Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Расьліны

|  |
| --- |
| Расьліны |
|  |
| Клясыфікацыя |
| Надцарства | Эўкарыёты
 |
| Царства | Расьліны
 |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Plantae* |
| **Расьліны на ВіківідахРасьліны ў Вікісховішчы**ITIS **202422** |

**Расьліны** (па-лацінску: *Plantae*) — царства жывых арганізмаў. Найважнейшае адрозьненьне расьлін ад іншых жывых арганізмаў — здольнасьць да аўтатрофнага харчаваньня, пры гэтым зялёныя расьліны выкарыстоўваюць энэргію сонечных прамянёў, зьдзяйсьняюць фотасынтэз — працэс, у выніку якога ствараецца асноўная маса арганічнага рэчыва біясфэры і падтрымліваецца газавы стан атмасфэры. Такім чынам расьліны галоўная першасная крыніца ежы і энэргіі для ўсіх іншых формаў жыцьця на Зямлі. Вядома каля 500 тысячаў відаў цяпер існуючых расьлін. Зь сярэдзіны XX стагодзьдзя з царства расьлін вылучаюць самастойнае царства грыбоў. Усе праявы жыцьцядзейнасьці расьлін вывучае батаніка.

У сьвеце налічваецца каля 320 тысяч відаў расьлінаў, большасьць зь якіх ёсьць насеннымі, то бок каля 260—290 тысяч відаў. Зялёныя расьліны забясьпечваюць значную долю сусьветнага малекулярнага тлену і зьяўляюцца асновай большасьці экасыстэмаў Зямлі. Расьліны, ёсьць крыніцай збожжа, садавіны і гародніны, таксама ёсьць асноўнай ежай чалавека і былі адамашненыя чалавекам шмат тысячагодзьдзяў таму. Расьліны маюць шматлікія прыкладаньні чалавекам, а ня толькі ўжываюцца ім у якасьці харчу, то бок расьліны выкарыстоўваюцца ў якасьці ўпрыгожваньняў, будаўнічых матэрыялаў, пісьмовых матэрыялаў, і, у вялікай разнастайнасьці, яны сталі крыніцай лекаў і псыхаактыўных наркотыкаў.

## Вышэйшыя і ніжэйшыя

Усе расьліны складаюць адну вялікую групу, у якую ўваходзяць вышэйшыя і ніжэйшыя расьліны.

Да ніжэйшых расьлін звычайна адносяць водарасьці, агульны лік відаў якіх складае каля 35 тысячаў відаў.

Да вышэйшых расьлін адносяцца імхі, дзеразовыя, хвашчы, папараці, голанасенныя, пакрытанасенныя. У адрозьненьне ад ніжэйшых, у вышэйшых расьлін маюцца добра дыфэрэнцыяваныя тканкі і органы. Ва ўсіх вышэйшых мужчынскія і жаночыя рэпрадуктыўныя органы шматвузавыя. Онтагенэз у вышэйшых расьлін падзяляецца на эмбрыянальны і постэмбрыянальны пэрыяды.

Вышэйшыя па вельмі важнай прыкмеце — будове жаночых полавых органаў — падзяляюць на дзьве буйныя групы: археганіяльныя і песьцікавыя. Першая зь іх уключае напрыклад аддзелы мохавыя, дзеразовыя, хвашчовыя, папаратнікавыя, голанасенныя і аб’ядноўвае больш за 50 тысячаў відаў. Усе прадстаўнікі гэтай групы валодаюць жаночым полавым органам у форме архегонія. Другая група — песьцікавыя, прадстаўлена адным аддзелам — пакрытанасеннымі (каля 250 тысячаў відаў), жаночым палавым органам якіх зьяўляецца песьцік.

## Глядзіце таксама

* Пратысты
* Грыбы
* Жывёлы
* Бактэрыі
* Археі

## Крыніцы

## Вонкавыя спасылкі

* Plant Picture Gallery
# Судзінкавыя расьліны

|  |
| --- |
| Судзінкавыя расьліны |
| Хвоя звычайная (*Pinus sylvestris*)  |
| Клясыфікацыя |
| Надцарства | Эўкарыёты (Eukaryota)
 |
| Царства | Расьліны (Plantae)
 |
| Група | **Судзінкавыя расьліны** |
| Даччыныя таксоны |
|
Lycopodiophyta, Pteridophyta, Spermatophyta
 |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Tracheophyta* Sinnott, 1935 |
| **Судзінкавыя расьліны на ВіківідахСудзінкавыя расьліны ў Вікісховішчы**ITIS **846496** ·  |

**Судзінкавыя расьліны** (Tracheophyta) — група расьлінаў, асноўным элемэнтам праводзячай сыстэмы якіх ёсьць праводзячы пучок. Да судзінкавых расьлінаў належаць: дзеразападобныя (Lycopodiophyta), папарацепадобныя (Pteridophyta), насенныя (Spermatophyta).
# Насенныя

|  |
| --- |
| Насенныя расьліны |
| Хвоя звычайная  |
| Клясыфікацыя |
| Надцарства | Эўкарыёты (Eukaryota)
 |
| Царства | Расьліны (Plantae)
 |
| Група | Судзінкавыя расьліны (Tracheophyta)
 |
| Аддзел | Насенныя
 |
| Бінамінальная намэнклятура |
| *Spermatophyta* — |
| **Насенныя расьліны на ВіківідахНасенныя расьліны ў Вікісховішчы**ITIS **846504** ·  |

**Насе́нныя расьлі́ны** (Spermatophyta) — група расьлін, які вырабляюць насеньне. Да насенных расьлін належаць голанасенныя (Gymnospermae) і кветкавыя расьліны (Magnoliopsida).