Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 9 красавіка

|  |
| --- |
| ← **красавік** → |
| Пн | Аў | Ср | Чц | Пт | Сб | Нд |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |   |   |   |
| 2026 год Усе дні |

**9 красавіка́** — 99-ы дзень году (100-ы ў высакосным годзе) паводле Грыгарыянскага календару. Да канца году застаецца 266 дзён.

## Падзеі

* 1413 — каранаваны Генры V
* 1867 — ЗША ратыфікавалі дагавор з Расеяй аб набыцьці ў апошняй Аляскі
* 1932 — скончыўся Барысаўскі галодны бунт, антысавецкі выступ працоўных Барысава
* 1970 — хваляваньні ў Менску, несанкцыянаваны мітынг зьвязаны з забойствам менскага хіпі Вячаслава Максакава, які прывёў да масавай бойкі з міліцыяй
* 1992 — падпісаны новы варыянт Хэльсынскай канвэнцыі

## Нараджэньні

* 1821 — Шарль Бадлер, францускі паэт, літаратурны крытык і перакладчык
* 1910 — Ісая Казінец, адзін з кіраўнікоў менскага падпольля ў часе Другой Сусьветнай вайны
* 1923 — Антон Лабуда, беларускі фізык, доктар фізычна-матэматычных навук, прафэсар
* 1931 — Вадзім Сьвірыдаў, беларускі хімік, акадэмік АН БССР
* 1933 — Жан-Поль Бэльмандо, францускі актор
* 1938 — Віктар Чарнамырдзін, савецкі і расейскі гаспадарчы і дзяржаўны дзяяч
* 1949 — Віктар Чыкін, беларускі палітык і журналіст
* 1967 — Сяргей Калугін, расейскі музыка
* 1990:
	+ Сяргей Паліцевіч, беларускі футбаліст
	+ Марына Шкерманкова, беларуская штангістка, Бронзавы прызэр Алімпіяды 2012 году

## Сьмерці

* 1626 — Фрэнсіс Бэкан, ангельскі філёзаф, гісторык, палітычны дзяяч, заснавальнік эмпірызму
* 1802 — Францішак Станіслаў Гутэн-Чапскі, дзяржаўны дзяяч Рэчы Паспалітай
* 1831 — Гіпаліт Лабаноўскі, судзьдзя земскі віленскі, кіраўнік аддзелу паўстанцаў падчас паўстаньня 1830—1831 гадоў
* 1945 — Дытрых Банхёфэр, нямецкі рэлігійны дзяяч, тэоляг, пісьменьнік, цэнтральная фігура супраціву Пратэстанцкай царквы супраць нацызму
* 1959 — Фрэнк Лойд Райт, амэрыканскі архітэктар
* 1993 — Ёзэф Доў Салавейчык, адзін з найбуйнейшых галахістаў і жыдоўскіх мысьляроў XX стагодзьдзя
* 2006 — Вадзім Круталевіч, беларускі праўнік, гісторык, сацыёляг

## Сьвяты

Сакартвэла( Грузія): Дзень нацыянальнай еднасьці

* Фінляндыя: Дзень фінскай мовы
# Закон

**Закон**:

* Закон (навука) — факталягічна даказанае сьцьвярджэньне (у рамках тэорыі, канцэпцыі, гіпотэзы), якое тлумачыць аб’ектыўныя факты; або нейкая зьява, што мае агульнасьць і паўтаральнасьць, зафіксавана і апісана.
* Закон (права) — набор правіл ці нормаў паводзінаў, які вызначае адносіны паміж людзьмі, арганізацыямі, дзяржавай/дзяржавамі.
* Закон (фізыка) — устойлівая паўтаральная сувязь паміж зьявамі, працэсамі і станамі целаў.
* Закон (філязофія) — унутраная істотная і ўстойлівая сувязь зьяў, якая абумоўлівае іх разьвіцьцё і ўпарадкаванае зьмяненьне.
* Закон (лінгвістыка) — агульная заканамернасьць, уласьцівая пэўнай мове ці чалавечай мове наогул.

## Глядзіце таксама

* Усе старонкі, якія пачынаюцца з «Закон»
* Закон Божы
* Права
* Анархія

## Крыніцы

|  |  |
| --- | --- |
|  | Гэтая назва мае некалькі сэнсаў. Калі ласка, выберыце той, які Вас цікавіць. Калі вы патрапілі сюды зь іншай старонкі Вікіпэдыі, калі ласка, вярніцеся і выпраўце спасылку на патрэбную. |
# Ява

Ява на мапе
**Я́ва** — востраў, знаходзіцца ў складзе Інданэзіі (сталіца Інданэзіі, Джакарта, разьмешчаная на востраве Ява). Плошча 132 тыс. км². Працягнуўся на 1000 кілямэтраў з захаду на ўсход, трыццаць адсоткаў яго тэрыторыі займаюць джунглі. Уваходзіць у адміністрацыйны рэгіён Ява.

Ява — самая населены востраў у сьвеце (124 млн чал. на 2005 год), шчыльнасьць насельніцтва складае 979 чал./км². Найболей распаўсюджаныя мовы — яванская і інданэзійская. На Яве знаходзіцца каля 120 вульканаў, зь іх 30 дзейных, у тым ліку Мэрапі. На востраве вырошчваюць адзін з гатункаў кавы — Копі Лювак.

На востраве Ява знаходзіцца галоўная славутасьць Інданэзіі — храм Барабудур. Гэтая сьвятыня будысцкай рэлігіі ўяўляе сабою мадэль будысцкай касмалёгіі. Храм уваходзіць у сьпіс найважнейшых архітэктурна-гістарычных помнікаў ЮНЭСКО і належыць да аб’ектаў сусьветнае спадчыны.

* Храм Барабадур
* Вульканы Брома (зьлева, 2329 м) і Сэмэру (справа, 3676 м)

## У літаратуры

Дзеяньне раману «Амок» (1930) беларускага пісьменьніка Янкі Маўра адбываецца на востраве Ява.

## Вонкавыя спасылкі

 **Ява** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў