Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ньютан

**Нью́тан** (абазначаюць як **Н**, **N**) — адзінка вымярэньня сілы, вытворная адзінка сыстэмы СІ, названая ў гонар Сэра Ісака Ньютана за ягоны ўнёсак у клясычную мэханіку.

## Азначэньне

Ньютан — адзінка сілы ў сыстэме СІ, роўная сіле, неабходнай для таго, каб паскорыць цела масай 1 кіляграм да паскарэньня 1 м/с2:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
* + -

## Кратныя і дзельныя адзінкі

Найменьні кратных і дзельных адінак утвараюць, дадаючы стандартныя прыстаўкі СІ да слова “ньютан”:

| Кратныя | Дзельныя |
| --- | --- |
| велічыня | назва | пазначэньне | велічыня | назва | пазначэньне |
| 101 Н | дэканьютан | даН | daN | 10-1 Н | дэцыньютан | дН | dN |
| 102 Н | гэктаньютан | гН | hN | 10-2 Н | сантыньютан | сН | cN |
| 103 Н | кіляньютан | кН | kN | 10-3 Н | міліньютан | мН | mN |
| 106 Н | мэганьютан | МН | MN | 10-6 Н | мікраньютан | мкН | µN |
| 109 Н | гіганьютан | ГН | GN | 10-9 Н | нананьютан | нН | nN |
| 1012 Н | тэраньютан | ТН | TN | 10-12 Н | піканьютан | пН | pN |
| 1015 Н | пэтаньютан | ПН | PN | 10-15 Н | фэмтаньютан | фН | fN |
| 1018 Н | экзаньютан | ЭН | EN | 10-18 Н | аттаньютан | аН | aN |
| 1021 Н | зэтаньютан | ЗН | ZN | 10-21 Н | зэптаньютан | зН | zN |
| 1024 Н | ётаньютан | ІН | YN | 10-24 Н | ёктаньютан | іН | yN |

## Прыклады

* 1 Н ёсьць сіла зямнога прыцягненьня, што ўзьдзейнічае на аб'ект масай каля 102 г (1/9,8}} кг) (напрыклад, маленькі яблык).
* На паверхні Зямлі, цела масай 1 кг узьдзейнічае на апору з сілай 9.81 Н. Прыбліжэньне, што 1 кг адпавядае прыкладна 10 Н часам выкарыстоўваюць у паўсядзённым жыцьці і інжынэрных разьліках, што не патрабуюць высокай дакладнасьці.
* Зямное прыцягненьне для чалавека масай 70 кг прыкладна роўнае 687 Н.
# Міжнароднае бюро мераў і вагаў

**Міжнароднае бюро мер і ваг** (МБМВ; па-француску: *Bureau International des Poids et Mesures, BIPM*) — стала дзейсная міжнародная арганізацыя са штаб-кватэрай, разьмешчанай у горадзе Сэўр (прадмесьце Парыжу, Францыя).

Заснаванае ў 1875 годзе, разам з падпісаньнем Мэтрычнай канвэнцыі. Асноўная задача Бюро складаецца ў забесьпячэньні існаваньня адзінай сыстэмы вымярэньняў ва ўсіх краінах-удзельніцах гэтай канвэнцыі.

У МБМВ захоўваюцца міжнародныя эталёны асноўных адзінак і выконваюцца міжнародныя мэтралягічныя працы, зьвязаныя з распрацоўкай і захоўваньнем міжнародных эталёнаў і параўноўваньнем нацыянальных эталёнаў зь міжнароднымі і паміж сабой.

У МБМВ таксама праводзяцца дасьледаваньні ў вобласьці мэтралёгіі, накіраваныя на павелічэньне дакладнасьці вымярэньняў.

У розныя гады бюро ўзначальвалі вядомыя эўрапейскія навукоўцы: G. Govi (Італія, 1875—1877), J. Pernet (Швайцарыя, 1877—1879), O.-J. Broch (Нарвэгія, 1879—1889), J.-R. Benoit (Францыя, 1889—1915), C.-E. Guillaume (Швайцарыя, 1915—1936), A. Perard (Францыя, 1936—1951), C. Volet (Швайцарыя, 1951—1961), J. Terrien (Францыя, 1962—1977), P. Giacomo (Францыя, 1978—1988), T. J. Quinn (Вялікабрытанія, 1988—2003).

З 2004 году па сёньняшні дзень дырэктарам МБМВ зьяўляецца прафэсар Эндру Ўалард (*A. J. Wallard*), Вялікабрытанія.

Бюро фінансуецца краінамі-ўдзельніцамі Мэтрычнай канвэнцыі.

## Вонкавыя спасылкі

* Афіцыйны сайт МБМВ

 **Міжнароднае бюро мераў і вагаў** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Фільм жахаў

**Фільм жахаў** — жанр мастацкіх фільмаў. Тэматычна шырокае і разнастайнае кіно, якое мае на мэце выклікаць у гледачоў пачуцьцё страху, трывогі і нявызначанасьці, стварыць вусьцішную атмасфэру страху або напружанага чаканьня чаго-небудзь жудаснага.

## Глядзіце таксама

* Трылер

## Вонкавыя спасылкі

 **Фільм жахаў** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў
# Эўразія

Месцазнаходжаньне Эўразіі
**Эўра́зія** (*Эўропа* + *Азія*) — звышкантынэнт Зямлі, часта разглядаецца як кантынэнт альбо частка звышкантынэнту Эўрафразіі. Плошча — 54,79 млн км², насельніцтва — 4,6275 млрд чалавек (2005). Уважаецца за найбуйнейшы і найбольш густанаселены кантынэнт на Зямлі, які складаецца з Эўропы і Азіі. Разьмешчаны перадусім паміж Паўночным і Ўсходнім паўшар’ямі, абмываецца Атлянтычным акіянам на захадзе, Ціхім акіянам на ўсходзе, Арктычным акіянам на поўначы. На поўдзень да Эўразіі месьціцца Міжземнае мора і Індыйскі акіян. Гістарычна падзел паміж Эўропай і Азіяй на дзьве розныя часткі сьвету заўсёды быў на сацыяльна-культурным узроўні, таму ня меў выразнай фізычнай мяжы паміж імі. У геалёгіі Эўразія часта прылічыюць да адзінага цьвёрдага мэгаблёку, аднак цьвёрдасьць Эўразіі абмяркоўваецца і грантуецца на полеамагнітных зьвестак.

## Крыніцы