# Кальмар (Францыя)

|  |
| --- |
| Кальмар |
| Населены пункт |
| Ру-дэ-Тэт (вул. Галоваў) у цэнтры Кальмару  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
|  Краіна  |  Францыя
 |
|  Рэгіён  |  Гранд-Эст
 |
|  Дэпартамэнт  |  Верхні Райн
 |
|  Дата заснаваньня  | 1226 |
|  Геаграфія  |
|  Плошча  |  66,57 км²
 |
|  Вышыня НУМ  |  175—214 м
 |
|  Часавы пас  | * UTC+1
* UTC+2 (летні час)
 |
|  Каардынаты  | 48°04′54″ пн. ш. 7°21′20″ у. д. |
|  Насельніцтва  |
|  Колькасьць  |  67 956 чал. (2013)

  |
|  Лічбавыя ідэнтыфікатары  |
|  Тэлефонны код  | 389 |
|  Паштовы індэкс  | 68000—8033 |
|  |
|  Узнагароды  |  |
|  Сайт  | colmar.fr |
| Кальмар на мапе Францыі
Кальмар
 |

**Кальма́р** (па-француску: *Colmar*, вымаўляецца [kɔlmaʁ ], па-нямецку: *Colmar*, па-эльзаску: *Kulmer* [ku:lmër]) — горад на паўночным усходзе Францыі, у рэгіёне Гранд-Эсьце (да 1 студзеня 2016 — у рэгіёне Эльзасе), адміністрацыйны цэнтар дэпартамэнту Верхняга Райну. Насельніцтва на 2013 год — 67 956 чал. (другі паводле велічыні горад Верхняга Райну пасьля Мюлюзу). Разьмешчаны ў сэрцы вінаробчага рэгіёну, Кальмар атрымаў мянушку «сталіцы Эльзаскіх він».

## Гісторыя

Кальмар упершыню згадваецца ў 823 годзе пад назвай *Columbarium* (т.б. галубятнік), як уладаньне караля франкаў Людовіка I Пабожнага. Каля 1000 году на месцы сучаснага калегіюму Сьв. Мартына была пабудавана першая царква. У 1106 горад згарэў. У 1156, 1179 і 1186 горад наведваў імпэратар Фрыдрых I Барбароса. У 1226 Кальмар становіцца імпэрскім горадам непасрэдна пад уладай Фрыдрыха II. У гэты час у горадзе асталяваліся прадстаўнікі розных хрысьціянскіх ордэнаў: францішкане, дамінікане, аўгустыны. У 1295 была пабудавана першая ратуша, а ў 1337 — рачны порт. У 1354 Кальмар далучыўся да дэкаполісу — зьвязу дзесяці вольных гарадоў Эльзасу. У 1376 горад атрымаў права выбіваць уласную манэту. У 1418 у Кальмары прайшла эпідэмія чумы. У 1512 з гораду прагналі габрэяў. У 1575 у горадзе афіцыйна дазваляецца лютэранства (побач з каталіцтвам). У час Трыццацігадовае вайны Кальмар быў заняты ў 1632 годзе швэдамі. У 1673 годзе горад занялі французы, а ў 1679 паводле Німвэгенскіх мірных дамоваў ён афіцыйна стаў часткай дзяржавы Людовіка XIV. З 1791 Кальмар стаў цэнтрам дэпартамэнту Верхняга Райну, а па заканчэньні франка-прускай вайны (1870—1871) — часткай райхслянду Эльзас-Лятарынгіі. Але ўжо ў 1918, па выніках Першай сусьветнай вайны горад зноў адыйшоў да Францыі. 22 жніўня 1926 увайшло ў гісторыю гораду як Кальмарская крывавая нядзеля: на гэты дзень прэфэктура дала дазвол прыхільнікам аўтаноміі на правядзеньне мітынгу, але францускія нацыяналісты пры дапамозе жандармэрыі напалі на дэманстрантаў і нават паранілі некаторых зь іх. З 1940 горад быў заняты войскамі Трэцяга Райху, пакуль 2 лютага 1945 яго ня вызвалілі войскі антыгітлераўскае кааліцыі. З таго часу ён належыць Францыі.

## Славутасьці

* Касьцёл Сьвятога Мартына (асноўная частка пабудавана ў 1234—1365 гг.)
* Касьцёл Дамініканаў (XIII ст.)
* Былы кляштар дамініканак Унтэрліндэн (XIII ст.; цяпер музэй)
* Будынак Койфгаўс (Старая Мытня; 1480)
* Дом з Галовамі (1609)
* Квартал Гарбароў
* Квартал Малая Вэнэцыя
* Музэй Бартольдзі — францускага скульптара, аўтара Статуі Свабоды
* 12-мэтровая копія Статуі Свабоды
* Музэй цацак і міні-цягнікоў

## Асобы

* Мартын Шэнгаўэр — мастак канца XV ст.
* Агюст Бартольдзі — скульптар, аўтар Статуі Свабоды
* Ганзі (1873-1951) — мастак
* Лэтысія Бляжэ — Міс Францыя-2004

## Галерэя

* Квартал «Малая Вэнэцыя»
* Будынак Койфгус (Старая мытня)
* Калегіяльная царква сьв. Мартына
* Ізэнгаймскі алтар у Музэі Унтэрліндэн
* Дом з Галовамі
* Квартал Гарбароў
* Чыгуначны вакзал

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Кальмар (Францыя)** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў