# Гернсі

|  |
| --- |
| **Гернсі** Bailiwick of Guernsey Bailliage de Guernesey |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Сьцяг | Герб |

 |
| **Дзяржаўны гімн**: «[[Гімн Гернсі|*God Save the Queen*]]» |
|  |
| **Афіцыйная мова** | ангельская, француская |
| **Сталіца** | Сэнт-Пітэр-Порт |
| **Форма кіраваньня** каралева губэрнатар | залежная тэрыторыя Лізавета II Ян Кордэр |
| **Плошча**  • агульная  • адсотак вады | 223-е месца ў сьвеце 78 км² нязначны |
| **Насельніцтва**  • агульнае (2007)  • шчыльнасьць | 197-е месца ў сьвеце 65 573 2166/км² |
| **СУП**  • агульны (2003)  • на душу насельніцтва | 176-е месца ў сьвеце $2,59 млрд 40 000 $ |
| **Валюта** | Фунт стэрлінгаў (GBP) |
| **Часавы пас**  • улетку | CМT (UTC+1) +1 (UTC+1) |
| **Аўтамабільны знак** | GBG |
| **Дамэн верхняга ўзроўню** | .gg |
| **Тэлефонны код** | +44 1481 |
| Мапа Гернсі |

**Гернсі**, **Ґернсі** (па-ангельску: *Guernsey*, па-француску: *Guernesey*) — тэрыторыя каля францускага ўзьбярэжжа, у пратоцы Па дэ Кале, тэрыторыя ахоплівае востраў Гернсі і астатнія Нармандзкія астравы, акрамя востраву Джэрзі.

Тэрыторыя валодае спэцыфічным статусам: знаходзячыся пад кіраўніцтвам брытанскай кароны, Гернсі не ўваходзіць у склад Вялікабрытаніі ці Эўрапейскага Зьвязу.
Зьнешнія зносіны кантралююца Вялікабрытаніяй, а ўнутранае кіраваньне, эканоміка і судовая ўлада належыць мясцовым уладам.

## Гісторыя

Першыя сьляды дзейнасьці чалавека на востраве адносяцца да эпохі нэаліту, калі Нармандзкія астравы былі злучаныя з кантынэнтальнай Эўропай. Каля 6000 гадоў таму, у выніку ўздыму ўзроўню акіянаў, астравы былі адрэзаныя ад кантынэнту, а разам зь імі і іх жыхары.

Археалягічныя раскопкі пацьвердзілі, што ў 50-х гадах востраў Гернсі выкарыстоўвалася рымлянамі як гандлёвая база. У 1982 годзе на дне сучаснага порту быў знойдзены рымскі карабель. У канцы ІІІ стагодзьдзя, пасьля падзеньня Рымскай імпэрыі, сьвяты Самсон заснаваў на востраве Гернсі першую царкву.

У 933 годзе Нармандзкія астравы былі заваяваныя вікінгамі, яны далі пачатак Нармандзкаму княству. У 1294 годзе значная частка насельніцтва астравоў загінула ў выніку вайны з Францыяй. Наступныя некалькі стагодзьдзяў астравы належалі то Ангельшчыне, то Францыі.

Падчас Другой сусьветнай вайны Нармандзкія астравы трапілі ў нямецкую акупацыю. У гэтыя гады палова насельніцтва (20 000 чалавек), перасялілася ў Вялікабрытанію. Нямецкая акупацыя скончылася 9 траўня 1945 году, і гэты дзень стаў дзяржаўным сьвятам Гернсі. Пасьля вайны асновай эканомікі Гернсі стаў турызм, а ў апошнія гады, усё большую частку займае банкаўскі сэктар.

## Палітычная сыстэма

Астравы Гернсі, Олдэрні і Сарк утвараюць каронныя землі брытанскай кароны. Кіраўніком рэгіёну зьяўляецца Лізавета II, якая кіруе праз губэрнатара. Заканадаўчая ўлада належаць парлямэнту, судовая — каралеўскаму суду. Тэрыторыя дзеліцца на 10 акругаў.

## Геаграфія

Заходняе ўзьбярэжжа востраву — гэта доўгія пяшчаныя пляжы, паўднёвы бераг узносіцца на 100 мэтраў, на ўсходнім беразе знаходзіцца горад Сэнт-Пітэр-Порт. Самы высокі пункт востраву ўзносіцца на 114 мэтраў. Зіма на востраве лагодная, мяккая, а лета прахалоднае.

## Насельніцтва

Астравы засяляюць гернсійцы (65%) і брытанцы (25%), а таксама французы, партугальцы, ірляндцы. Рэлігійны склад насельніцтва прадстаўлены англіканамі (65%) і каталікамі (35%).

## Вонкавыя спасылкі

 **Гернсі** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў