# Швэдзкая мова

|  |
| --- |
| Швэдзкая мова |
| svenska |
| Арэал швэдзкае мовы ў Эўропе |
|  |
|  Ужываецца ў  | Швэцыі, Фінляндыі |
|  Рэгіён  | Паўночная Эўропа |
|  Колькасьць карыстальнікаў  | * 9 244 250 чал. (2012)
* 3 118 000 чал. (2012)
 |
|  Клясыфікацыя  |  Індаэўрапейская сям'я
* Германская галіна
	+ Паўночная група
		- Усходняя падгрупа
			* **Швэдзкая мова**
 |
|  Афіцыйны статус  |
|  Афіцыйная мова ў  |  Швэцыі, Фінляндыі, Эўрапейскім Зьвязе, Паўночнай Радзе
 |
|  Рэгулюецца  | **Швэцыя**: Радай швэдзкай мовы, Швэдзкай Акадэміяй. **Фінляндыя**: Інстытутам моваў Фінляндыі |
|  Статус:  | 1 дзяржаўная[d] |
|  Пісьмо  | лацінскае пісьмо і шведскі алфавіт[d] |
|  Коды мовы  |
|  ISO 639-1  | sv |
|  ISO 639-2(Б)  |  swe
  |
|  ISO 639-2(Т)  |  swe
  |
|  ISO 639-3  | swe |

**Швэ́дзкая мо́ва** (саманазва: *svenska*, вымаўл. [ˈsvɛ̂nskâ]) — мова ўсходняй падгрупы скандынаўскай групы, на якой размаўляюць у Швэцыі, частцы Фінляндыі і на аўтаномных Аляндзкіх астравох (частка Фінляндыі). Мае афіцыйны статус у Швэцыі, а таксама ў Фінляндыі, дзе швэдзкая мова ўроўненая зь фінскай. Колькасьць носьбітаў паводле стану на 2007 год — 8,7 млн чал. На цяперашні час швэдзкая мова зьяўляецца найбуйнейшай серад паўночнагерманскіх моваў паводле колькасьці носьбітаў.

Разам зь іншымі мовамі паўночнагерманскае групы германскае галіны моваў, швэдзкая мова зьяўляецца нашчадкам старажытнаскандынаўскай мовы — германскай мовы, якая існавала ў Скандынавіі ў часы эпохі вікінгаў. Швэдзкая мова ў значнай ступені зьяўляецца ўзаемназразумелай зь лінгвістычна й геаграфічна блізкімі мовамі, нарвэскай і дацкай.

Літаратурная мова выкарыстоўваецца большасьцю швэдаў. Структурна яна паходзіць ад цэнтральнашвэдзкіх дыялектаў, была распрацаваная ў пачатку ХХ ст. Апрача літаратурнай мовы ва ўжытку застаюцца дыялекты, некаторыя зь якіх маюць значныя разыходжаньні ад літаратурнай мовы ў галіне лексыкі й граматыкі і могуць быць не заўсёды ўзаемназразумелымі зь літаратурнай швэдзкай. Гэтыя дыялекты распаўсюджаныя перадусім серад людзей зь нізкім узроўнем кантактаў па-за роднаю мясцовасьцю, яны не знаходзяцца пад пагрозаю зьнікненьня, а іх выкарыстаньне можа нават часта заахвочвацца мясцовымі ўладамі.

У марфалягічным дачыненьні блізкая роднаснай ангельскай мове, адзначаючыся, як і ангельская, параўнальна нізкай ступеньню словазьмяненьня. У граматыцы адзначаюцца два граматычныя роды (агульны і ніякі), два склоны й адрозьненьне між адзіночным ды множным лікам. Старыя зьвесткі адлюстроўваюць былую наяўнасьць назоўнага й роднага сконаў, а таксама рэшткі вінавальнага й давальнага склонаў. Прыметнікі маюць ступені параўнаньня (блізкія ангельскай мове), могуць узгадняцца паводле роду, ліку й пэўнасьці. Крытэр пэўнасьці існуе таксама й для назоўнікаў, апрача таго — вызначаныя й нявызначаныя артыклі.

З фаналягічнага пункту гледжаньня вылучаецца прасодыя, якая мае двайны націск і (у дыялектах) супрацьпастаўленьне паводле тонаў. У гукавым інвэнтары акрэсьліваюцца параўнальна вялікая колькасьць галосных гукаў і адносна рэдкі зычны глухі палятальна-вэлярны сьпірант.

Парадак словаў, як і ў большасьці германскіх моваў, адпавядае тыпу V2: фінітны дзеяслоў паўстае ў другой пазыцыі пасьля галоўнай кляўзы.

Асноўныя дыялектныя групы швэдзкай мовы:

* Норляндзкія дыялекты;
* Дыялекты швэдаў Фінляндыі;
* Свэаляндзкія дыялекты;
* Готляндзкія дыялекты;
* Ёталяндзкія дыялекты;
* Паўднёвыя дыялекты.

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

 **Швэдзкая мова** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў