# 21 лютага

|  |
| --- |
| ← **люты** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   |   |   |   |   | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |   |
| 2026 год Усе дні |

**21 лю́тага** — 52-і дзень году паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 313 дзён (314 у высакосным годзе).

## Падзеі

* 1543 — імпэратар Этыёпіі Гэлаўдэўас пры падтрымцы Партугаліі разьбіў адальскага імама Ахмэда Граня
* 1574 — адбылася каранацыя польскага караля Генрыка Валезы
* 1613 — Земскі сабор абраў царом Міхала Раманава
* 1634 — падпісана акт аб ганаровай капітуляцыі Смаленску перад польным гетманам ВКЛ Крыштофам Радзівілам
* 1848 — Карл Маркс і Фрыдрых Энгельс апублікавалі «Маніфэст камуністычнай партыі»
* 1854 — пастаноўка ў Менску трупай Вінцэнта Дунін-Марцінкевіча першай беларускай опэры «Сялянка» («Ідылія»)
* 1958 — на гербе БССР надпіс «Пралетары ўсіх краін, злучайцеся!» замянілі на «Пралетары ўсіх краін, яднайцеся!»
* 1878 — у Нью-Гэйвэн (ЗША) выдадзеная першая тэлефонная кніга
* 1916 — распачалася Бітва пад Вэрдэнам, найбуйнейшая вайсковая апэрацыя пад час Першай сусьветнай вайны
* 1918:
	+ беларуска-польская адміністрацыя Менску перадала места войскам кайзэраўскай Нямеччыны
	+ прынятая Першая Ўстаўная грамата БНР
* 1919 — у Вільні скончыўся І Зьезд Саветаў Літвы, на якім абвесьцілі пра стварэньне адзінай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Літвы і Беларусі
* 1921 — прынятая канстытуцыя Грузінскай Дэмакратычнай Рэспублікі, якая стала першай канстытуцыяй у гісторыі краіны
* 1952 — у Пакістане загінулі пяць студэнтаў, якія змагаліся за наданьне бэнгальскай мове статусу дзяржаўнае
* 1972 — савецкая аўтаматычная міжплянэтная станцыя «Луна-20» ажыцьцявіла мяккую пасадку на Месяцы
* 1981 — у мюнхэнскім будынку радыёстанцыі Радыё Свабода адбыўся выбух, зладжаны на замову Аддзелу дзяржаўнае бясьпекі Румыніі
* 1986 — заснаваныя заказьнікі Ружанская пушча і Мазырскія яры
* 1992 — Рада Бясьпекі ААН накіравала міратворчыя сілы ў Югаславію
* 1994 — Зацьверджана Беларуска-латвійская граніца
* 1995 — амэрыканец Стыў Фосэт першым у гісторыі сам-адзін перасёк Ціхі акіян на аэрастаце
* 2012:
	+ старшыня аддзела Віндоўз ў Майкрасофт Стывэн Сінофскі заявіў, што ў Віндоўз 8 будзе падтрымка беларускай мовы
	+ гурт Pussy Riot паспрабаваў выступіць на амбоне і салеі храма Хрыста Збаўцы ў Маскве

## Нараджэньні

* 1728 — Пётар III, расейскі імпэратар
* 1791 — Карл Чэрні, аўстрыйскі піяніст і кампазытар
* 1815 — Тама Куцюр, францускі мастак.
* 1820 — Апалён Кажанёўскі, польскі паэт, перакладчык, драматург
* 1835 — Міхаіл Мікешын, расейскі скульптар, мастак, жывапісец, рысавальшчык, ілюстратар беларускага паходжаньня
* 1846 — Сватаплук Чэх, чэскі пісьменьнік, паэт
* 1875 — Жанна Люіза Кальман, француская жанчына з найдаўжэйшаю пацьверджанаю працягласьцю жыцьця ў гісторыі чалавецтва
* 1893 — Андрэс Сэговія, гішпанскі гітарыст-віртуоз
* 1894 — Лётар Фройтэль, нямецкі военачальнік у Другой сусьветнай вайне
* 1896 — Васіль Глаголеў, савецкі военачальнік, генэрал-палкоўнік, Герой Савецкага Саюзу
* 1903 — Анаіс Нін, амэрыканская і француская пісьменьніца
* 1904 — Аляксей Касыгін, савецкі дзяржаўны дзяяч, старшыня Рады Міністраў СССР (1964—1980)
* 1917 — Віктор Марэйнэн, нідэрляндзкі палітычны й дзяржаўны дзяяч
* 1921 — Здэнэк Мілер, чэскі рэжысэр-мультыплікатар, аўтар сэрыі дзіцячых мультфільмаў пра Кратка́
* 1933 — Ніна Сымон, амэрыканская сьпявачка
* 1942 — Вера Алентава, савецкая, расейская акторка
* 1947 — Вячаслаў Кузьняцоў, беларускі палітык і дыплямат
* 1953 — Сяргей Гурулёў, беларускі вайсковец, генэрал-лейтэнат, начальнік Генэральнага штабу Ўзброеных Сілаў
* 1954 — Аляксандар Уліцёнак, беларускі грамадзкі дзеяч, журналіст, рэдактар, заснавальнік і выдавец газэты «Свободные новости плюс»
* 1955 — Мікалай Нікалаеў, беларускі гісторык і грамадзкі дзяяч. Доктар філялягічных навук
* 1957 — Мікалай Растаргуеў, расейскі сьпявак
* 1962 — Чак Паланік, амэрыканскі пісьменьнік
* 1966 — Юры Бохан, беларускі гісторык і археоляг. Доктар гістарычных навук
* 1968 — Артурас Зуокас, летувіскі журналіст, палітык, прадпрымальнік, мэр Вільні
* 1980 — Джыгме Кхесар Намг’ял Вангчук, пяты кароль Бутана
* 1985 — Георгіёс Самарас, грэцкі футбаліст
* 1987 — Карляс Кармона, чылійскі футбаліст
* 1992 — Філ Джонз, ангельскі футбаліст

## Сьмерці

* 1513 — Юліюс II, папа рымскі
* 1677 — Бэнэдыкт Сьпіноза, нідэрляндзкі філёзаф
* 1730 — Бэнэдыкт XIII, папа рымскі
* 1863 — Генрык Марконі, італьянскі і польскі архітэктар
* 1888 — Ёзэф Міласлаў Гурбан, першы старшыня Славацкай народнай рады, славацкі пісьменьнік, журналіст, палітык, эвангельскі пастар і выбітная постаць славацкага паўстаньня 1848—1849 гг
* 1879 — Пэтэр Філіп ван Басэ, прэм’ер-міністар Нідэрляндаў
* 1881 — Язэп Ходзька, геадэзіст, географ
* 1934 — Аўгуста Сандына, нікараґуанскі палітычны дзяяч
* 1939 — Вячаслаў Адамовіч (старэйшы), беларускі палітычны й вайсковы дзяяч, выдавец
* 1967 — Юры Тарыч, беларускі і савецкі кінарэжысэр і сцэнарыст
* 1974 — Лявон Савёнак, беларускі літаратар
* 1984 — Міхаіл Шолахаў, расейскі савецкі пісьменьнік, ляўрэат Нобэлеўскай прэміі ў галіне літаратуры
* 2010 — Базыль Белаказовіч, польскі літаратуразнавец, доктар філялёгіі, прафэсар
* 2018 — Аляксандар Шымкавяк, беларускі баскетбольны трэнэр

## Сьвяты

* Міжнародны дзень роднай мовы
* Беларусь: Дзень работнікаў землеўпарадкавальнай і картографа-геадэзічнай службы

## Крыніцы