюс  Эрых фон Манштайн  Вольфрам фон Рыхтгофен  Вільгельм Браўн  Пэтрэ Думітрэску  Канстанцін Канстантынэску  Італё Гарыбольдзі  Густав Яні  Віктар Павічіц |  **Ёсіф Сталін**  Георгі Жукаў  Васілій Чуйкоў  Аляксандар Васілеўскі  Семён Цімашэнка  Мікіта Хрушчоў  Канстанцін Ракасоўскі  Радыён Маліноўскі  Андрэй Яроменка  Азі Асланаў |
| Колькасьць |
| Група арміяў «B»:
* Нямецкая 6-я армія
* 4-я нямецкая танкавая армія

3-я румынская армія 4-я румынская армія 8-я італьянская армія 2-я вугорская армія Харвацкі легіён **Напачатку апэрацыі**: 270 000 чалавец 3000 гарматаў і мінамётаў 500 танкаў 600 самалётаў (1600 да сярэдзіны верасьня) **Падчас савецкага контрнаступленьня**: 1 011 000 чалавек 10 250 гарматаў і мінамётаў 675 танкаў 732 (402 працуючых) самалёта | Сталінградзкі фронт Паўднёва-Заходні фронт Донскі фронт Савецкая 62-я армія **Напачатку апэрацыі**: 187 000 чалавек 2200 гарматаў і мінамётаў 400 танкаў 300 самалётаў **Падчас савецкага контрнаступленьня**: 1 103 000 чалавек 15 500 гарматаў і мінамётаў 1463 танкі 1115 самалётаў |
| Страты |
| 750 000 забітых ці параненых 91 000 захопленых Самалёты: 900 (уключаючы 274 транспартных і 165 бамбавальнікаў, выкарыстаных пад транспарт) **Агульна: 841 000 страчаных** | 478 741 забітых ці зьніклых 650 878 параненых і хворых 40 000+ цывільнае насельніцтва 4341 танк 524 000 адзінак стралковай зброі 15,7 тыс. гарматаў і мінамётаў 769 бявой авіяцыі **Агульна: 1 129 619 страчаных** |
|  |

**Сталінгра́дзкая бі́тва** — бітва паміж войскамі СССР, з аднаго боку, і войскамі нацыскай Нямеччыны, Румыніі, Італіі, Вугоршчыны, Славаччыны, зь іншага, у хадзе нямецка-савецкай вайны. Бітва была адной з найважнейшых падзеяў Другой сусьветнай вайны і разам з бітвай на Курскай дузе была пераломным момантам у хадзе ваенных дзеяньняў, пасьля якіх нямецкія войскі згубілі стратэгічную ініцыятыву. Бітва ўключала ў сябе спробу вэрмахта захапіць левабярэжжа Волгі ў раёне Сталінграда (сучасны Валгаград) і сам горад, супрацьстаяньне ў горадзе, і контрнаступленьне Чырвонай арміі (апэрацыя «Ўран»), у выніку якога 6-я армія вэрмахта і іншыя сілы саюзьнікаў Нямеччыны ўнутры і вакол гораду былі акружаныя і часткова зьнішчаныя, сумарныя страты абодвух бакоў у гэтай бітве перавышаюць два мільёны чалавек. Дзяржавы Восі згубілі вялікую колькасьць людзей і ўзбраеньня і ў наступстве не былі здольныя цалкам аправіцца ад паразы.

Для Савецкага Саюзу, які таксама панёс вялікія страты ў хадзе бітвы, перамога ў Сталінградзе адзначыла пачатак вызваленьня краіны, а таксама акупаваных тэрыторыяй Эўропы, што прывяло да канчатковага паражэньня нацыскай Нямеччыны ў 1945 годзе.

## Глядзіце таксама

* Нямецкія ваеннапалонныя ў СССР

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Дзяржаўны гісторыка-мэмарыяльны музэй-запаведнік «Сталинградская битва»(недаступная спасылка) (рас.)
* Апісаньне Сталінградзкай бітвы, хроніка падзеяў, сводкі Савецкага інфармбюро (рас.)
* Сталінградзкая бітва (рас.) — фотадакумэнты, якія захоўваюцца ў дзяржаўных архівах РФ