# Сукупны ўнутраны прадукт

Намінальны СУП на душу насельніцтва ў далярах ЗША (паводле стану на 2008 год)
СУП на душу насельніцтва 2008 г., пералічаны паводле парытэту пакупніцкай здольнасьці
 ·  **Максымум:** Люксэмбург — 58 600 дал. ЗША
 ·  **Мінімум:** Усходні Тымор — 400 дал. ЗША
 ·  **Сярэдняе па ўсім сьвеце:** 8800 дал. ЗША
**Суку́пны ўну́траны праду́кт** (СУП, ВУП), ці **валавы ўнутраны прадукт** — абагульнены эканамічны статыстычны паказчык, што паказвае сукупны кошт усіх тавараў і паслугаў, створаных у межах краіны як рэзыдэнтамі, так і нерэзыдэнтамі. Зьяўляецца адным з базавых паказчыкаў эканамічнага разьвіцьця краіны.

Разьлічваецца трыма мэтадамі: паводле даходаў, паводле выдаткаў і мэтадам даданага кошту. Прымяняецца ў сыстэме нацыянальных рахункаў (СНР). На рахунку «Вытворчасьць» СНК СУП вылічваецца як розьніца між аб’ёмамі сукупнага выпуску і прамежкавага спажываньня, на рахунку «Стварэньне даходаў» — як сума аплаты працы найманых работнікаў, чыстых падаткаў на вытворчасьць і сукупнага прыбытку ў эканоміцы, а на рахунку «Выкарыстаньне даходаў» — як сума выдаткаў на канчатковае спажываньне і ашчаджэньні.

СУП адрозьніваецца ад паказчыка чыстага ўнутранага прадукту на велічыню спажываньня асноўнага капіталу. СУП разьлічваецца ў фактычных асноўных і рынкавых цэнах (намінальны СУП). Для вывучэньня дынамікі СУП прымяняюць сталыя цэны. Рэальны СУП разьлічваецца метадам дэфлятаваньня.

**СУП на душу насельніцтва** вылічваецца дзяленьнем СУП на колькасьць жыхароў краіны. Для большае якасьці параўнаньня ён часта падаецца з папраўкай на розьніцу цэнаў у розных краінах.

СУП паказвае толькі грашовы эквівалент усяе створанае прадукцыі, а ня якасьць прадукцыі, таму ня можа прымяняцца для параўнаньня дабрабыту і якасьці жыцьця. Для гэтага існуюць іншыя паказчыкі, як Індэкс чалавечага разьвіцьця.

## Сьпіс краінаў

Унізе паказаныя краіны з найбольшымі СУП у мільярдах даляраў ЗША:

| Месца | Краіна | 1980 | 1990 | 2000 | 2003 | 2009 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ЗША | 2.795,600 | 5.803,300 | 9.824,700 | 10.857,200 | 14.256,275 | 22.996,100 |
| 2. | Кітай | 301,500 | 387,800 | 1.080,800 | 1.372,000 | 5.100,000 | 17.734,063 |
| 3. | Японія | 1.072,900 | 3.052,200 | 4.766,100 | 4.290,700 | 5.068,059 | 4.937,422 |
| 4. | Нямеччына | 826,100 | 1.547,000 | 1.875,200 | 2.386,200 | 3.352,742 | 4.223,116 |
| 5. | Вялікабрытанія | 536,700 | 994,600 | 1.440,900 | 1.775,000 | 2.183,607 | 3.186,860 |
| 6. | Індыя | 175,500 | 313,100 | 460,800 | 556,100 | 1.340,000 | 3.173,398 |
| 7. | Францыя | 682,400 | 1.219,800 | 1.313,300 | 1.731,600 | 2.675,951 | 2.937,473 |
| 8. | Італія | 454,600 | 1.104,500 | 1.077,600 | 1.455,400 | 2.200,000 | 2.099,880 |
| 9. | Канада | 268,900 | 582,700 | 724,200 | 850,500 | 1.370,000 | 1.990,762 |
| 10. | Паўднёвая Карэя | 62,200 | 252,600 | 461,500 | 520,900 | 943,940 | 1.798,534 |
| 11. | Расея | 42,000 | 85,600 | 259,700 | 428,800 | 1.220,000 | 1.775,800 |
| 12. | Бразылія | 148,900 | 465,000 | 599,800 | 507,000 | 1.670,000 | 1.608,981 |
| 13. | Аўстралія | 156,700 | 307,900 | 378,700 | 508,200 | 928,040 | 1.542,660 |
| 14. | Гішпанія | 221,800 | 511,500 | 562,800 | 827,100 | 1.670,000 | 1.425,277 |
| 15. | Мэксыка | 202,000 | 262,700 | 581,400 | 611,600 | 900,050 | 1.293,038 |
| 16. | Інданэзія | 72,480 | 106,140 | 165,020 | 234,770 | 539,580 | 1,186,092 |
| 17. | Нідэрлянды | 178,400 | 295,500 | 371,600 | 509,300 | 871,520 | 1.018,007 |
| 18. | Саудаўская Арабія | 164,540 | 117,630 | 189,510 | 215,810 | 429,100 | 833,541 |
| 19. | Турцыя | 68,820 | 150,680 | 274,430 | 314,590 | 649,270 | 815,271 |
| 20. | Швайцарыя | 107,600 | 229,500 | 240,400 | 314,000 | 558,200 | 812,867 |
| 21. | Тайвань | 41,400 | 160,400 | 309,600 | 288,800 | 390,800 | 774,700 |
| 22. | Польшча | 56,700 | 65,980 | 172,220 | 217,830 | 439,740 | 674,048 |
| 23. | Швэцыя | 128,900 | 238,300 | 239,800 | 297,500 | 436,540 | 627,437 |
| 24. | Бэльгія | 121,700 | 197,800 | 228,700 | 300,800 | 483,250 | 599,879 |
| 25. | Тайлянд | 32,350 | 85,340 | 126,390 | 152,280 | 281,710 | 505,981 |
| 26. | Ірляндыя | 21,750 | 49,310 | 100,210 | 164,470 | 236,640 | 498,559 |
| 27. | Аргентына | 76,960 | 141,350 | 284,200 | 127,590 | 332,980 | 491,492 |
| 28. | Нарвэгія | 64,440 | 119,790 | 171,250 | 228,860 | 389,190 | 482,437 |
| 29. | Вэнэсуэла | 59,120 | 48,600 | 117,140 | 83,620 | 329,790 | 482,359 |
| 30. | Ізраіль | 24,900 | 60,700 | 132,460 | 127,050 | 207,95 | 481,591 |
| 31. | Аўстрыя | 80,200 | 162,100 | 191,200 | 251,000 | 401,760 |  |

## СУП Беларусі

На сярэдзіну 2004 году СУП Беларусі склаў 16,4 трлн беларускіх рублёў. Па прагнозе МВФ рост СУП у 2004 годзе ў параўнаньні з 2003 годам сладзе 6,4%. Рост СУП за 2003 год склаў 6,8%, за 2002 год — 4,7%.

На 2010 год СУП Беларусі паводле разьлікаў МВФ склаў 52,9 млрд дал. (69-е месца ў сьвеце), паводле парытэту пакупніцкай здольнасьці — 130,8 млрд дал. (59-е месца). На 2021 год ВУП Беларусі паводле разьлікаў МВФ склаў 68,219 млрд дал. (74-е месца ў сьвеце), паводле парытэту пакупніцкай здольнасьці — 203 млрд дал. (69-е месца).

## Глядзіце таксама

* Сукупны нацыянальны прадукт
* Сукупны рэгіянальны прадукт
* Сьпіс эўрапейскіх краін паводле СУП
* Зьнешні доўг

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Статыстыка СУП па розных краінах Архівавана 21 сьнежня 2008.
* Economic & Social Data Ranking Архівавана 26 студзеня 2005.
* Сьпіс краінаў паводле СУП на душу насельніцтва Архівавана 5 верасня 2015.
* Ранжаваньне краінаў сьвету паводле СУП на душу насельніцтва Архівавана 24 красавіка 2013.