# 20 ліпеня

|  |
| --- |
| ← **ліпень** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |
| 2026 год Усе дні |

**20 лі́пеня** — 201-ы дзень году (202-і ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 164 дні.

## Падзеі

* 1492 — Аляксандар Ягелончык, стаў вялікім князем ВКЛ
* 1567 — вырашальная перамога войска ВКЛ над маскоўцамі у бітве пры Чашніках
* 1789 — у французкіх правінцыях ува ўсіх вёсках адбываецца гэтак званы «Вялікі Жах»
* 1852 — Лепелю падараваны герб
* 1879 — Адольф Нордэншэльд праплыў Паўночны марскі шлях
* 1881 — здаўся амэрыканскім уладам Сядзячы Бык, шаман, лідэр індзейцаў ханкпапа, натхняльнік бітвы пры Малым Бігхарне
* 1919 — палякамі арыштаваная Паўліна Мядзёлка, за ўдзел у выданьні газэты «Родны край»
* 1922 — цела Андрэя Баболі гвалтоўна вывезьлі з Полацка ў Маскву, дзе яно было зьмешчанае ў будынку Гігіенічнае выставы народнага камісарыяту здароўя як абразчык «муміі»
* 1927 — распачынаецца 5-ы ўніяцкі кангрэс ў Велеградзе (Чэхаславаччына)
* 1930 — за верш «За ўсе краі, за ўсе народы сьвету» арыштаваны Ўладзімер Дубоўка
* 1937 — НКУС арыштаваны польскі камуніст Станіслаў Мэртэнс, як удзельнік Польскай вайсковай арганізацыі (ПВА)
* 1944 — Кляўс Шэнк фон Штаўфэнбэрг ажыцьцявіў замах на Гітлера
* 1957 — скасаваны Ільлянскі раён і далучаны да Вялейскага раёну
* 1982 — баевікі ІРА правялі сэрыю выбухаў у Лёндане: у Гайд-парку загінулі 2 салдаты; у Рыджэс-парку забіта 6 ваенных музыкаў
* 1990 — заснаваная Гомельская япархія
* 1994 — Аляксандар Лукашэнка афіцыйна стаў прэзыдэнтам Беларусі
* 1999:
	+ павінен быў скончыцца першы прэзыдэнцкі тэрмін Лукашэнкі
	+ зьехаў жыць у Польшчу Уладзімер Някляеў
	+ уведзена ў абарот манэта Барысаглебская царква

## Нараджэньні

* 1304 — Франчэска Пэтрарка, італьянскі паэт, мысьляр, навуковец
* 1822 — Грэгар Мэндэль, аўстрыйскі біёляг і батанік
* 1852 — Тэо Гээмскерк, прэм’ер-міністар Нідэрляндаў
* 1864 — Эрык Аксэль Карлфэльт, швэдзкі паэт, які стаў ляўрэатам Нобэлеўскай прэміі па літаратуры (1931) «За яго паэзію (пасьмяротна)»
* 1865 — Мацей Сулькевіч, расейскі і азэрбайджанскі вайсковец, крымскататарскі дзеяч, генэрал-лейтэнант
* 1880 — Гальяш Леўчык, беларусазнаўца, паэт, публіцыст, перакладчык, музыкант
* 1897 — Тадэвуш Райхштайн, швайцарскі хімік, ляўрэат Нобелеўскай прэміі па фізыялёгіі ці мэдыцыне (1950)
* 1919 — Эдмунд Гілары, новазэляндзкі дасьледчык і альпініст, які першым забраўся на Эвэрэст
* 1924 — Уладзімер Анічэнка, беларускі мовазнавец
* 1931 — Гай Пікарда, ангельска-францускі адвакат і музыказнаўца, дасьледчык беларускай культуры
* 1934 — Тацяна Каробушкіна, беларускі археоляг
* 1942:
	+ Сяргей Давідовіч, беларускі паэт і мастак-жывапісец
	+ Сяргей Чаранкевіч, беларускі біяфізык
* 1957 — Вячаслаў Насевіч, беларускі гісторык
* 1964 — Леван Гачэчыладзэ, грузінскі палітык, дэпутат парлямэнту Грузіі, бізнэсмэн
* 1969 — Джош Галаўэй, амэрыканскі актор, вядомы як Джэймз «Соер» Форд ў сэрыяле «Згубленыя»
* 1971 — Зьміцер Вайцюшкевіч, беларускі сьпявак і музыка
* 1979 — Андрэй Баранок, беларускі футбаліст,
* 1980 — Жызэль Бюндхэн, бразыльская супэрмадэль, адна з самых вядомых супэрмадэляў у сьвеце
* 1981:
	+ Зьміцер Дашкевіч, беларускі палітык, лідэр «Маладога Фронту»
	+ Валер Сьвятоха, беларускі лёгкаатлет (кіданьне молату)
* 1982 — Крыс Бэшам, ангельскі футбаліст
* 1985 — Яўген Селязьнёў, украінскі футбаліст
* 1988 — Сяргей Чэрнік, беларускі футбаліст

## Сьмерці

* 18 — Сьвяты Язэп, зямны апякун Ісуса
* 1627 — Гудбрандур Торлаксан, ісьляндзкі царкоўны дзяяч, географ і матэматык, гуманіст
* 1636 — Альбрэхт Уладзіслаў Радзівіл, дзяржаўны і вайсковы дзяяч Вялікага Княства Літоўскага, мэцэнат. Стольнік (1620—1622) і крайчы вялікі літоўскі (1622—1626), кашталян троцкі і віленскі
* 1816 — Гаўрыіл Дзяржавін, расейскі паэт эпохі Асьветніцтва, прадстаўнік клясыцызму ў літаратуры, які значна яго рэфармаваў
* 1866 — Бэрнхард Рыман, нямецкі матэматык
* 1926 — Фэлікс Дзяржынскі, найбольш вядомы бальшавік беларускага паходжаньня
* 1937 — Гульельма Марконі, маркіз, італьянскі радыётэхнік і прадпрымальнік, адзін з вынаходнікаў радыё; ляўрэат Нобэлеўскай прэміі па фізыцы (1909)
* 1960 — Фёдар Турук, беларускі гісторык і грамадзкі дзяяч
* 1970 — Алесь Астапенка, беларускі паэт, літаратуразнавец, перакладчык
* 1977 — Іван Любачка, беларускі савецкі гісторык
* 1993 — Апанас Кавалёў, беларускі палітычны дзяяч
* 2004 — Антоніё Гадэс, гішпанскі танцор і харэограф
* 2021:
	+ Эльжбета Радзівіл, князёўна, дачка перадапошняга ардынату Нясьвіжу Альбрэхта Радзівіла
	+ Уладзімер Сіўчыкаў, беларускі пісьменьнік, перакладчык, мастак, выдавец.

## Вонкавыя спасылкі

 **20 ліпеня** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў