Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 310 да н. э.

|  |
| --- |
| Гады |
| 313 да н. э. · 312 да н. э. · 311 да н. э. — **310 да н. э.** — 309 да н. э. · 308 да н. э. · 307 да н. э. |
| Дзесяцігодзьдзі |
| 330‑я да н. э. · 320‑я да н. э. — **310‑я да н. э.** — 300‑я да н. э. · 290‑я да н. э. |
| Стагодзьдзі |
| V ст. да н. э. — **IV стагодзьдзе да н. э.** — III ст. да н. э. |

| 310 год да н. э. у іншых календарох |
| --- |
| Грыгарыянскі каляндар | 310 да н. э.  |
| Ад заснаваньня Рыму | 444 |
| Армянскі каляндар | *N/A* |
| Каляндар Багаі | -2153 — -2152 |
| Бізантыйскі каляндар | 5199 — 5200 |
| Бірманскі каляндар | -947 |
| Будысцкі каляндар | 235 |
| Каляндар бэрбэраў | 641 |
| Габрэйскі каляндар | 3451 — 3452 |
| Галяцэнскі каляндар | 9691 |
| Іранскі каляндар | 931 BP — 930 BP |
| Індуісцкія календары |
|  · *Бікрам Самват* | -254 — -253 |
|  · *Нацыянальны каляндар* | *N/A* |
|  · *Калі-юга* | 2792 — 2793 |
| Карэйскі каляндар | 2024 |
| Кітайскі каляндар | 2387 — 2388 |
| Копцкі каляндар | -593 — -592 |
| Мусульманскі каляндар | 960 BH — 959 BH |
| Тайскі сонечны каляндар | 234 |
| Этыёпскі каляндар | -317 — -316 |

## Падзеі

## Нараджэньні

## Сьмерці
# Высакосны год

**Высако́сны год** (па-лацінску: *bissextum* — «двойчы шосты») — год у юліянскім і ў грыгарыянскім календары, які мае 366 дзён замест 365 дзён у звычайным годзе.

## Назва

Назва «высакосны» ўтварылася ад лацінскага слова «bissextum», што літаральна абазначае «двойчы шосты». У рымскім календары дні лічыліся не па парадку, а ў дачыненьні да наступных календаў (першага дня кожнага месяцу). Гэтак, дзень 24 лютага абазначаўся як *ante diem sextum calendas martii* («шосты дзень перад сакавіцкімі календамі»). Юліюс Цэзар, у гонар якога названы календар, загадаў дадаваць да лютага другі шосты (*bis sextus*) дзень перад сакавіцкімі календамі, то бок другі дзень 24 лютага, каб ураўнаваць шасьцігадзіннае зрушаньне.

Грэцкі варыянт гэтага слова трапіў у славянскія мовы, дзе адбылася трансфармацыя: пачаткова «б» зьмяніўся на «в»; паміж выбухным «к» і фрыкатыўным «с» разьвіўся рэдукаваны «ъ», які ў моцнай пазыцыі зьмяніўся на «о»; да яго прыпадобніўся папярэдні галосны «е»; канцавы зычны страціўся, а галосны рэдукаваўся. У выніку фанэтычнага спрашчэньня славянскае «високость» зьмянілася на «високосъ» — адсюль беларускае «высакосны».

Магчыма, благая слава высакоснага году спрычыніла ўзьнікненьне памылковай народнай этымалёгіі, паводле якой словы «касіць» і «высакосны» зьяўляюцца аднакаранёвымі.

Існуе беларускі варыянт назвы — «пераступны» год.

## Гісторыя

Гісторыя ўзьнікненьня высакоснага году зьвязана з тым, што Зямля робіць абарот вакол Сонца прыкладна за 365,25 дзён. Каб пазьбегнуць адрозьненьня каляндарных дат сонечнага календару ад астранамічных падзей (напрыклад веснавога раўнадзенства, ад якога адлічваюцца царкоўныя сьвяты), было ўведзена правіла даданьня дадатковага дня кожны чацьвёрты год. У месяцова-сонечным календары таксама дадаецца дадатковы час (часьцей — месяц).

Астранамічны год на самай справе складае 365 дзён, 5 гадзін, 48 хвілін і 46 сэкунд.

### Юліянскі каляндар

### Грыгарыянскі каляндар

У сярэдзіне XVI стагодзьдзя разьбежка паміж каляндарнай і рэальнай датай склала каля 10 дзён. Гэтак сталася з-за даволі вялікай недакладнасьці: у Юліянскім календары сярэдняя працягласьць году за чатырохгадовы цыкл складала 365,25 дзён, што было болей за фактычную працягласьць году; у Грыгарыянскім жа календары былі зробленыя папраўкі ў правілы зьяўленьня ў годзе дадатковага дня, пасьля чаго сярэдняя працягласьць году склала 365,2425 дзён. Таму ў 1582 годзе папа Грэгар VIII увёў новы каляндар, адначасова перасунуўшы зьлічэньне на 10 дзён уперад.

## Крыніцы
# 16 студзеня

|  |
| --- |
| ← **студзень** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| 2026 год Усе дні |

**16 сту́дзеня** — 16-ы дзень году паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 349 дзён (350 у высакосным годзе).

## Падзеі

* 1593 — кароль і вялікі князь Жыгімонт Ваза склікаў паспалітае рушэньне з мэтаю здушэньня казацкага паўстаньня
* 1916 — фэльдмаршал Гіндэнбург выдаў загад пра наданьне беларускай мове раўназначных правоў зь іншымі краёвымі мовамі на тэрыторыях, акупаваных войскамі Кайзэраўскае Нямеччыны
* 1919 — маскоўскія бальшавікі адабралі са складу Беларускае ССР Віцебскую, Магілёўскую і Смаленскую губэрні
* 1920 — у ЗША пачаў дзейнічаць «Сухі закон»
* 1966 — у Таронта ўтварыўся Каардынацыйны камітэт беларусаў Канады
* 1969 — чэскі студэнт Ян Палах спаліў сябе на Вацлаўскай плошчы ў Празе, пратэстуючы супраць савецкага ўварваньня ў Чэхаславаччыну
* 1990 — заснаваны Інстытут сацыялёгіі Акадэміі навук БССР
* 1991 — у Іраку распачатая апэрацыя «Бура ў пустэльні»
* 1992 — на сустрэчы кіраўнікоў СНД у Маскве было заяўлена, што Беларусь не далучыцца да сямі краінаў, якія жадаюць стварыць агульную абарончую прастору
* 2000 — у Горадні адбылася агульнабеларуская сустрэча вэтэранаў нацыянальна-вызвольнага руху, вязьняў сталінскіх канцлягераў

## Нараджэньні

* 1708 — Юзаф Станіслаў Сапега, рымска-каталіцкі дзяяч, біскуп
* 1791 — Генрык Дэмбінскі, адзін з кіраўнікоў антырасейскага паўстаньня 1831 году
* 1826 — Рамуальд Траўгут, адзін з кіраўнікоў паўстаньня 1863 году
* 1895 — Пётар Ніжнік, праваслаўны дзяяч у ЗША
* 1901 — Фульхэнсіё Батыста, кубінскі прэзыдэнт і дыктатар
* 1902 — Мечыслаў Хвойнік, польскі й ізраільскі шахматыст
* 1919 — Уладзімер Алоўнікаў, беларускі кампазытар і народны артыст Беларусі
* 1996 — Кім Джэні, паўднёвакарэйская сьпявачка, удзельніца гурта Blackpink

## Сьмерці

* 1893 — Іван Берман, этнограф і краязнавец
* 1906 — Ян Маркоўскі, люблінскі працоўны, пакараны сьмерцю без судовага працэсу

## Сьвяты

 **16 студзеня** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Мора Сыбуян

Месцазнаходжаньне мора Сыбуян
**Сыбуян** (па-ангельску: *Sibuyan*) — міжастраўное мора Тагальскага архіпэлягу, паміж астравамі Пана, Таблас, Марындуке, Лусон і Масбатэ. Глыбіня да 1 700 м. У цэнтральнай частцы мора — востраў Сыбуян. Клімат трапічны; ападкаў да 3000 мм у год. Частыя тайфун. Тэмпэратура вады 23-28 ° С. Салёнасьць 32,0-32,5 ‰. Прылівы няправільныя паўсутачныя, велічыня іх больш за 2 м.

24 кастрычніка 1944 году ў моры адбылася буйная бітва паміж амэрыканскім і японскім флётамі — апошняе вялікая марская бітва Другой сусьветнай вайны на Ціхім акіяне, у якім былі знішчаны асноўныя сілы японскага флёту.
# Працоўная партыя Курдыстану

|  |
| --- |
| Працоўная партыя Курдыстану |
| Partiya Karkerên Kurdistanê |
|  |
| Зьяўляецца часткай: | * Народныя сілы абароны (НСА)
* Падразьдзяленьні вольных жанчынаў (ПВЖ)
* Падразьдзяленьні грамадзянскай абароны (ПГА)
* Зьвяз грамадаў Курдыстану (ЗГК)
* Аб’яднаны народны рэвалюцыйны рух (АНРР)
 |
| Ідэалёгія: | * курдзкі нацыяналізм
* дэмакратычны канфэдэралізм
* лібэртарыянскі сацыялізм
* прагрэсівізм
* антыкапіталізм
* камуналізм
* джынэалёгія
 |
| Лідэры: | * Абдула Аджалан (палонны)
* Мурат Карайылан
* Джаміль Байык
* Дуран Калкан
* Гулья Аран
* Саздар Авэста
* Багоз Эрдал
* Мустафа Карасу
 |
| Штаб-кватэра: |
Кандыльскія горы |
| Дата фармаваньня: |
1978 (1978) |
| Дата роспуску: |
12 тра́ўня 2025 |
| Хаўрусьнікі: | * ПДУ
* АНА
* ЖАА
* ПВЖК
* АСС
* ЖАЕ
* НРБ
* МБС
* АСС
* МЛКП
* КПТМЛ
* ПЗК
* КС
 |
| Праціўнікі: | * Ісламская дзяржава
* Турэччына
* Эўрапейскі Зьвяз
* НАТО
 |
| Колькасьць сябраў: |
5000 (ацэначна) |
| Удзел у канфліктах: | * Паўстаньне Працоўнай партыі Курдыстану
* Канфлікт з Ізраілем
* Лібанская вайна
* Канфлікт у Ірацкім Курдыстане
* Грамадзянская вайна ў Ірацкім Курдыстане
* Грамадзянская вайна ў Сырыі
* Ірацка-курдзкая вайна 2017 году
 |

**Працо́ўная па́ртыя Курдыста́ну** (па-курдзку: پارتی کرێکارانی کوردستان ‎  [pɑ:ɾti:jɑ: kɑ:ɾkɛre:n kʊrdɪstɑ:n] ), скарочана **ППК** — курдзкі збройны палітычны і паўстанцкі рух, які змагаецца за аўтаномію Курдыстану і правы курдаў у Турэччыне.

Эўрапейскі Зьвяз, НАТО, Ізраіль, Іран, Сырыя, Турэччына ды шэраг іншых дзяржаваў прызналі ППК тэрарыстычнай арганізацыяй за ейныя спосабы змаганьня. Найперш курдзкая партыя паўстала ў адказ на парушэньні правоў турэцкіх курдаў і змагалася за незалежнасьць Курдыстану. Пасьля турэцкага перавароту 1980 року ўлады забаранілі карыстацца курдзкай мовай і арыштоўваюць за публічныя размовы ёю. Турэцкая дзяржава адмаўляе існаваньне курдаў, паказваючы, нібыта ППК спрабуе схіліць туркаў называцца курдамі.

У 1984 року Працоўная партыя Курдыстану ўзьняла паўстаньне(d) супраць турэцкіх уладаў; у канфлікце ўжо загінулі больш за 40 000 чалавек, пераважна цывільных курдаў. У 1999 правадыр ППК Абдула Аджалан быў схоплены і асуджаны да пажыцьцёвага зьняволеньня. У 2013 року ППК абвясьціла пра спыненьне вагню і пачала выхад з Турэччыны ў Ірацкі Курдыстан, але ў ліпені 2015 року замірэньне было парушанае. Як ППК, так і Турэччына карыстаюцца тэрарыстычнай тактыкай і забойствамі цывільных жыхароў.

## Крыніцы
# Прыродазнаўчыя навукі

Прыродазнаўчыя навукі імкнуцца зразумець, як уладкованы сьвет і сусьвет вакол нас. Пяць асноўных галінаў: хімія (цэнтр), астраномія, навукі пра Зямлю, фізыка і біялёгія (па гадзіньнікавай стрэлцы ад верхняга левага кута).
**Прыро́дазна́ўчыя наву́кі** — навукі, прадметам вывучэньня якіх зьяўляецца прырода, зьявы ды законы, якія аднасяцца да ствету, які акружае чалавека. Сярод прыродазнаўчых навук цэнтральнае месца займае фізыка, у рэчышчы якой склаўся навуковы мэтад і якая зьяўляецца агульным тэарэтычным грунтам дзеля пабудовы й разуменьня хіміі, біялёгіі, геалёгіі, астраноміі і іншых. Матэматыка ў Эўклідавых «Пачатках» паўстала таксама як навука прыродазнаўчая, а менавіта як апісальная навука аб прасторы — аб *наяўным*; але далейшае разьвіцьцё і фармалізацыя надалі матэматыцы інструмэнтальнае вымярэньне, пераўтварыўшы яе ў навуку аб *мажлівым*.

Існуюць пяць галін прыродазнаўчых навук, то бок астраномія, біялёгія, хімія, навукі пра Зямлю і фізыка. Гэтыя навукі адрозьніваюцца ад гуманітарных навук (мовазнаўства, антрапалёгіі, літаратуразнаўства), прадмет якіх мае каштоўнасную афарбоўку (Вільгэльм Дыльтэй), а таксама фармальных навук (матэматыкі і лёгікі). Нягледзячы на іхныя адрозьненьні, гэтыя навукі часам перасякаюцца. Напрыклад, сацыяльныя навукі і біялёгія перасякаюцца пры вывучэньні чалавека як арганізма, а таксама матэматыка рэгулярна выкарыстоўваецца ва ўсіх прыродазнаўчых навуках.

Разам з традыцыйным выкарыстаньнем, прыродазнаўчыя навукі могуць ахопліваць натуральную гісторыю, якая ўзьнікла ў XVI стагодзьдзі, і засяроджвацца на апісаньнях і клясыфікацыях расьлінаў, жывёл, мінэралаў і іншых прыродных аб’ектаў.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі
# Шырата

**Шырата́** — геаграфічная каардыната ў шэрагу сыстэмаў сфэрычных каардынатаў, якая вызначае знаходжаньне пунктаў на паверхні Землі, Сонца, плянэтаў і на нябеснай сфэры адносна экватару, экліптыкі.

Геаграфічная шырата φ — гэта кут паміж стромай лініяй у дадзеным пункце і роўніцай экватару, які адлічваецца ад 0 да 90° у абодва бакі ад экватару.

Праз адрозьненьні формы Зямлі (геоіда) ад шару, геаграфічная шырата пунктаў некалькі адрозьніваецца ад іх геацэнтрычнай шыраты, г. зн. ад кута паміж кірункам на дадзены пункт з цэнтру Зямлі і роўніцай экватару.

Шырату месца можна вызначыць з дапамогай такіх астранамічных інструмэнтаў як сэкстант ці гноман (простае вымярэньне), аднак у наш час зручней скарыстацца сыстэмай GPS і ГЛОНАСС (ускоснае вымярэньне). Ад шыраты, як і ад часу году, залежыць працягласьць дня.

## Глядзіце таксама

* Паралель
* Геаграфічныя каардынаты
* Даўгата
* Шыротная занальнасьць
# Тэакратыя

| Формы дзяржавы |
| --- |
| Палітычныя рэжымы |
| * **Дэмакратыя**

Імітацыйная · Лібэральная · Прадстаўнічая · Прамая* **Аўтарытарызм**

Карпаратыўны · Дататалітарны · Посткаляніяльны* **Таталітарызм**
 |
| Формы дзяржаўнага ладу |
| * **Унітарная дзяржава · Фэдэрацыя · Канфэдэрацыя Садружнасьць · Пратэктарат · Асацыяваная дзяржава · Дамініён · Кондамініюм · Імпэрыя · Гегемон · Джамахірыя
 |
| Формы дзяржаўнага кіраваньня |
| * **Манархія**

Абсалютная · Саслоўна-прадстаўнічая · Канстытуцыйная · Дуалістычная · Фэадалізм · з рэспубліканскімі элемэнтамі · Ангельскі абсалютызм* **Рэспубліка**

Парлямэнцкая · Прэзыдэнцкая · Зьмяшаная · Супэрпрэзыдэнцкая · Савецкая · Дырэкторыя · Тэакратычныя |
| ІншаеГібрыдны рэжым · Тэхнакратыя · Матрыярхат · Патрыярхат · Дэвалюцыя · Аўтакратыя · Дыктатура · Ваенная дыктатура · Таталітарызм · Тыранія · Ваенна-бюракратычны рэжым · Расавая квазідэмакратыя · Султаніцкі рэжым · Інфармацыйная аўтакратыя · Анархія · Анархізм · Вольная асацыяцыя · Безьдзяржаўнае грамадзтва · Арыстакратыя · Анакратыя · Герантакратыя · Клептакратыя · Крытархія · Мэрытакратыя · Ноакратыя · Партыкратыя · Плутакратыя · Тэхнакратыя · Тэакратыя · Дэспатызм |
| рэд · пр · разм |

**Тэакра́тыя** (ад ст.-грэц. θεός «Бог» + κράτος «улада») – форма дзяржаўнага кіраваньня, пры якой глава дзяржавы зьяўляецца таксама главой рэлігійнага інстытуту і, такім чынам, канцэнтруе ў руках сьвецкую і духоўную ўладу. Прыкладамі сучаснае тэакратыі зьяўляецца Ватыкан, Саудаўская Арабія і Брунэй.
Некаторыя дасьледчыкі адносяць да тэакратыі таксама Вялікабрытанію[*Крыніца?*].
# Далёкі Ўсход

Далёкі Ўсход.
**Далёкі Ўсход** (**Усходняя Азія**) — назва рэгіёну, разьмешчанага на ўсходзе Азіі, які цягнецца па ўзьбярэжжы Ціхага акіяну. Да гэтага рэгіёну звычайна адносяць: Японію, Паўночную Карэю, Паўднёвую Карэю, Тайвань, Кітай, ціхаакіянскае ўзьбярэжжа Расеі, Манголію.

Далёкі Ўсход — самы населены рэгіён сьвету: на плошчы 5 млн. км² жыве 1,4 млрд чалавек.
# Качкі

Качка
**Качка** — агульнапрынятая назва птушак сямейства Anatidae. Качкі ў асноўным вадаплаўныя птушкі; яны могуць вадзіцца як у прэснай, так і ў марской вадзе.

Качак часам блытаюць з падобнымі птушкамі, накшталт Fulica і Podicipediformes.

## Вонкавыя спасылкі

* Wild Ducks Info — More info regarding the wild ducks.
* Media related to the Anatidae on the Internet Bird Collection
* list of books (useful looking abstracts)
# Сэфардзкая мова

|  |
| --- |
| Сэфардзкая мова |
| גֿודֿיאו-איספאנייול |
|  |
|  |
|  Ужываецца ў  | Ізраіль, Турэччына, ЗША, Францыя, Грэцыя, Бразылія, Вялікабрытанія, Марока, Баўгарыя, Італія, Канада, Мэксыка, Аргентына, Уругвай, Сэрбія, Босьнія і Герцагавіна, Паўночная Македонія, Туніс, Бэльгія, ПАР, Гішпанія і інш. |
|  Рэгіён  | Міжземнамор’е, Заходняя Эўропа, Паўднёвая і Паўночная Амэрыка |
|  Колькасьць карыстальнікаў  | * 100 000 у Ізраілі
* 10 000 у Турэччыне
* 12 000 у астатнім сьвеце
 |
|  Клясыфікацыя  |  Індаэўрапейская
 Італійская
  Раманская
   Заходнераманская
    Ібэра-раманская
     Заходнеібэрыйская
      **Сэфардзкая** |
|  Афіцыйны статус  |
|  Дапаможная мова ў  |  Босьнія і Герцагавіна Ізраіль Турэччына Францыя
 |
|  Рэгулюецца  | Autoridad Nasionala del Ladino[d] |
|  Статус:  | 7 Нясталы[d] |
|  Пісьмо  | лацінскае пісьмо, Hebrew-script-based alphabet[d] і кірыліца |
|  Коды мовы  |
|  ISO 639-2(Б)  |  lad
  |
|  ISO 639-3  | lad |

Лядына шрыфтамі Салітрэо і Рашы
**Сэфа́рдзкая мо́ва** (лядынай: *גֿודֿיאו-איספאנייול*) або **лядына** — раманская мова на аснове старагішпанскай. Зьявілася на тэрыторыі колішняй Асманскай імпэрыі (Балканы, Турэччына, Сярэдні Ўсход, Паўночная Афрыка) і ў Францыі, Італіі, Нідэрляндах, Марока, Вялікабрытаніі. Цяпер мовай карыстаюцца пераважна сэфардзкія мяншыні ў Ізраілі і яшчэ 30 краінах сьвету. Лядына прызнаная мовай меншасьці ў Босьніі і Герцагавіне, Ізраілі, Францыі і Турэччыне.

Ядро лексічнага складу сэфардзкай мовы ўтварае старагішпанская з дадаткам асобных элемэнтаў раманскіх моваў Пірэнэйскага паўвострава: стараарагонскай, астура-леонскай, старакаталянскай, галісійска-партугальскай і мазарабскай. Пазьней мова ўзбагацілася лексікай асманскай і сэміцкай моваў, такіх як іўрыт, арамэйская ды арабская, асабліва ў галінах рэлігіі, права і духоўнасьці. Большасьць словаў з сучасных канцэпцыяў была запазычаная ў францускай ды італьянскай мовах. У меншай ступені ўплыў на лядыну аказалі іншыя мовы Балканаў, сярод якіх грэцкая, баўгарская і сэрбскахарвацкая.

Для запісу сэфардзкай мовы гістарычны выкарыстоўваўся габрэйскі шрыфт Рашы і ягоная курсіўная форма салітрэо. У цяперашні час выкарыстоўваецца пераважна лацінка, часам таксама габрэйскі шрыфт і кірыліца.

Даўней сэфардзкая мова служыла мовай гандлю Адрыятычнага мора, Балканаў і Сярэдняга Ўсходу і была вядомая сваёй літаратурай, асабліва ў Салёніках. Цяпер яна знаходзіцца пад пагрозай выміраньня. Большасьць носьбітаў у сталым веку, і мова з розных прычынаў не перадаецца дзецям ды ўнукам. У некаторых экспатрыятычных грамадах Лацінскай Амэрыкі існуе пагроза зьмешваньня дыялектаў і ў выніку набліжэньня да гішпанскай мовы. У некаторых грамадах, аднак, назіраецца адраджэньне мовы праз музыку.

На лядына выходзіць адна старонка газэты Şalom (рэшта газэты турэцкамоўная).

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Сэфардзкая мова** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Авіяносец

4 авіяносцы **Авіяносец** — кляса ваенных караблёў, асноўнай ударнай сілай якіх зьяўляецца палубная авіяцыя.

Авіяносцы маюць палётную палубу і іншыя сродкі забесьпячэньня ўзьлёту і пасадкі самалётаў, а таксама ангары, тэхнічныя сродкі абслугоўваньня і запраўкі авіятэхнікі, сродкі кіраваньня і забесьпячэньня палётаў.
# 308 да н. э.

|  |
| --- |
| Гады |
| 311 да н. э. · 310 да н. э. · 309 да н. э. — **308 да н. э.** — 307 да н. э. · 306 да н. э. · 305 да н. э. |
| Дзесяцігодзьдзі |
| 320‑я да н. э. · 310‑я да н. э. — **300‑я да н. э.** — 290‑я да н. э. · 280‑я да н. э. |
| Стагодзьдзі |
| V ст. да н. э. — **IV стагодзьдзе да н. э.** — III ст. да н. э. |

| 308 год да н. э. у іншых календарох |
| --- |
| Грыгарыянскі каляндар | 308 да н. э.  |
| Ад заснаваньня Рыму | 446 |
| Армянскі каляндар | *N/A* |
| Каляндар Багаі | -2151 — -2150 |
| Бізантыйскі каляндар | 5201 — 5202 |
| Бірманскі каляндар | -945 |
| Будысцкі каляндар | 237 |
| Каляндар бэрбэраў | 643 |
| Габрэйскі каляндар | 3453 — 3454 |
| Галяцэнскі каляндар | 9693 |
| Іранскі каляндар | 929 BP — 928 BP |
| Індуісцкія календары |
|  · *Бікрам Самват* | -252 — -251 |
|  · *Нацыянальны каляндар* | *N/A* |
|  · *Калі-юга* | 2794 — 2795 |
| Карэйскі каляндар | 2026 |
| Кітайскі каляндар | 2389 — 2390 |
| Копцкі каляндар | -591 — -590 |
| Мусульманскі каляндар | 958 BH — 957 BH |
| Тайскі сонечны каляндар | 236 |
| Этыёпскі каляндар | -315 — -314 |

## Падзеі

## Нараджэньні

## Сьмерці
# Прэзыдэнт Нямеччыны

Дзяржаўная пасада|  |
|  **Пасаду займае** Франк-Вальтэр Штайнмаер |

**Прэзыдэ́нт Няме́ччыны** (па-нямецку: *Bundespräsident*) — старшыня Нямеччыны, які выбіраецца нямецкім Соймам на час чатырох гадоў. Пасада была створаная ў 1949 годзе ў Заходняй Нямеччыне. З 19 сакавіка 2017 году на пасадзе знаходзіцца Франк-Вальтэр Штайнмаер.

## Абавязкі

Старшыня Нямеччыны мае наступныя абавязкі:

* прадстпўленьне Нямеччыны па-за межамі краіны і ў нутры Нямеччыны;
* прыймо паслоў замежных краінаў;
* памілаваньне злачынцаў;
* прыўначэньне і звальненьне судзьдзяў, слугаў, ахвіцжраў, падахвіцэраў і ўраднікаў.

## Вонкавыя спасылкі

* Старонка ў сеціве