# Вікіслоўнік

|  |
| --- |
| Вікіслоўнік Wiktionary |
|  |
|  |
|  Слоган  | the free dictionary |
|  Тып  | он-лайн-слоўнік |
|  Уладальнік  | Фундацыя Вікімэдыя |
|  Аўтар  | Джымі Ўэйлз |
|  Пачатак працы  | 12 сьнежня 2002 |
|  Камэрцыйны?  |  не
  |
|  Рэгістрацыя  |  апцыянальна
  |
|  Рэйтынг Alexa  | 474, 523, 494 і 502 |
|  Ліцэнзія  | 🅭🅯🄎 3.0[d] |
| wiktionary.org |

**Вікіслоўнік** (па-ангельску: *Wiktionary*) — слоўнік, які вольна папаўняецца. Заснаваны на вікі-рухавіку MediaWiki. Адзін з праектаў фундацыі «Вікімэдыя».

У слоўніку ўтрымоўваюцца граматычныя апісаньні, тлумачэньні і пераклады словаў. Акрамя таго, у артыкулах можа адлюстроўвацца інфармацыя аб сэмантычных сувязях словаў. Такім чынам, Вікіслоўнік — спроба аб’яднаць у адным прадукце граматычны, тлумачальны, этымалягічны і шматмоўны слоўнікі, а таксама тэзаўрус.

## Лексыкаграфічная канцэпцыя

Дзякуючы ўзаемасувязі паміж рознымі моўнымі разьдзеламі Wiktionary, а таксама паміж удзельнікамі слоўнікавага і іншых праектаў «Фундацыі Вікімэдыя», удзельнікі кожнага зь іх могуць выкарыстоўваць канцэпцыі, прылады і лексыкаграфічныя матэрыялы, створаныя іх калегамі — носьбітамі іншых моў. Падчас прац над рознымі моўнымі разьдзеламі слоўніка склалася комплексная канцэпцыя ўнівэрсальнага лексыкаграфічнага рэсурсу, сталая ўпершыню магчымай дзякуючы электронным тэхналёгіям. Канцэпцыя мяркуе ў канчатковым выніку поўнае апісаньне *усіх* лексычных адзінак *усіх* натуральных (і асноўных штучных) моў. Поўнасьць апісаньня азначае наяўнасьць зьвестак аб фанэтыцы, марфалёгіі, сынтаксычных і сэмантычных уласьцівасьцях адзінкі, аб яе этымалёгіі, спалучальнасьці і фразэалёгіі. Поўнасьць і ступень пасьлядоўнасьці рэалізацыі гэтай канцэпцыі можа вар’іравацца ў розных моўных разьдзелах праекту.

У кожным моўным разьдзеле «тытульная» мова зьяўляецца цэнтральнай — усе артыкулы пішуцца выключна на ёй, акрамя таго, ставіцца мэта даць пераклады словаў і іншых адзінак гэтай мовы на максымальна магчымы лік іншых моў. Словы іншых моў перакладаюцца, як правіла, толькі на гэтую «тытульную» мову. Так, у расейскім Вікіслоўніку для расейскіх словаў даюцца тлумачэньні і пераклады на замежныя мовы, для замежных словаў замест тлумачэньняў даюцца пераклады на расейскую мову.

Пры апісаньні марфалёгіі робіцца спроба даць максымальна поўную карціну словазьмены, уключаючы ўказаньне кляса словазьмены. У прыватнасьці, марфалягічныя зьвесткі па расейскіх лексэмах даюцца ў адпаведнасьці з клясыфікацыяй, прапанаванай А. А. Залізьняком.

### Тэзаўрус

Вікіслоўнік утрымоўвае наступныя сэмантычныя адносіны: сынонімы, антонімы, гіпэронімы, гіпонімы, сагіпонімы, халонімы, мэронімы, сугучнікі, амонімы.

## Дынаміка разьвіцьця расейскага Вікіслоўніка

Расейскі разьдзел Wiktionary быў створаны ўвесну 2004 году. На працягу паўтара гадоў ён практычна не разьвіваўся, папаўняючыся бессыстэмна, пераважна недабраякасным матэрыялам. Сытуацыя пачала зьмяняцца ў канцы 2005 — пачатку 2006 гадоў.

У 2006 годзе быў прызначаны першы адміністратар, аб’ём артыкулаў павялічыўся амаль у чатыры разы ў параўнаньні з папярэднім годам, створаны магутны інструмэнтар для апісаньня марфалёгіі, пачала фармавацца разьвітая сыстэма сэмантычных катэгорыяў.

Да восені 2006 году лік артыкулаў у расейскім Вікіслоўніку дасягнуў 10 000; затым, дзякуючы стварэньню бота, які выкарыстоўваў словасьпісы іншых разьдзелаў Wiktionary для генэрацыі артыкулаў-даўбешак у расейскім разьдзеле, за паўтара месяца было дададзена яшчэ каля 70 000 артыкулаў. 7 лістапада 2006 году Вікіслоўнік пераадолеў адзнаку 80 000, а 10 сьнежня 2006 году была ўзята важная мяжа — 100 000 артыкулаў. 28 траўня 2007 году расейскі Вікіслоўнік утрымоўваў 120 000 артыкулаў. Лік актыўных удзельнікаў складаў парадку 10.

У адрозьненьне ад сытуацыі з традыцыйнымі слоўнікамі поўнасьць Вікіслоўніку ня можа быць адэкватна ацэненая па фармальным паказчыку колькасьці артыкулаў. Аўтаматычны лічыльнік ня робіць адрозьненьняў паміж паўпарожнімі даўбешкамі і сапраўднымі інфарматыўнымі артыкуламі, акрамя таго, ён не ўлічвае сярэднемоўнай і міжмоўную аманімію. Да прыкладу, слоўнікавы ўваход бор лічыцца як адзін артыкул, паміж тым у гэтым артыкуле апісана некалькі аманімічных лексэм расейскай мовы, а таксама аднайменныя лексэмы іншых моў (баўгарскай, татарскай), — у традыцыйных слоўніках гэты матэрыял быў бы аформлены і ўлічаны ў выглядзе некалькіх артыкулаў.

## Глядзіце таксама

* АмэгаВікі

## Вонкавыя спасылкі

 **Вікіслоўнік** — сховішча мультымэдыйных матэрыялаў

* Беларускі Вікіслоўнік